საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის (საია) ოზურგეთის ოფისი დაფუძნდა 2002 წელს, მანამდე (1998 წლის ივნისიდან) კი იყო საპილოტე პროგრამა, რომელსაც ახორციელებდა საია სტრატეგიული კვლევების და განვითარების ცენტრთან ერთად. პროგრამა შეეხებოდა იმ პერიოდის სიახლეს – ადგილობრივ თვითმმართველობას.
საიას მისიაა _ ყველასთვის სამართლიანი გარემოს ფორმირება დემოკრატიული მექანიზმების გაუმჯობესების გზით. საია-ს დევიზია _ კანონის უზენაესობა სამართლიანობისთვის!
საია-ს მიზნები: ა) საზოგადოებაში სამართლებრივი ცნობიერების ამაღლება და კანონის უზენაესობის დამკვიდრება; ბ) სამოქალაქო საზოგადოებისა და სამართლებრივი სახელმწიფოს საკანონმდებლო ბაზის განვითარება; გ) ადამიანის ღირსების, უფლებებისა და თავისუფლებების დაცვა; დ) იურიდიული პროფესიის განვითარება, პროფესიული ეთიკის ნორმების დამკვიდრება.
ორგანიზაცია დაარსების დღიდან ჩართულია სადამკვირვებლო მისიაში არჩევნების და შემდგომ პერიოდში.
გთავაზობთ ინტერვიუს საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის ოზურგეთის ოფისის ხელმძღვანელთან, თამაზ ტრაპაიძესთან.
_ სამი ათეული წელია აქტიურად აკვირდებით არჩევნებს. როგორია თქვენი დაკვირვებით საარჩევნო დინამიკა? როგორი უნდა იყოს დემოკრატიული არჩევნების ჩასატარებლად გადადგმული ნაბიჯები?
_ წლების განმავლობაში შეიცვალა საარჩევნო კანონმდებლობა; ამომრჩეველთა, საარჩევნო სუბიექტების თუ საარჩევნო კომისიის წევრთა ქცევა. კანონმდებლობის ცვლილებასთან ერთად, იცვლება დარღვევათა სახეობები. ბევრი რამ დაიხვეწა და უკეთესობისკენ შეიცვალა, ზოგ შემთხვევაში _ უკან გადადგმული ნაბიჯებიც ვიხილეთ. მაგრამ, სამწუხარო ის არის, რომ ამომრჩეველი გადაწყვეტილებაზე ჯერ კიდევ სოციალურ-ეკონომიკური ასპექტები ასრულებენ გადამწყვეტ როლს; ამასთან, ამომრჩეველთა უმრავლესობა ლიდერ პერსონებს აძლევენ ხმას და არა საარჩევნო სუბიექტის მიერ წარმოდგენილ პროგრამებს. ამომრჩეველთა აბსოლუტური უმრავლესობის მხრიდან არ ხდება პარტიათა საარჩევნო პროგრამების ანალიზი, რის საფუძველზეც უნდა მოხდეს არჩევანის გაკეთება.
რაც შეეხება დემოკრატიულ არჩევნებს, იგი მხოლოდ იმ შემთხვევაშია შესაძლებელი, როცა საარჩევნო კანონის მოთხოვნები სრულადაა დაცული, როგორც წინასაარჩევნო ისე კენჭისყრის დღეს; როცა ამომრჩეველზე არ ხდება არანაირი ზეწოლა, დაშინება, მოსყიდვა.
_ მოკლედ, რომ გვითხრათ რა ცვლილებების დახვდება ამომრჩეველს 26 ოქტომბერს.
_ 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნები პირველ რიგში იმით განსხვავდება წინამორბედებისგან, რომ საარჩევნო უბნების 90%-ში იგი ელექტრონულად ტარდება. ამ შემთხვევაში, ამომრჩეველმა სასურველი კანდიდატის შემოხაზვის ნაცვლად, უნდა გააფერადოს კანდიდატის წინ არსებული წრე. ამასთან, ამომრჩეველი უფრო მარტივად გაივლის რეგისტრაციას და ნაკლები დრო დასჭირდება საარჩევნო უბანზე ხმის მისაცემად.
გარდა ამისა, საარჩევნო უბნებზე განთავსებული იქნება ხმის მთვლელი მოწყობილობა. აპარატში ჩატვირთულია სპეციალური პროგრამა, რომელიც კონკრეტული საარჩევნო უბნის ბიულეტენზე დატანილი ინფორმაციის, ყუთში მოთავსებული ბიულეტენების, სუბიექტების მიერ მიღებული ხმებისა და ბათილი ბიულეტენების რაოდენობის აღრიცხვის შესაძლებლობას იძლევა.
_ ე.წ. “რუსული კანონი” მესამე სექტორის და თავისუფალი მედიის არსებობას საფრთხეს უქმნის. თქვენი არგუმენტები _ რატომ არის ეს კანონი არადემოკრატიული და ჩვენი ქვეყნისთვის მიუღებელი?
_ “რუსული კანონი”, მასში მოცემული მექანიზმებით, ძალიან საშიშია – გარდა სტიგმატიზაციისა, იგი იძლევა შესაძლებლობას პერსონალურ მონაცემთა წვდომასა და კონტროლზე.
არასამთავრობო ორგანიზაციების და თავისუფალი მასმედიის საქმიანობის შეზღუდვა დემოკრატიული სახელმწიფოში წარმოუდგენელია. ანალოგიური კანონის მიღებას რუსეთში მოჰყვა რუსული კრიტიკული არასამთავრობო ორგანიზაციების საქმიანობის შეწყვეტა _ ისინი იძულებულნი გახდნენ, შეეწყვიტათ თავიანთი საქმიანობა, კანონის მიღებიდან რამდენიმე წელიწადში.
ამ კანონის ამოქმედება გამოიწვევს დემოკრატიული სამოქალაქო საზოგადოების დასუსტებას, რაც უფრო დიდ შესაძლებლობებს იძლევა დაიბლოკოს საქართველოს მისწრაფება, დაიკავოს თავისი ადგილი დასავლურ დემოკრატიულ ცივილიზაციაში.
_ რატომ არის ჩვენი ქვეყნის განვითარებისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ევროკავშირსა და სხვა მეგობარ ქვეყნებთან ურთიერთობის გაგრძელება?
_ ოცდაათი წელზე მეტი გავიდა მას შემდეგ, რაც საქართველო დამოუკიდებელი სახელმწიფო გახდა. მიუხედავად მწვავე დაპირისპირებებისა, საქართველოს მოსახლეობის უდიდესი უმრავლესობისთვის ევროპული განვითარების გზა იყო და რჩება წამყვან ორიენტირად ქვეყნის მომავლის ხედვაში. ყველა იმ სიკეთეს, რისკენაც ჩვენი მოქალაქეები მიისწრაფვიან _ კეთილდღეობას; წესრიგს; ეკონომიკურ წარმატებას; სამართლიანობას და თავისუფლებას, ევროკავშირში შესვლით მივიღებთ. ამიტომ, საქართველოს ორიენტირი უცვლელად ევროპისკენ უნდა იყოს მიმართული.
ავტორი
