ეს სახლი ოზურგეთში, შემოქმედის თემში შემავალ პატარა სოფელში _ გონებისკარში დგას, რომელსაც მეცხრამეტე საუკუნეში კარისყურეს ეძახდნენ. აქ, ამ სახლში დაიბადა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის ერთ–ერთი შემოქმედი, საქართველოს რევოლუციური კომიტეტის თავმჯდომარე ფილიპე მახარაძე.
1921 წლის თებერვალში წითელი არმიის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი,16 თებერვალს დაინიშნა საქართველოს რევკომის თავმჯდომარედ; საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ ის რეალურად საბჭოთა საქართველოს მმართველი აღმოჩნდა. მახარაძემ მხარი დაუჭირა საქართველოს ავტონომიის შენარჩუნებას საბჭოთა კავშირის და არა ამიერკავკასიის სსრ-ს შემადგენლობაში და ამ პოზიციით დაუპირისპირდა სერგო ორჯონიკიძეს. მახარაძეს ქართულ ნაციონალურ-უკლონიზმში დასდეს ბრალი და იმავე წლის 7 ივლისს გაათავისუფლეს თანამდებობიდან. მის ნაცვლად დანიშნეს ბუდუ მდივანი. მახარაძე ჯერ წავიდა მოსკოვში, ხოლო დაბრუნების შემდეგ იკავებდა სხვადასხვა პარტიულ და სახელმწიფო თანამდებობს იკავებდა: იყო ამავდროულად ის იყო მიწათმოქმედების სახალხო კომისარი, საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი (1921-23 წწ), ცაკ-ის თავმჯდომარე (1922 წ.), ამიერკავკასიის რესპუბლიკის სახელმწიფო საგეგმო კომისიის თავმჯდომარე. (1929-1930 წწ.). 1929 წლის 1 მარტიდან 1931 წლის 20 თებერვლამდე იყო საქართველოს სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარე. 1931 წლიდან მახარაძე გახდა საქართველოს სსრ-ის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარე. ამავე დროს 1936 წლამდე, ამიერკავკასიის ფედერაციის დაშლამდე, იყო ამ რესპუბლიკის ცაკის ერთ-ერთი თავმჯდომარე. 1938 წლის 10 ივლისიდან 1941 წლის 10 დეკემბრამდე იყო საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე.
ამ სახლში 1957 წლიდან ფილიპე მახარაძის სახლ-მუზეუმი იყო, 1934-1989 წლამდე მუნიციპალიტეტს მის საპატივცემულოდ მახარაძე ეწოდებოდა, უწოდეს, ხოლო 1958 წლის 21 მარტს, ქალაქ ოზურგეთის ერთ-ერთ მთავარ მოედანზე, რკინიგზის სადგურის წინ, მისი ძეგლი აღმართეს.
ორგანიზაცია “Post-ალიონის“ ხელმძღვანელის, “გურია ნიუსის“ გამომცემლის ია მამალაძის თქმით, აუცილებელია შევინარჩუნოთ პოლიტიკური მეხსიერებაც და მასთან დაკავშირებული ძეგლებიც:
_ ეს მოუვლელი და თითქმის დანგრეული სახლი ჩვენი ისტორიის ნაწილია და შესაძლებელია, აქ საინტერესო, ისტორიული მეხსიერებისთვის სასარგებლო ექსპოზიცია განთავსდეს. არჩვეულებრივი ეზო კი საინტერესო ლექციების, სასწავლო კურსების, ადგილობრივი და ტურისტული ტურების ადგილად შეიძლება ვაქციოთ, რომელიც ისტორიული მეხსიერების წიაღში გვამოგზაურებს…ისტორიული მეხსიერება კი აუცილებლად გვჭირდება, თუნდაც იმიტომ, რომ ასი წლის წინანდელი შეცდომები ისევ არ დავუშვათ. ამისი საშიშროება კი ნამდვილად არსებობს და ამაში ადვილად დავრწმუნდებით, თუ მაშინდელ და დღევანდელ ვითარებას პარალელურად გავაანალიზებთ _ ახლანდელი პანდემიით და მაშინდელი მსოფლიო ომით გამოწვეული მძიმე ეკონომიკური, სოციალური კრიზისი, უპასუხისმგებლო პოლიტიკოსებს მხრიდან “სახალხო აჯანყების“ ინპირირების, შედეგად კი რუსეთის ოკუპაციის საფუძვლად იქცა. სამწუხაროდ, ისტორიას უყვარს გამეორება; ამიტომ, აუცილებელია ისტორიული შენობები, ძეგლები შევინარჩუნოთ და მომავალი თაობებისთვის რეალური ისტორიის კერებად ვაქციოთ, _ ამბობს ია მამალაძე.
