ჩემი მოგზაურობა სამყაროში ღვინის გზებით, ამჯერად ესპანეთიდან, ტარაგონადან დაიწყო _ ჩემი სამაგისტრო პროგრამის პირველი ქვეყანა და ქალაქი სწორედ ესპანეთი, ტარაგონა გახლდათ. ასე მგონია, თქვენთვისაც საინტერესო იქნება ძალიან მოკლედ მოგითხროთ ქვეყნის შესახებ, რომელიც მსოფლიოში მესამეა ღვინის წარმოებით. შემდგომ სტატიებში კი, აზორის კუნძულების, ხორვატიის, იტალიის, საფრანგეთის, პორტუგალიის და სხვა ადგილების მეღვინეობის შესახებაც გიამბობთ, სადაც ბოლო ორი წლის მანძილზე მომიხდა სწავლა და მუშაობა.
მაშ ასე, მოგზაურობას ვიწყებთ ესპანეთით.
ესპანეთი, რომელიც მოიცავს უამრავ განსხვავებულ ღვინის რეგიონს, სხვადასხვა კულტურითა და ტრადიციებით, ერთიანობაში ქმნის უნიკალურ ღვინის რეგიონს. ესპანეთი, 968 000 ჰექტარი ვენახებით, მსოფლიოში ყველაზე დიდი მევენახეობის ქვეყანაა, ღვინის წარმოებით კი მესამე ადგილს იკავებს. ღვინის გარდა, ის ასევე ფლამენკოს, პაელიას და ხარების ბრძოლის სამშობლოდ მიიჩნევა. ღვინოსთან ერთად უგემრიელესი ტაპასების მირთმევა ესპანელი ხალხისთვის ტრადიციად ჩამოყალიბდა და დღემდე ტურისტებისთვის საყვარელი აქტივობაა.
ესპანური მეღვინეობის ისტორია ათასობით წელს მოიცავს, დაწყებული ფინიკიელებისა და ბერძნების მიერ დაარსებული უძველესი ვენახებიდან, შემდგომში რომაელების მიერ გაფართოებულ ზვრებამდე, წარმოებამდე. მეღვინეობის ტრადიცია ღრმად არის ესპანეთის კულტურაში ჩანერგილი. მეცხრამეტე საუკუნეში, საფრანგეთში ფილოქსერას ეპიდემიის გამო, სწორედ ესპანეთის ღვინის რეგიონები გახდნენ ღვინის საერთაშორისო ბაზარზე მნიშვნელოვანი მიმწოდებლები.
მეოცე საუკუნის ბოლოს, ესპანეთის მევენახეობამ უმნიშვნელოვანესი პროგრესი განიცადა; ახალ მარნებთან ერთად, მათი ტექნოლოგიური ევოლუცია შესამჩნევად განვითარდა და დღეს ესპანეთი მზადაა კონკურენცია გაუწიოს მსოფლიოს წამყვან მეღვინეობის ქვეყნებს.
ესპანეთის ღვინის რეგიონების ზუსტი რაოდენობა შეიძლება იყოს ინტერპრეტაციის საკითხი ადმინისტრაციული დანაყოფებისა და ქვერეგიონების ცვალებადობის გამო. თუმცა, 2022 წლის იანვრის მონაცემებით, ესპანეთი იყოფა 17 ავტონომიურ თემად. მნიშვნელოვანია ისიც, რომ თითოეული ავტონომიური თემის შიგნით არსებობს ღვინის რეგიონები და თითოეულ მათგანს აქვს სპეციალური დემარკაცია _ Denominaciones de Origen (DO) ან Denominaciones de Origen Calificadas (DOC). DO და DOC-ების საერთო რაოდენობა შეიძლება დროთა განმავლობაში შეიცვალოს. იმისთვის, რომ ღვინის რეგიონს მიენიჭოს დემარკაცია, აუცილებელია დადგენილი წესების დაცვა, როგორებიცაა: გეოგრაფიული ლოკაცია, ღვინის წარმოების მეთოდები, ხარისხის კონტროლი, გამოყენებული ჯიშები და სხვა მრავალი პარამეტრი.
ესპანეთის ღვინის მწარმოებელი რეგიონებიდან, განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება რამდენიმე მათგანს: “ლა რიოხა”, სავარაუდოდ, ყველაზე ცნობილი ღვინის რეგიონი, გადაჭიმულია მდინარე ებროს ნაპირებზე. ამ რეგიონის ისტორია უკავშირდება რომაელებს, რომლებმაც პირველად გააშენეს ვენახები მდინარის მიდამოებში და დაიწყეს აქტიური მევენახეობა. რეგიონი ამაყობს შუა საუკუნეებში დაარსებული ულამაზესი ციხე-კოშკებითა და მთიანი პეიზაჟით. გარდა ამისა, რეგიონი მოიცავს მნიშვნელოვან ღვინის მუზეუმებს, ქარხნებს თანამედროვე არქიტექტურით, შესანიშნავ რესტორნებსა თუ სასტუმროებს. იმისთვის, რომ ამ რეგიონში ღვინო შესაბამისი დემარკაციით იწარმოოს, აუცილებელია 60% “ტემპრანილიოს” ყურძნის ჯიშისგან დაყენებული ღვინის გამოყენება, თუმცა ასევე გამოიყენება “გარნაჩა”, “გრაციანო”, “მაზუელო” და სხვა ყურძნის ჯიშებიც. “ლა რიოხა” იყოფა სამ ძირითად ქვე-რეგიონად, ესენია: “რიოხა ალტა”, “რიოხა ალავესა” და “რიოხა ბახა”. თითოეული მათგანი გამოირჩევა სხვადასხვა ტერუარებითა და ღვინის სტილით. ამ რეგიონიდან წარმოებული ღვინოებისთვის დამახასიათებელია ძლიერი პროფილი, დარბილებული ტანინები და შოკოლადის არომატი, რაც უფრო მეტად მოგანდომებთ ესპანური ხემსების დაგემოვნებას.
კატალუნია, როგორც თავად უწოდებენ, ესპანეთის ღვინის წარმოების უმნიშვნელოვანესი რეგიონია. მოიცავს არამარტო ტრადიციული მეთოდით დაყენებულ ღვინოებს, არამედ ცქრიალა ღვინოებსაც (“cava”), რომლებიც მსოფლიოში დიდი პოპულარობით სარგებლობენ. “პენედესის” ქვერეგიონი ყველაზე დიდი ცქრიალა ღვინის მწარმოებელია არა მარტო კატალუნიაში, არამედ, მთელ ესპანეთში. რეგიონი გამოირჩევა სხვადასხვა სახის მიკროკლიმატითა და ნიადაგის ტიპებით, რაც ხელს უწყობს რეგიონში მოყვანილი ყურძნის მრავალფეროვნებას. იმისთვის, რომ ღვინოს მიენიჭოს “Cava Do”, აუცილებელია სამი ყურძნის ჯიშის გამოყენება, რომლებიცაა: “Macabeo”, “Xarel-lo” და “Parellada”. ასევე, მნიშვნელოვანია ღვინის მინიმუმ, 9 თვით ლექზე დავარგება; დავარგების პროცესი, ხშირ შემთხვევაში 30 თვემდეც გრძელდება და ღვინოს “Grand Reserva”-ს სტატუსი ენიჭება. “cava”-ს დაბალი ფასითა და უმაღლესი ხარისხით “შამპანისა”(საფრანგეთი) და “პროსეკოს” (იტალია) კონკურენტად მიიჩნევა და ღვინის მსოფლიო ბაზარზე მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს. “cava” ძირითადად მშრალი ღვინოა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის შეიცავს მინიმალური რაოდენობით ნარჩენ შაქრებს, თუმცა, გარკვეულ შემთხვევებში, ნარჩენი შაქრის რაოდენობა მაღალია. ეს ყოველივე საშუალებას გვაძლევს “cava” შევუთავსოთ სხვადასხვა სტილის საჭმელებს, როგორებიცაა ტაპასები, სალათები ან თუნდაც დესერტები. აღსანიშნავია ისიც, რომ ამ სტილის ღვინო კარგად ეხამება ზღვის პროდუქტებს, მისი ნაზი და დელიკატური პროფილი განსაკუთრებით უხდება ხამანწკებსა და ორაგულს.
საბოლოოდ, რა შეგვიძლია ვთქვათ? ესპანეთის ღვინის რეგიონები გამოირჩევა მრავალფეროვნებით, ტრადიციებითა და ისტორიით, რომელიც თითოეული ღვინის ბოთლში იგრძნობა. არ აქვს მნიშვნელობა ეძებთ ძლიერ წითელ ღვინოებს, თეთრსა თუ მარტივ ცქრიალა ღვინოებს _ ესპანეთს აქვს ყველაფერი, რაც აუცილებლად უნდა დააგემოვნოთ!
ლუკა სიხარულიძე,
მეღვინე
