“ნათლისმცემელში მცხოვრები ერთი მოლაზონი ტურაზე იჯდა და მიაჭენებდაო” _ “კუდიანები” გურიაში

გიგო შარაშიძე იხსენებდა ერთ შემთხვევას, რომელსაც ადგილი ჰქონდა მის ბავშვობაში მშობლიურ საყვავისტყეში. იქაური ღვინო განთქმული იყო აღმოსავლეთ გურიაში, მაგრამ გაჩნდა ნაცარი და მთელი ვენახები წალეკა.

,,ხალხი სასოწარკვეთას მიეცა, კუდიანების და მზაკვავების ძებნა დაიწყო. ვენახების გაფუჭების ბრალი იმათ დასდო. ერთმა გლეხმა სთქვა: ჩემის თვალით დავინახე ივანიკა მეფარიშვილი, რომ მთვარიან ღამეში დაფრინავდა ჰაერში და ნაცარს აყრიდა ვენახებსო. ჩვენი ვენახების გაფუჭება სულ მისი ბრალიაო. ივანიკას წინათაც სწამებდნენ კუდიანობას: იგი მუყაითი და მომჭირნე გლეხი იყო და ყოველთვის დოვლათიანი ოჯახი ჰქონდა.
დაიჭირეს ივანიკა, ცრუ მოწმეებით დაბრმავებულმა გლეხებმა, წაიყვანეს ,,გურიის ტბას” (სოფელ ბუკისციხეში), ჩააბეს წელში ბაწარი და ხიდიდან გადაუშვეს მდინარეში. თუ აიტივტივებდა წყალი ივანეს – იგი კუდიანი იყო, თუ არა მართალი კაცი, ივანიკა ყოველ ღონისძიებას ხმარობდა არ ჩაძირულიყო. დახრჩობის ეშინოდა, ბაწარიც ხელს უწყობდა ატივტივებაში და ამიტომ, დაამტკიცა მისი კუდიანობა. გლეხებმა შანთით დადაღეს იგი (ტიტველ საჯდომზე დაადეს შანთი) და გაანთავისუფლეს. დადაღულს ეკარგებოდა ჯადოსნობის ძალა”.
ეს ამბავი კარგი მაგალითია ხალხში გავრცელებული ცრურწმენისა და რომ ზოგიერთი ამას სათავისოდ იყენებდა. აი, კიდევ ერთი შემთხვევა; ნოე ჟორდანიას მოგონების მიხედვით: ,,ლანჩხუთში ხმა გავარდა – ნათლისმცემელში მცხოვრები ერთი მოლაზონი ტურაზე იჯდა და მიაჭენებდაო. ეს იყო უტყუარი ნიშანი იმის, რომ ის კუდიანია. მოახდინეს ყრილობა, 30 ქალმა და კაცმა დაამოწმა – ჩვენი თვალით ვნახეთ ტურაზე იჯდაო. დედაკაცი გადაასახლეს „პრიგოვორით“ საზოგადოებიდან. მთელ ამ საქმეს მეთაურობდა ერთი ჭკვიანი გლეხი ოფონა ბოლქვაძე. გავიდა ათ წელზე მეტი. მე შინ ვარ თფილისიდან ჩამოსული. მამა ჩემთან მოვიდა ეს ოფონა, მუსაიფის დროს ჩემი თანდასწრებით მამამ კითხა: ოფონა, მითხარი თუ კაცი ხარ, ძველი ამბავია, მართლა დაინახე რომ ის მოლაზონი ტურაზე იჯდაო? ოფონას გაეცინა და უპასუხა: ნიკო ჭკვიანი კაცი ხარ და ასეთ აბდლურს რაფერ მკითხავ. ადამიანის ტურაზე ჯდომა ვის გაუგონია. იმ დედა-კაცმა შემაწუხა, ჩემი კარის მეზობელი იყო, სულ მწყევლიდა და გადავწყვიტე რამენაირათ თავიდან მომეშორებია. ერთ დღეს ადრე ადვექი, იყო ნისლი, დავინახე მოლაზონი მიდიოდა შუკაში და დავუცაცხანე. უცებ მოუფიქრებლათ შევძახე – ტურაზე ზის, ტურაზე. გადმოცვივდნენ მეზობლები, მოლაზონი შეშინდა და მირბის გამწარებული, ხალხი უყურებს შორიდან და „დაინახა“ რომ მართლა ტურაზე იჯდაო. მე გამეცინა, სწორეთ ახალ-გაცნობილი ვიყავი თეორიას მასიურ გალიუცინაციაზე. მაგრამ იმ დროს როცა ეს ამბავი მოხდა, მე ღრმათ მწამდა მთელ ხალხთან ერთად მისი სინამდვილე”.