პირველად Zippo ჩემს მეზობელთან, სენია კოლჩინსკისთან ვნახე 70-იანი წლების ბოლოს (ახლა ის საიმონია და ჩიკაგოში ცხოვრობს), რომელსაც ეს სანთებელა ძმამ ამერიკიდან გამოუგზავნა. პირველად მისგან გავიგონე მოგვიანებით მრავალჯერ მოსმენილი სლოგანი, რომ Zippo შეუდარებელია ქარში, წვიმასა და ნებისმიერ უამინდობაში და რომ ის არასოდეს გიღალატებს.
ამ ცნობილი ამერიკული ბრენდის ისტორია დიდი დეპრესიის დროს, პენსილვანიაში დაიწყო. ერთხელ მენავთობეთა ქალაქ ბრედფორდის ერთ პატარა კლუბში მოწყობილ ცეკვებზე ნავთობის მოპოვების ხელსაწყოთა პატარა ფირმის თანამესაკუთრე ვინმე ჯორჯ გრანტ ბლეისდელი მივიდა. ცეკვა და პოლიტიკაზე საუბარი რომ მოსწყინდა, ის მოსაწევად ჰაერზე გავიდა, სადაც თავისი მეგობარი დიკ დრესერი ნახა, რომელიც ქარიან ამინდში ავსტრიული წარმოების სანთებელით სიგარეტის მოკიდებას ცდილობდა. დრესერი საკმაოდ შეძლებული ადამიანი იყო და ჯორჯი მას შეეკითხა, თუ რატომ არ ყიდულობდა ის უფრო ძვირფას სანთებელას? დრესერმა მოუკიდა სიგარეტს და უპასუხა: ,,იმიტომ რომ ეს მუშაობს!” ამ სიტყვებმა გაგონებაზე ჯორჯს დაებადა აზრი, რათა ამერიკელ მწეველთა უზარმაზარი არმიისათვის გამოეშვა ადვილად მოსახმარი და იაფი ამერიკული წარმოების სანთებელა. მაშინ, 30-იან წლებში, არავინ ებრძოდა სიგარეტის კომპანიებს, კოლოფებზე გაფრთხილებებს რომ მოწევა კლავს და იმპოტენციას იწვევს (ძველი ანეგდოტი გამახსენდა ამის თაობაზე – გურული რომ სიგარეტს ყიდულობს და გამყიდველმა კოლოფი მიაწოდა წარწერით ,,სიგარეტი იწვევს იმპოტენციას”. გურულმა თავი გააქნია და ეუბნება ,,მაი არ მინდა, ის მომეცი, რომ კლავს”) ვერ ნახავდით, უფრო მეტიც, მილიონობით მაყურებელთა კერპები, ცნობილი მსახიობები, ამერიკელები და ევროპელები (თუნდაც ჰამფრი ბოგარტი, ლორენ ბექოლი ან ჟან პოლ ბელმონდო, მაგალითისათვის), ეკრანიდან ლამის მოუწოდებდნენ საკუთარ თანამოქალაქეებს თამბაქოს მოწევას.
სანთებელას გამოსაშვებად ყველა ხელსაყრელი პირობა არსებობდა და ბლეისდელი საქმეს შეუდგა. მან ნიმუშად ავსტრიული სანთებელა აიღო და პირველ რიგში ზომაში შეამცირა, რათა ის ხელისგულზე დატეულიყო. შემდეგ შეცვალა მექანიზმი და სანთებელას ანთება უკვე ერთი ხელით გახდა შესაძლებელი. სხვა რაიმე განსაკუთრებული ცვლილება სანთებელას კონსტრუქციაში მას არ შეუტანია. სანთებელას ბლესდელმა ძიპპო დაარქვა. საქმე იმაშია, რომ მას მოსწონდა შესაკრავი ელვის სახელი, ინგლისურად Zipper და აქედან გამომდინარე საკუთარ გამოგონებას, მისი აზრით, ჟღერადი სახელი შეურჩია.
თავდაპირველად Zippo-ს სანთებელა დოლარი და 95 ცენტი ღირდა. პირველ თვეს 82 ცალი გაიყიდა და საქმეც დაიძრა (ცნობისათვის, მსოფლიოში გაყიდულია 500 მილონზე მეტი სანთებელა). სანთებელამ მაშინვე მოიხვეჭა პოპულარობა. თვით შემქმნელს ისე შეუყვარდა საკუთარი გამოგონება, რომ დაიფიცა, სანამ ცოცხალი ვარ სანთებელას გარეგნული სახე არ შეიცვლებაო. მართლაც, მისი გარდაცვალების შემდეგაც Zippo-მ პირვანდელი სახე შეინარჩუნა, ზოგიერთი მოდელი კი დიზაინრების მეშვეობით უფრო ნატიფი, მდიდრული და თვალწარმტაცი გახდა.
მეორე მსოფლიო ომის დროს Zippo-მ თავისი დანიშნულება ხუთიანზე შეასრულა და ის საღეჭი რეზინის, ღაყ Bან-ის, პრეზერვატივის და ზოგჯერ ჯინსთან ერთად სამხედროების განუყრელ ნივთად იქცა. ისევე როგორც Ray Ban-ის სათვალის პოპულარიზაციაში, აქაც დიდი როლი შეასრულა აქტიურმა მწეველმა გენერალმა დაგლას მაკარტურმა, მას კი, როგორც ხდება ხოლმე, მიბაძეს ათასობით უფრო დაბალი ჩინის მოსამსახურეებმა და Zippo-ს რეპუტაცია გამყარდა.
ძიპპო-ს სანთებელამ გაჩენის პირველი დღეებიდანვე კინოეკრანებზე დაიდო ბინა. ეს ნივთი ვინჩესტერსა და კოლტთან ერთად საოცრად კინემატოგრაფიულია და ასეთ შანსს ჰოლივუდის მესვეურები ხელიდან, რა თქმა უნდა, არ გაუშვებდნენ. Zippo 1500-ზე მეტ ფილმში გამოჩნდა და ეკრანზე ბევრ დამწყებ თუ უკვე ,,გამობრძმედილი” მსახიობის ხელში გაიარა. აი, ზოგიერთი მათგანი: მაიქლ დაგლასი (,,შავი წვიმა”), ბრუს უილისი (,,კერკეტი კაკალი”), რობერტ დე ნირო (,,შუაღამის რბოლა”), მელ გიბსონი და გოლდი ჰოუნი (,,ჩიტი მავთულზე”), ჰარისონ ფორდი და შონ ქონერი (,,ინდიანა ჯონსი და უკანასკნელი ჯვაროსნული ლაშქრობა”) და მრავალი, მრავალი სხვა…
საინტერესოა, რომ უამრავ არამწეველს (მათ შორის მეც ვარ), აქვს ძიპპო ამა თუ იმ წარწერითა და გამოსახულებით. ჩემს სანთებელას ამშვენებს წარწერა ჭილდ ჭესტ -ველური დასავლეთი, რაც დაკავშირებულია ბაფალო ბილსა და მის მიერ შექმნილი ველური დასავლეთის შოუსთან, სადაც სხვებთან ერთად გურული მოჯირითეებიც მონაწილეობდნენ.
აღსანიშნავია, რომ ყველა წარწერა ასეთი უწყინარი არ ყოფილა. მკვლევარ შერი ბუქენენის მიხდვით 1965-1973 წლებში Zippo-ს ამშვენებდა შემდეგი შინაარსის წარწერები: Fuck Communism, Fuck Democracy, Fuck Ho Chi Minh (xo Si mini), Fuck LBJ (lindon jonsoni), Fuck Santa Claus, Fuck You Too…
Zippo-ს დაბადების ადგილას, ქალაქ ბრედფორდის მუზეუმში ინახება კომპანიის მიერ გამოშვებული ყველა სანთებელას ეგზემპლარი და რაც მთავარია, ყოველი მათგანი მუშაობს. ამერიკელები ამაყობენ იმით, რომ სანთებელას ისევ შეერთებულ შტატებში ამზადებენ და არა აზიის რომელიმე ქვეყანაში იაფი მუშახელის მეშვეობით. კომპანია უამრავ ფულს ხარჯავს ქველმოქმედებასა და სპონსორობაზე. მისი ერთ-ერთი სლოგანი ასეთია ,,თუ ჯერ კიდევ არ გაქვს Zippo, გადი და იყიდე!”
