საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს, დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის და გლობალური ფონდის დაფინანსებით, საოჯახო მედიცინის ეროვნული სასწავლო ცენტრი, გურიის რეგიონში პროექტს ახორციელებს.
„C ჰეპატიტის, აივ ინფექცია/შიდსის და ტუბერკულოზის ინტეგრირებული მართვა პირველად ჯანდაცვაში“, უფრო ზუსტად ტუბერკულოზის, აივ/ინფექცია შიდსის, C ჰეპატიტის (TB/HIV/HCV) სკრინინგის და დროული გამოვლენის შესაძლებლობების განვითარება პირველადი ჯანდაცვის (პჯდ) რგოლში, ასევე ამ მიზნით, ადგილობრივ დონეზე სახელმწიფო/კერძო პარტნიორების მობილიზება და ამ დაავადებათა მართვის ჰორიზონტალური ინტეგრაციის ხელშეწყობა. ამ საკითხთან დაკავშირებით პროექტის ხელმძღვანელმა ბექა იოსელიანმა, გურიის რეგიონში შეხვედრა გამართა, რომელსაც დაესწრნენ გურიის მხარის რწმუნებული ზურაბ ნასარაია, რწმუნებულის მოადგილე ქეთევან მოისწრაფეშვილი, რეგიონში მომუშავე ოჯახის ექიმები, კლინიკის ხელმძღვანელები, ადგილობრივი ხელისუფლებისა და დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის რაიონული წარმომადგენლები.შეხვედრაზე ზურაბ ნასარაიამ ისაუბრა პროექტის მნიშვნელობაზე და დასახული მიზნების მისაღწევად ადგილობრივი ხელისუფლების აქტიურ ჩართულობაზე. ბექა იოსელიანმა, შეხვედრის ფარგლებში, განიხილა პროექტის მიმდინარეობა, ამჟამინდელი მიღწევები და ის სამომავლო ნაბიჯები, რომელიც გაზრდის პროექტის ეფექტურობას და შესაბამისად მიღებული შედეგების სარგებლიანობას გურიის რეგიონის მაცხოვრებლებისათვის. პროექტის ამოცანებია:
• სამივე დაავადების მიმართ ცნობიერების ამაღლება მონაწილე მხარეებსა და ზოგად მოსახლეობაში;
• C ჰეპატიტის, აივ/შიდსისა და ტუბერკულოზის სკრინინგისა და ადრეული გამოვლენის ეფექტური ინტეგრაციისთვის მდგრადი ადგილობრივი სახელმწიფო-კერძო პარტნიორობის დამყარება;
• საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრების გაძლიერება C ჰეპატიტის, აივ/შიდსისა და ტუბერკულოზის სკრინინგის ინტეგრირებული მოდელის დანერგვით, დეტალური პროტოკოლის გამოყენებით;
• რეგიონულ დონეზე მომსახურების მიმწოდებელთა გეოგრაფიული განაწილების აღრიცხვა და სპეციალიზებულ კლინიკებში ეფექტიანი რეფერალის სისტემის დანერგვა;
• მომსახურების მიმწოდებელთა შესაძლებლობების განვითარება და მომსახურების ხარისხის მონიტორინგში მონაწილე მხარეთა ჩართულობის გაზრდა;
• ქვეყნის მასშტაბით პროგრამის გაფართოების მიზნით მტკიცებულებებზე დამყარებული რეკომენდაციების შემუშავება. გლობალური ფონდის მხარდაჭერით „საოჯახო მედიცინის ეროვნული სასწავლო ცენტრის“ მიერ შემუშავდა „პირველადი ჯანდაცვის დონეზე C ჰეპატიტზე, აივ/შიდსსა და ტუბერკულოზზე ინტეგრირებული სკრინინგის პროტოკოლი“, გადამზადდა გურიის რეგიონში მომუშავე ყველა ოჯახის ექიმი და ექთანი, ასევე იდენტიფიცირდა და მომზადდა ადგილობრივ დონეზე მომუშავე ხარისხის ჯგუფის წარმომადგენლები. ცენტრალური ბიუჯეტის დაფინანსებით „C ჰეპატიტის მართვის“ და „აივ-ინფექცია/შიდსის მართვის“ სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში ხორციელდება მათი უზრუნველყოფა სკრინინგისათვის აუცილებელი ტესტებითა და სახარჯი მასალებით, ანგარიშგების ერთიან ელექტრონულ სისტემაში მონაცემთა ხარისხის კონტროლი და ტექნიკური მხარდაჭერა, ოჯახის ექიმების მიერ რეფერირებული სკრინინგით დადებითი ბენეფიცირებისაგან საკვლევი მასალის აღება და კონფირმაცია. ადგილობრივი თვითმმართველობები თავის მხრივ უზრუნველყოფენ პირველადი ჯანდაცვის ექიმებისა და პროგრამის ადმინისტრირებაში ჩართული საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრების დაფინანსებას ყოველ ტესტირებულ პირზე, ადგილობრივი ბიუჯეტიდან მობილიზებული ფინანსური რესურსებით. პროექტის ეფექტური განხორციელება მნიშვნელოვნად გაზარდის სამივე დაავადების სკრინინგით მოცვას, ხელს შეუწყობს პირველადი ჯანდაცვის რგოლის გაძლიერებას და სპეციალიზირებულ სერვისებში დროული/სრული რეფერალის სისტემის ამოქმედებას, რაც თავის მხრივ დადებითად აისახება დაავადებათა ადრეულ გამოვლენაზე, მოსახლეობის ცხოვრების ხანგრძლივობასა და ხარისხზე. (R)
