სოკო
ყველამ იცის, რომ არ შეიძლება ამანიტას და შხამასოკოს ჭამა. აღმოჩნდა, რომ ჩვეულებრივი ბებერა სოკო ან ქამა სოკოც სახიფათო შეიძლება იყოს, თუ არასწორად მიირთმევთ. საქმე იმაშია, რომ სოკოს ტოქსიკური ნივთიერებების დაგროვების თვისება აქვს. რაც უფრო ძველია სოკო, მით მეტი ასეთი ნივთიერება ასწრებს დაგროვებას.
სწორედ ამიტომ, რეკომენდებული არაა გადამწიფებული, თითქმის დაშლილი სოკოს მომზადება. ცილებად დაშლილი პროდუქტის მირთმევა სახიფათოა ჯანმრთელობისთვის და შეიძლება მოწამვლა გამოიწვიოს. რა თქმა უნდა, ერთი ასეთი სოკოსგან არაფერი მოხდება, მაგრამ დიდი რაოდენობით და მუდმივად მიღებისას რისკი ძალიან მაღალია.
გარდა ამისა, გამოცდილმა სოკოს მკრეფავებმა იციან, რომ არსებობს პირობითად საკვები სოკო, რომელიც განსაკუთრებულ დამუშავებას მოითხოვს. მაგალითად, არყა სოკო და ნაბადა სოკო წინასწარ უნდა ჩაალბოთ და მოხარშოთ, წყალი რამდენჯერმე გამოუცვალოთ.
წითელი ლობიო
ტყუილად არ სჭირდება ერთი შეხედვით უვნებელ ლობიოს ამდენი ხანი ხარშვა. ის შეიცავს დიდი რაოდენობით ფიტოჰემოგლუტინინს. ეს საშიში ნივთიერება უჯრედის მემბრანებს დაუცველს ხდის სხვა ტოქსინების მიმართ.
ფიტოჰემოგლუტინინის მოშორება შესაძლებელია ლობიოს წინასწარი ჩალბობით (დაახლოებით 7-9 საათი) და ხანგრძლივი ხარშვით. სხვათა შორის, წყალი, რომელშიც ლობიო ჩაალბეთ, უნდა გადაასხათ და ლობიო მოხარშოთ ახალ სუფთა წყალში.
პომიდორი
პომიდორი შეიცავს ნატურალურ პესტიციდს სოლანინს, რომელიც აუცილებელია მცენარისთვის სოკოს ან ობის წინააღმდეგ საბრძოლველად. მაგრამ ეს ნივთიერება საშიშია ადამიანისთვის, რადგან შეიძლება გამოიწვიოს გულისრევა, ღებინება და ჰალუცინაციებიც კი.
საბედნიეროდ, უნდა გეშინოდეთ მხოლოდ მწვანე პომიდვრის! როდესაც ნაყოფი მწიფდება, მასში სოლანინის რაოდენობა დასაშვებ დონემდე იკლებს.
თუ გიყვართ მწვანე პომიდვრის შეწვა, დაფიქრდით: ღირს საინტერესო გემო ასეთ რისკზე წასასვლელად? უმჯობესია დაელოდოთ, სანამ ნაყოფი რძისფერი ელფერის მიღებას დაიწყებს – ამ ეტაპზე უფრო უსაფრთხოა.
კარტოფილი
კარტოფილი შეიცავს იმავე საშიშ ნივთიერებას, რომელიც პომიდორში გვხვდება, მაგრამ უფრო დიდი რაოდენობით. მასთან შეჯახება მოგიწევთ ერთი შეხედვით მწიფე კარტოფილში მწვანე კიდეებით. დაიმახსოვრეთ, თუ კარტოფილზე ამ ფერს ხედავთ, მაშინვე გადაყარეთ. მისგან რაიმეს მომზადება მკაცრად აკრძალულია!
კარტოფილი სახიფათოა არა მხოლოდ ამის გამო! აღმოჩნდა, რომ ადამიანი შეიძლება მოიწამლოს ნახშირორჟანგის ორთქლით, რომელიც გამოდის გაფუჭებული კარტოფილიდან. ეს ჩვეულებრივ ხდება მაშინ, როდესაც დიდი რაოდენობით კარტოფილი ინახება დახურულ შენობაში.
სახლის კონსერვი
თუ გიყვართ ზამთრისთვის წიწაკის ან სოკოს შენახვა, იცოდეთ: ეს სერიოზულ შედეგებს იწვევს. სოკოსთან ერთად ქილაში ხვდება ბაქტერიების სპორები, რომლებიც გამოიმუშავებენ ბოტულინის ტოქსინს. ამ ნივთიერებას შეუძლია გამოიწვიოს საშიში დაავადება, რომელიც გავლენას ახდენს ნერვულ სისტემაზე – ბოტულიზმი.
ეს ტოქსინი წარმოიქმნება სითბოში და ჟანგბადის არარსებობის პირობებში, რაც ნიშნავს, რომ ოდნავ გახურებული მწნილის ქილა გახდება მისი შესანიშნავი „სახლი“. მჟავე გარემო ბაქტერიების ზრდას ხელს უშლის, ამიტომ კონსერვირებისას ძმრის გამოყენებას გირჩევთ.
