საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე გიორგი კალანდარიშვილი, რომელსაც საქართველოში „ქართულ ოცნებასთან“ ერთად არჩევნების გაყალბებას ედავებიან, ტაჯიკეთის არჩევნებს აკვირდებოდა. ეს ინფორმაცია, რაც თავდაპირველად რუსულ მედიაში გავრცელდა, რადიო თავისუფლებას ცესკოში დაუდასტურეს.
ტაჯიკეთი არის ავტორიტარული სახელმწიფო მკაცრად შეზღუდული პოლიტიკური და სამოქალაქო უფლებებით.
ქვეყანაში, სადაც 5,5 მილიონი ამომრჩეველია რეგისტრირებული, კვირას, 2 მარტს გაიმართა პარლამენტის ქვედა პალატის, წარმომადგენელთა პალატისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნები. ოფიციალური შედეგებით, გამარჯვება მმართველ პარტიას ერგო.
ტაჯიკეთის ცესკოს თანახმად, ქვეყანაში რეგისტრირებული შვიდი პარტიიდან არჩევნებში ექვსი იღებდა მონაწილეობას, მათ შორის – პრეზიდენტ ემომალი რაჰმონის მმართველი პარტია, სახალხო დემოკრატიული პარტია.
თუმცა რადიო თავისუფლების ტაჯიკური სამსახურის ცნობით:
- არჩევნებში მონაწილე არცერთი პარტია არ აკრიტიკებს პრეზიდენტ რაჰმონის პარტიას;
- რეალური ოპოზიციური პარტიის, „ტაჯიკეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის“ ლიდერს, შოკირჯონ ხაკიმოვს „სახელმწიფო გადატრიალების“ ბრალდებით 2024 წლიდან 18-წლიანი პატიმრობა აქვს მისჯილი;
- 2015 წელს „ისლამური რენესანსის პარტიის“ აკრძალვის შემდეგ, სწორედ ეს არის ერთადერთი ოპოზიციური პარტია ქვეყანაში.
ეუთო მუდმივად აკვირდებოდა ტაჯიკეთის არჩევნებს, მათ შორის, ბოლო 2020 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებს, თუმცა 2025 წელს მან ტაჯიკეთში საარჩევნო მისია გააუქმა.
ეს გადაწყვეტილება ეუთომ გამოაცხადა 3 თებერვალს, მას შემდეგ, რაც ტაჯიკეთის ხელისუფლებისგან ვერ მიიღო გარანტიები, რომ ეუთოს დამკვირვებლებს არჩევნებზე დამკვირვებლების აკრედიტაციას მისცემდნენ და უფლება ექნებოდათ, დაკისრებული მოვალეობა შეესრულებინათ.
მიუხედავად იმისა, რომ საარჩევნო მისია 22 იანვარს გაიხსნა, საარჩევნო ექსპერტების გუნდმა ვერ მოახერხა მუშაობის დაწყება.
უკანასკნელ წლებში ტაჯიკეთის მთავრობა სასტიკად უსწორდება ხელისუფლებისგან განსხვავებულად მოაზროვნეებს, აპატიმრებს ოპოზიციონერ პოლიტიკოსებს ან აიძულებს მათ, ნებაყოფლობით დატოვონ ქვეყანა.
ათობით დამოუკიდებელ ჟურნალისტს, აქტივისტსა და ხელისუფლების კრიტიკოსს მისჯილი აქვს ხანგრძლივი ვადებით პატიმრობა.
ადამიანის უფლებების დამცველი საერთაშორისო ორგანიზაციები რაჰმონის ხელისუფლებას სისტემატურად აკრიტიკებენ მედიის თავისუფლების, სამოქალაქო საზოგადოებისა და პოლიტიკური პლურალიზმის უგულებელყოფისთვის.
ვრცლად: რადიო თავისუფლება
