“გურია ნიუსის” მოკვლევით, ამ მილების მწარმოებელი კომპანია საერთოდ არ აწარმოებს გაზის გასატარებელ მილებს და მას არ გააჩნია საერთაშორისო სერთიფიკატი. კომპანიის ვებგვერდზე შავით თეთრზე წერია, რომ “მილი TIG გამოიყენება ცივი და ცხელი წლის გასატარებლად.”
ამასთან, სპეციალისტების აზრით, შედუღების გარეშე დამონტაჟებული გაზგაყვანილობის ქსელი ელექტროდადენებთან, სატელეფონო და ინტერნეტის კაბელებთან ერთადაა გაყვანილი, რაც აფეთქების საშიშროებას ქმნის.
“გურია ნიუსში” 2013 წლის 2 თებერვალს გამოქვეყნდა სტატია სათაურით “თბილისი ბომბზე ზის!” – ამბობს ტექნიკური ზედამხედველობის სააგენტოდან დათხოვნილი სპეციალისტი”, რომელშიც საუბარი იყო გაზის გამტარ პლასტმასის მილებზე, რომლის გამოყენებასაც არ ეთანხმებოდა ტექნიკური ზედამხედველობის სამსახური, რადგან, აღნიშნული პლასტმასის მილების დამონტაჟებას სამშენებლო ნორმები კრძალავს.
რამდენიმე დღის წინ, საკრებულოს ფრაქცია “ქართული ოცნება _ თბილისელების” თავმჯდომარე გულიკო ზუმბაძემ, თბილისისა და თბილისელების უსაფრთხოებასთან დაკავშირებით, “ყაზტრანსგაზ თბილისის” და ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის წარმომადგენლებთან შეხვედრა გამართა. შეხვედრას ესწრებოდნენ სახალხო დამცველის აპარატისა და ენერგეტიკული უსაფრთხოების სამსახურების წარმომადგენლები.
რამდენად უსაფრთხოა თბილისში გაზსადენები, რატომ იყენებს “ყაზტრანსგაზი” პოლიეთილენის მილებს და მისაერთებელ ფიტინგებს, რომლებიც გაზსადენებისთვის დაუშვებელია, შეხვედრაზე, ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტოს გაზის, ნავთობისა და ქიმიური ობიექტების ზედამხედველობის სამმართველოს უფროსმა დავით დუმბაძემ განაცხადა: “პოლიეთილენის მილებზე შემიძლია გითხრათ, რომ ჩვენ, ზედამხედველობას არ გაგვაჩნია კონტროლის მექანიზმი, ეს არ არის ჩვენი კომპეტენციის საკითხი. ქვეყანაში მოქმედებს ორი წესი: ერთი, ქართული _ გაზის სისტემის ზოგადი მოთხოვნები, სადაც პოლიეთილენის მილებზე არ არის ჩანაწერი ან აკრძალვა ან დაშვება. ასევე, საბჭოთა კავშირისდროინდელი, 1987 წლის მოთხოვნები, რომლებიც ეკონომიკის მინისტრის ბრძანების საფუძველზე, ჯერჯერობით მოქმედებაშია. მაგრამ აქ, ცალსახად არის, მითითებული, რომ პოლიეთილენის მილები არ გამოიყენება მიწის ზევით.”
იმის შესახებ, თუ როგორ ხდება სტანდარტის მინიჭება გაზის გამტარი პოლიეთილენის მილების მონტაჟის დროს, დუმბაძე აცხადებს, რომ “არსებობს მეწარმე სუბიექტის სტანდარტი. მოგეხსენებათ, სტანდარტი ნებაყოფლობითია. გარკვეული სტანდარტით უნდა იხელმძღვანელოს ყველამ. თუმცა, სტანდარტს ირჩევს სუბიექტი, ვინც ამას ამონტაჟებს. მე რაც მაქვს ინფორმაცია, აღნიშნული პოლიეთილენის მილების დანიშნულება არის ბუნებრივი გაზის გასატარებელი მილები, თუმცა არ არის მითითებული, მისი გამოყენება მიწის ქვეშ შეიძლება თუ მიწის ზევით. აქ მხოლოდ მითითებულია მისი გადაბმა. რუსული სტანდარტით, რომელიც დღემდე მოქმედებს საქართველოში, პირდაპირ მითითებულია, რომ პოლიეთილენის მილების განთავსება მიწის ზევით აკრძალულია”.
“ყაზტრანსგაზ თბილისის” მთავარი ინჟინრის მოადგილემ თამაზ ღვანიძემ, განაცხადა, რომ “მილები, რომლებზეც იყო საუბარი, ეს არის მრავალშრიანი, არა პოლიეთილენის, არამედ, მეტალოპლასტიკის PEX-Al-PEX პოლიეთილენი-წებო-ალუმინი-წებო-პოლიეთილენის მილები. PEX-Al-PEX არ არის ბრენდი. ეს არის თურქული კომპანია FIRAT მიერ დამზადებული და გამოიყენება წყლის და ბუნებრივი აირის ტრანსპორტირებისთვის. გადაბმის წესიც სავსებით შეესაბამება უსაფრთხოების ნორმებს, ფიტინგების მეშვეობით არის გადაბმული და სწორი მონტაჟის შემთხვევაში, გამორიცხულია გაჟონვა.”
კომპანია “ჩარკფის” რომელმაც, თბილისში გაზგამტარი მილებით უზრუნველყოფა მოახდინა, მიღებული აქვს მეწარმე სუბიექტის სტანდარტი, სადაც წერია: “წინამდებარე სტანდარტი ვრცელდება მეტალო პლასტიკის მილებზე PEX-Al-PEX პოლიეთილენი-წებო-ალუმინი-წებო-პოლიეთილენი (შემდგომში მილები), რომელიც დამზადებულია თურქული კომპანია “ფირატის” (FIRAT) მიერ და გამოიყენება წყლის და ბუნებრივი აირის ტრანსპორტირებისთვის.” ტექნიკური მოთხოვნების პუნქტში 2.9. აღნიშნულია: “მილების პირობითი აღნიშვნა ზოგადად შედგება: მწარმოებლის ლოგი, დიამეტრი, პოლიეთილენის სახეობა, მაქსიმალური წნევა (ბარებში,) მაქსიმალური ტემპერატურა, გამოშვების თარიღი, შესაბამისობის დადასტურება. მაგალითად: FIRAT TIG PIPE PE-Xb- AL – PE-Xb, DN 16×2,0 PN 10 bar, +_0C; 27.07.09 ASTM F 1281”.
“გურია ნიუსი” დაინტერესდა ამზადებს თუ არა თურქული კომპანია FIRAT პოლიეთილენის მილებს, რომლებიც გაზის გასატარებლად გამოიყენება და გააჩნია თუ არა მას საერთაშორისო ISO სერტიფიკატი. აღმოჩნდა, რომ თურქული კომპანია FIRAT ამზადებს მეტალოპლასტმასის კარ-ფანჯრებს და შიდაგაყვანილობის მილებს.
FIRAT საერთოდ არ აწარმოებს გაზის გასატარებელ მილებს და მას არ გააჩნია საერთაშორისო სერთიფიკატი. კომპანიის ვებგვერდზე შავით თეთრზე წერია, რომ “მილი TIG გამოიყენება ცივი და ცხელი წლის გასატარებლად.”
“გურია ნიუსთან” საკრებულოს ფრაქცია “ქართული ოცნება – თბილისელების” თავმჯდომარე, გულიკო ზუმბაძე აცხადებს: “ჩვენი ფრაქცია მიმართავს სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროს, გადავიხდით შესატან თანხას და მილებსაც გავაგზავნით ექსპერტიზაზე.
“ყაზტრანსგაზ თბილისის” მიერ წარმოდგენილ დოკუმენტაციაში ეჭვი მეპარება. ამ საკითხს მივანდობთ ექსპერტიზის ბიუროს. თუ ამ საქმეში გამოიკვეთა დარღვევა, ეს იქნება სამართალდამცავი ორგანოების პრეროგატივა. დაველოდებით ექსპერტიზის პასუხს.”
“გურია ნიუსთან” ტექნიკური ზედამხედველობის ყოფილი თანამშრომელი და დამოუკიდებელი ექსპერტი გიორგი ნიკოლაიშვილი აცხადებს: “ამ მილების დამამზადებელი ქარხანა რეკომენდაციას უწევს მხოლოდ ცივი და ცხელი წყლის გამტარობას. ფირმა “ჩაკრფიმ” თვითნებურად ამოიღო ცხელი წყალი და ჩადო გაზის გამტარი მილი.
ამ მილს არ გააჩნია საერთაშორისო ISO სერტიფიკატი. ჩუმად მისცეს ეროვნული სტანდარტი, კანონის დარღვევით “გააპრავეს.” მსოფლიოში დასაშვებია მხოლოდ კერძო სახლებში, რომლებიც 3 სართულზე მეტი არ შეიძლება იყოს. ტექზედამხედველობის სამსახურმა თვალი დახუჭა ეკონომიკის ყოფილი მინისტრის, ვერა ქობალიას ბრძანებაზე, გაზმომარაგება შეემოწმებინათ სნიპ 02.04.08-87* სადაც პუნქტი 4.85 საერთოდ კრძალავს ამ მილების გამოყენებას. ტექნკური ზედამხედველობის სამსახურმა მინისტრის ბრძანება არ შეასრულა.
არ შეიძლება ფიტინგების გამოყენება ანუ “სალნიკების” დამონტაჟება, რომლითაც გაზგამტარი მილებია დამონტაჟებული. “სალნიკის” მუშაობის პერიოდია 5-7 წელი, მერე გამოდის წყობიდან. გაზგამტარი მილები გაყვანილია სატელეფონო-ინტერნეტისა და დენის სადენებთან ახლოს, რაც დაუშვებელია. პოლიეთილენის მილების გადაბმა დასაშვებია მხოლოდ შედუღებით. არ შეიძლება დენის სადენები ახლოს გადიოდეს გაზის მილებთან, რადგან არსებობს მოხეტიალე დენი. გაჟონვა რომ მოხდეს, აფეთქებები მოხდება!
ამასთან დაკავშირებით 4-ჯერ შევიტანე პროკურატურაში განცხადება, თუმცა, არავინ პასუხს არ მცემს!”
დაინტერესდება თუ არა პროკურატურა თბილისში გაზგამტარი მილის საკითხით, ეს სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნაზეა დამოკიდებული.
“გურია ნიუსი” არაერთხელ შეეცადა დაკავშირებოდა შპს “ჩარკფის” მფლობელს ჯოკია ჩარკვიანს, თუმცა იგი სატელეფონო ზარებს არ პასუხობს. გამოხმაურების შემთხვევაში, ჩვენ აუცილებლად დავუთმობთ ფართს ჩარკვიანს საკუთარი არგუმენტების გამოსაქვეყნებლად.
