ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გურიანთასთან, ვაშნარის ციხე-ქალაქის სიახლოვეს, შავი ზღვიდან 20-კილომეტრიან ზოლში, თურქული კომპანია “პოლატის” _ “POLAT YOL &MAPA”-ს უმძლავრესი ექსკავატორები მუშაობენ.
მდინარე ნატანების ნაკალაპოტარ უზარმაზარ ფართობზე, ახლა 11 ექსკავატორი ქვა-ღორღს იღებს, ხოლო ძველი კალაპოტის (ამ ადგილზე მდინარე ერთგვარ დელტას ქმნიდა) ერთ ზოლში, ნადირივით მომწყვდეულ მდინარეში მდგარი “კოვშიანი” ექსკავატორი, უსწრაფესად ტრიალებს. ტრიალებს და ფსკერს, ლამის, ქვესკნელში მიჰყვება _ ესაა გურიის მდინარეებზე არსებული რეალობა.
ათეულობით სატვირთო ავტომანქანას ინერტული მასალა ავტობანის (ურეკი-გრიგოლეთს მონაკვეთი) მშენებლობაზე მიაქვს.
2021 წლის 14 დეკემბრის, საქართველოს მთავრობის განკარგულებით, რომელსაც პრემიერი ღარიბაშვილი აწერს ხელს, ერთობლივი საწარმო “POLAT YOL &MAPA” რვა თვით გათავისუფლდა სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიისგან და ეს მოხდა, როგორც მითითებულია, განსაკუთრებული სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის ინფრასტრუქტურული პროექტების შეუფერხებლად გასახორციელებლად.
საწარმომ ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის, სოფელ მერიის მიმდებარე ტერიტორიაზე უნდა მოიპოვოს 546 900 კუბური მეტრი ინერტული მასალა (ქვიშა-ხრეში). დადგენილი აქვს კოორდინატების საზღვრები, ხოლო თვით გათავისუფლებული საწარმო ვალდებულია, უზრუნველყოს ყველა მითითებული დავალება, კონკრეტულად კი, მოპოვებული სასარგებლო წიაღისეული, გამოიყენოს მხოლოდ ამ განკარგულების პირველი პუნქტით განსაზღვრული მიზნებისთვის (ანუ ინფრასტრუქტურული სამუშაოების შეუფერხებლად შესრულებისთვის).
აღნიშნული განკარგულების ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში, საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში საწარმომ უნდა უზრუნველყოს 530 493 ლარის გადახდა. ერთობლივი საწარმოს POLAT YOL &MAPA-ის მიერ, წიაღით სარგებლობის პირობების შესრულების ზედამხედველობა კი უნდა განახორციელოს გარემოს დაცვის სააგენტომ.
ადგილობრივები გვეკითხებიან, აქ პოლიგონია თუ კარიერი? ვის აქვს მდინარის კალაპოტის კარდინალურად შეცვლის უფლება? რის საფასურად უნდა აშენდეს ავტომაგისტრალი? როცა შესაძლებელია, ეკოლოგიური ზიანის გარეშეც მოხდეს წიაღის მოპოვება, რატომ არიან ასე ვანდალურად შესეული მდინარეების ხეობებს და კალაპოტებს? რატომ არსებობს უზარმაზარი, დაუფარავი ეჭვი, რომ ბევრად მეტი ქვა-ღორღი, ინერტული მასალა გადის აქედან, ვიდრე ეს ავტობანს სჭირდება?
სოფელ მერიაში, მდინარე ნატანების კარიერის მიმართულებით, ჩასასვლელი გზის დასაწყისში ერთი უბადრუკი კარავი დგას. როგორც ადგილობრივები გვეუბნებიან, ეს “მწყემსის კარავია”, შიგ მყოფი კი გასული ავტომანქანების აღრიცხვას აწარმოებს, რომ არ გამოეპაროთ, რამდენი “რეისი” გავიდა. თუმცა, კარვის ბინადარი, ადგილობრივი მცხოვრები ზაზა დანელია (აქ ქართულ ენაზე მოსაუბრე მხოლოდ ეს კაცი ვნახეთ) გვეუბნება, რომ ეს ინფორმაცია ზუსტი არ არის:
_ ჩვენ აქ უსაფრთხოების წესებს ვიცავთ. როცა დიდი სატვირთოები რიყიდან ამოდიან, მოძრაობა რომ არ შეფერხდეს ან რაიმე რომ არ მოხდეს, ვიცავთ საგზაო წესებს. აღრიცხვა კი, კარიერზე ხდება.
ჩვენ “აღმრიცხველი” კარიერის მიდამოებში არ გვინახავს, თუმცა, შემდეგ გვითხრეს, რომ ისინი ერთ სპეციალურ მიკროავტობუსში სხედან და აკეთებენ “თავის საქმეს”.
არასამთავრობო ორგანიზაცია “ეკოს” ხელმძღვანელი, ირმა გორდელაძე “გურია ნიუსთან” ამბობს, რომ “სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიის გაცემის წესისა და პირობების შესახებ დებულების დამტკიცების თაობაზე” საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 11 აგვისტოს #136 დადგენილებაში, ცვლილების შეტანის შესახებ”, საქართველოს მთავრობის დადგენილების პროექტს, ხელი დეპარტამენტის თავმჯდომარემ, ირაკლი ქარსელაძემ მოაწერა და მსვლელობაც მიეცა: _ ცვლილება ეხება ლიცენზიის გარეშე, ზღვიდან 20 კმ მანძილზე ინერტული მასალის მოპოვების ნებართვის მიცემას, რაც მანამდე დაუშვებელი იყო. აღნიშნული ცვლილების დაშვება, მთავრობის მეთაურის, ირაკლის ღარიბაშვილის მიერ მოხდა. ანუ ახლა ლიცენზიის გარეშე, სასწრაფოდ ხდება ინერტული მასალის მოპოვება. ხედავთ, როგორ ჩქარობენ, აშენდეს ავტობანი და მდინარეების კალაპოტები განადგურდეს?! თავმოყვარე ქვეყანა კალაპოტების და ხეობების ასე აოხრებას დაუშვებს? ვინ ამოწმებს, ულიცენზიოდ მოპოვება რა გეგმით ხდება? ამხელა სიღრმეში ასე ჩასვლა, მოპოვების კრიტერიუმების ყველანაირი დარღვევა, ჰგავს თუ არა კრიმინალს? _ ამბობს გორდელაძე.
_ ხრეში რომ ამოიღო, აბა რა უნდა ქნა? მდინარეს, ჯერ ერთი, ამდენი ჭარბი ნატანი ჩამოაქვს და მშენებლობებზე გატანა სწორედ კალაპოტის სწორად ფორმირებისთვის არის საჭირო. გარდა ამისა, ამოღება ნამდვილად არ ხდება სიღრმეში მაქსიმალურად ჩასვლით. გადაჭარბებულია ასეთი შეფასება. ხდება თითოეული სატვირთო მანქანის აღრიცხვა და ეს მიმდინარეობს ელექტრონული მეთოდით. კარიერზე სპეციალური აღრიცხვის პუნქტია, საიდანაც საგადასახადო საიტზე პირდაპირ აღირიცხება, რამდენი მანქანა გავიდა. იცით, რომ ერთი ზედმეტი ან აღურიცხავი მანქანა რომ გავიდეს, ხუთი ათასი ლარია ჯარიმა? ცხრა თავი არავის აქვს… _ გვითხრეს ერთობლივი საწარმოს POLAT YOL &MAPA-ის დაქვემდებარებაში მყოფი ქართული კომპანიის წარმომადგენლებმა, რომლებსაც აქედან მხოლოდ ქვიშა-ხრეში გააქვთ ავტობანზე. მათ ვინაობის დაკონკრეტება არ ისურვეს და გვითხრეს, რომ თუ უფრო კონკრეტული პასუხები სურთ, ბათუმში უნდა მიმართოთ აღნიშნული თურქული საწარმოს ოფისს და იქ ყველაფერს დეტალურად აგიხსნიანო.
მათივე განმარტებით, კარიერზე სისტემატურად შედიან ეკონომიკის თუ გარემოს დაცვის სამინისტროს წარმომადგენლები და ახდენენ კონტროლს.
_ არანაირ დარღვევაზე შენიშვნა კომპანიას ჯერ არ მიუღია. ეს შეგიძლიათ სხვაგანაც გადაამოწმოთ, _ გვითხრეს აქ.
გარემოსდამცველი ირმა გორდელაძე კი მიიჩნევს, რომ წიაღის ასე მოპოვება, რომელიც მდინარეს აბსოლუტურად უცვლის კალაპოტს და ტრაექტორიას, გარემოს დაცვითი ყველა კანონის იგნორირებაა.
_ ჩვენ ვეცდებით, გარემოს დაცვით ყველა ზემდგომ ინსტანციას ავუხილოთ თვალები და დავარწმუნოთ, რომ ასე მდინარეებს არც ერთ ქვეყანაში არ ექცევიან და უფრო მეტიც, ეს არ შეესაბამება ევროკავშირის სტანდარტებს, _ გვითხრა გორდელაძემ.
გარემოს დაცვითი დეპარტამენტის გურიის განყოფილების უფროსი ვალერი ჯინჭარაძე კი ასეთ კომენტარს აკეთებს: _ ჩვენ ვრეაგირებთ წიაღის უკანონო მოპოვებაზე. ანუ, კონტურებს მიღმა არ უნდა გავიდეს წიაღის მომპოვებელი. სოფელ მერიის მიმდებარედ, მდინარე ნატანების კარიერზე, ლიცენზიის გარეშე, მთავრობის ნებართვით მუშაობს თურქული კომპანია. შენდება ავტობანი, თუმცა, საზღვრები, ასეთ შემთხვევაშიც უნდა იქნეს დაცული. ჩვენ რაც ვნახეთ და ვიცით, დარღვევის ფაქტს ადგილი არ ჰქონია. ამ საწარმოს რვა თვის მანძილზე აქვს მუშაობის უფლება. როგორც მაქვს ინფორმაცია, კონტროლი ყველა მხრიდან ხდება, _ გვითხრა ჯინჭარაძემ.
[sexy_author_bio]
