განათლების სისტემაში არსებულ პრობლემებსა და გასახორციელებელ ცვლილებების შესახებ ,,გურია ნიუსი“ პარლამენტის განათლებისა და მეცნიერების კომიტეტის თავმჯდომარის პირველ მოადგილეს გენადი მარგველაშვილს ესაუბრა.
_ ბატონო გენადი, პარლამენტში განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ ინიცირებულია კანონპროექტი, რომლის მიხედვით, ბაკალავრის პროგრამის რამდენიმე მიმართულებაზე სწავლის ხანგრძლივობა 4 – დან 3 წლამდე, მაგისტრატურის კი – 1 წლამდე მცირდება. არსებული მოდელი სიახლეა ქართულ საგანმანათლებლო სისტემაში, როგორ ფიქრობთ, რამდენად მნიშვნელოვანი ინიციატივაა?
_ ჩვენ ხვალ და ზეგ გვექნება შეხვედრა განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსთან, სადაც დაწვრილებით განვიხილავთ ამ საკითხს. რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია, ეს კანონპროექტი ეხება პროფესიის დაუფლების შედარებით სწრაფ მეთოდს, რომლის მიხედვით სტუდენტი 4 წლის მაგივრად 3 წლის განმავლობაში შეძლებს პროფესიული დიპლომის აღებას. დაწვრილებით ეს კანონპროექტი დასკვნით შეხვედრაზე განიხილება და ვფიქრობ, რომ უახლოეს მომავალში ძალაში შევა. ჩემი აზრით, ეს არის ჩიხების გარეშე პროფესიის დაუფლების სწრაფი საშუალება, რასაც მხოლოდ და მხოლოდ მივესალმები. მეტი დასაქმებული და შრომისმოყვარე, პროფესიონალი ადამიანი უნდა იყოს ჩვენს ქვეყანაში.
_ უმაღლეს სასწავლებლებელთა ერთ-ერთი მთავარი პრობლემა მოძველებული სასწავლო პროგრამები და სახელმძღვანელოებია. პრობლემის აღმოსაფხვრელად, ხომ არ ფიქრობთ, რომ მუშაობა უნდა გააქტიურდეს?
_ იმ შემთხვევაში, თუ უმაღლეს სასწავლებელს პროგრამები სწორად არ ექნება ჩამოყალიბებული და განათლების ხარისხის ამაღლებაზე პროფესიონალები არ იმუშავებენ, აკრედიტაციას ვერ გაივლის. გარდა ამისა, უმაღლესი სასწავლებელი ვალდებულიც უნდა იყოს, რომ შრომით ბაზარზე გაიყვანოს კურსდამთავრებული, აქედან გამომდინარე, მივესალმები პროგრამული ცვლილებების გახორციელებას, რაც საშუალებას მოგვცემს, რომ უნივერსიტეტებმა განათლების მაღალ ხარისხს მიაღწიონ და უვროპულ დონეს დაუახლოვდნენ.
_ განათლებისა და მეცნიერების კომიტეტის თავმჯდომარის, მარიამ ჯაშის თქმით, დღევანდელი საატესტატო სისტემა ძალიან მკაცრი და ხისტია. ხომ არ ფიქრობთ საატესტატო გამოცდების გამარტივებას?
_ ვფიქრობ, საატესტატო სისტემა ოდნავ ჰუმანური უნდა იყოს და ამ საკითხში ნამდვილად ვეთანხმები ქალბატონ მარიამს. გარკვეული მექანიზმია შესამუშავებელი. ნამდვილად კარგად ვიცნობ გამოცდების ეროვნულ ცენტრს და დადებითად ვაფასებ მათ შრომას, თუმცა, ისეთი ბერკეტი უნდა შევიმუშაოთ, რაც შედარებით ჰუმანურს გახდის საატესტატო სისტემას.
_ ახალგაზრდების უმრავლესობას უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ უჭირთ დასაქმება, რადაგან, ხშირ შემთხვევაში, უმაღლეს სასწავლებლებში არსებული სწავლის მეთოდი შრომით ბაზართან არსებულ სტანდარტებს არ შეესაბამება. როგორ ფიქრობთ, ამ მხრივ პარლამენტის მუშაობა ხომ არ უნდა გააქტიურდეს?
_ თუ არ მეშლება 2012 წელს მიიღო ირაკლი ღარიბაშვილმა კანონი, რომელიც სსიპ-ებს ავალდებულებს, რომ სტაჟიორების რაოდენობა ამ სტრუქტურაში დასაქმებული ადამიანების რაოდენობის 10-% ზე მეტი იყოს. ეს ვალდებულება კანონპროექტით არის გაწერილი, რათა ახალგაზრდებს დასაქმების სწრაფი საშუალება მიეცეთ. მართალია, თავიდან ეს ადამიანები პრაქტიკას გაივლიან, მაგარამ პრაქტიკა წინაპირობაა დასაქმების. სურვილი მაქვს, რომ ადეკვატური სამუშაო ადგილები, რომელიც ასე სჭირდება ჩვენს ქვეყანს, იყოს შექმნილი.
_ საქართველოში განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის ინიციატივით, ლიცენზია შეუჩერდათ იმ უნივერსიტეტებს, რომლებიც პროფესიულ სტანდარტს ვერ აკმაყოფილებენ. როგორ ფიქრობთ, რამდენად მნიშვნელოვანი ცვლილებაა?
_ საუბარია იმაზე, რომ უმაღლესი სასწავლებელი უნდა იყოს ძალიან ბევრ ნორმასთან შესაბამისობაში. საქართველოს მოქალაქეებისთვის ჩვენს ქვეყანაში მიღებული განათლება უნდა იყოს რელევანტური, აღიარებული საზღვარგარეთის ქვეყნებში. იმ შემთხვევაში, თუ უნივერსიტეტი გარკვეულ სტანდარტებს არ აკმაყოფილებს, ვიღებთ დიპლომიან გაუნათლებელ ადამიანებს, რაც დამღუპველად მოქმედებს ჩვენს ქვეყანაზე.
