სეზონური გრიპი
რა არის გრიპი
გრიპი მძიმე ვირუსული დაავადებაა, რომელსაც იწვევს გრიპის ვირუსი. გრიპს ახასიათებს სიმპტომების უეცარი გამოვლენა, მაღალი ტემპერატურა (ცხელება), ძლიერი საერთო სისუსტე, დაღლილობის შეგრძნება, შემცივნება და კუნთების ტკივილი, მუდმივი თავის ტკივილი,რითიც ძირითადად განსხვავდება ბანალური ,,გაცივებისაგან“
როგორ ვრცელდება გრიპი
გრიპი ვრცელდება ჰაერ–წვეთოვანი მექანიზმით ადამიანიდან ადამიანზე, ლაპარაკის, ხველის, ცემინების დროს, ახლო დისტანციიდან.
ვირუსი შესაძლოა აგრეთვე გავრცელდეს კონტაქტური გზით ანუ დაბინძურებული ნივთების ან ადამიანის სხეულის(ძირითადად ხელის) მეშვეობით. ინფიცირებიდან დაახლოებით2-3 დღეში ხდება სიმპტომების გამოვლენა. ავადმყოფი ინფექციის წყაროს წარმოადგენს სიმპტომის გამოვლენამდე 1 დღით ადრე.
როგორ მიმდინარეობს გრიპი
ცალკეულ შემთხვევებში იგი საკმაოდ მძიმედ მიმდინარეობს, ზოგჯერ კი კი შეიძლება ეპიდაფეთქებებიც გამოიწვიოს— ცნობილია გრიპის ვირუსებით გამოწვეული პანდემიები.
როგორც წესი, გამოჯანმრთელების პერიოდი გახანგრძლივებულია, იგი გრძელდება ერთიდან რამდენიმე კვირამდე, სანამ პაციენტის მდგომარეობა გაუმჯობესდება და შრომისუნარიანობა სრულად აღდგება.
გართულებები
იმუნიტეტის დაქვეითება, სინუსიტი, ბრონქიტი, პნევმონია, პერიკარდიტები შესაძლოა სიცოცხლისათვის სახიფათო აღმოჩნდეს.
არსებობს გრიპის ვირუსზე ზემოქმედების ორი გზა:
პროფილაქტიკა /პრევენცია და მკურნალობა.
მკურნალობა ხორციელდება დიაგნოსტირების შემდეგ ანტივირუსული პრეპარატებით, რომლებსაც ნიშნავს ინფექციონისტი ან ოჯახის ექიმი.
პროფილაქტიკა ხორციელდება ვაქცინაციითა და რეგულაციების წესების გამოყენებით.
რეგულაციის წესებს მიეკუთვნება პირადი დაცვის საშუალებების(ნიღაბი, ხელთათმანი) გამოყენება, დისტანცირება, პირადი ჰიგიენა, სველი წესით დალაგება და ხშირი განიავება.
რატომაა საჭირო ვაქცინაცია
გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინა ამცირებს ინფიცირების , მძიმე კლინიკური მიმდინარეობის, თანმხლები ქრონიკული დაავადებების გართულებების, ჯანმრთელობის საერთო მდგომარეობის გაუარესებისა და სიკვდილიანობის რისკს.
მართალია, გრიპის ვაქცინა, ისევე, როგორც ნებისმიერი სხვა გეგმიური ვაქცინა არ წარმოადგენს 100% დაცვას ვირუსისაგან, მაგრამ სწორედ ზემოთ ჩამოთვლილი ჩვენებების გამო, მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის მიერ რეკომედებული გახლავთ გრიპის სეზონის დადგომამდე ორი–სამი კვირით ადრე გამოსაყენებლად, რადგან ორგანიზმს სრულყოფილი იმუნური პასუხის ჩამოსაყალიბებლად სწორედ ეს ვადა ესაჭიროება. საუკეთესო პერიოდი ამისათვის გახლავთ ოქტომბრის ბოლო და ნოემბრის დასაწყისი.
უნდა აიცრან თუ არა ორსულები
ორსულების აცრა არის რეკომენდებული ყველა ქვეყანაში. ამ დროს ვირუსული გრიპის გართულებებისაგან ვიცავთ არა მხოლოდ ორსულს, არამედ ნაყოფსაც, ამიტომ მათთვის ვაქცინას სახელმწიფო ინახავს მთელი წლის განმავლობაში.
რატომ არის საჭირო გრიპზე ვაქცინაცია კოვიდ–ინფიცირების შემთხვევების შემცირებისას
დღევანდელ რეალობაში, როცა კოვიდის შემთხვევების რაოდენობა შემცირდა, ჩვენს ორგანიზმს იმუნიტეტის გასაძლიერებლად და სპეციფიური ანტისხეულების გამოსამუშავებლად ესაჭიროება ვირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინაცია, ჩვენთან გამოიყენება ფრანგული წარმოების ,,სანოფი პასტერის“ ოთხკომპონენტიანი მაღალი ხარისხის ვაქცინა, რომელიც მოქმედებს გრიპის ვირუსის 4 სეროტიპზე. ამ ეტაპზე იგი უფასოდ გაუკეთდება დაახლოებით 30 რისკ/პრიორიტეტულ ჯგუფს. ხოლო იმ პირებისათვის, ვისაც აქვს ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემა, მაგრამ არ შედის აღნიშნულ ჩამონათვალში, მოხდება ინდივიდუალურად სიტუაციის განხილვა, ოჯახის ექიმისა და ჯანდაცვის ეპიდემიოლოგის მონაწილეობით.
ხდება თუ არა გრიპის შემთხვევების ეპიდზედამხედველობა
40-20 კვირის განმავლობაში სამედიცინო დაწესებულებებისაგან ჯანდაცვის ცენტრები ახდენენ გრიპის შემთხვევების ელექტრონულ სისტემაში დაფიქსირებასა და დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრისათვის გადაცემას.
რა სიტუაციიაა ქვეყანაში მიმდინარე სეზონზე
2020 წელს გრიპის შემთხვევები ფაქტიურად არ დაფიქსირებულა. შეიძლება ითქვას, რომ იგი გადაფარა ახალმა კორონავირუსმა. 2021 წელსაც ეს დინამიკა გაგრძელდა. ხოლო 2022 წელს კი სახე იცვალა რესპირაციული ვირუსების გავრცელების შემთხვევებმა და უჩვეულოდ ადრე მოხდა შემთხვევების გამოვლენა და მიმდინარეობის გაგრძელება. როგორც დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრი აღნიშნავს, 2008-2009 წლის შემდეგ საქართველოში გრიპის ცირკულაციის ასეთი სეზონური გახანგრძლივება არ ყოფილა.
სწორედ ამიტომ, საჭიროა ვირუსის პროფილაქტიკა და შემთხვევების დროულად გამოვლენა.
ავტორი: ეპიდემიოლოგი ელზა სიმონიშვილი
