წლების წინ, ოზურგეთში ჩაის პლანტაცია 8,700 ჰექტარზე იყო გაშენებული. აქედან, დღეს, მხოლოდ 500 ჰექტარზე შეიძლება ნედლეულის მოპოვება. სახელმწიფოს მხრიდან ამ დარგის სუბსიდირების შემთხვევაში, ადვილი შესაძლებელია 5000 ჰექტარი პლანტაციის აღდგენა, რომელიც, პირველ რიგში, ადგილობრივი მუშახელის დასაქმებას შეუწყობს ხელს.
როგორც ოზურგეთელი მეწარმე, გია ხუჭუა ამბობს, მის საწარმოში დღეის მდგომარეობით 50 ადამიანია დასაქმებული, ხოლო მის მიერ იჯარით აღებულ 200 ჰექტარ ჩაის პლანტაციაში, ყოველდღიურად, 200 მკრეფავი მუშაობს. მათი შემოსავალი ყოველდღიურად 15-20 ლარის ფარგლებში მერყეობს. ხუჭუა მიიჩნევს, რომ ამ დარგის განვითარებისთვის აუცილებელია ხელისუფლებამ ქმედითი ნაბიჯები გადადგას.
“პირველ ეტაპზე უნდა მოხდეს ერთ კილოგრამ ნედლეულზე 15 თეთრის დანამატის გაცემა, რაც ხელს შეუწყობს ადგილობრივი მუშახელის წახალისებას და ასევე, შეაჩერებს მუშახელის თურქეთში მასიურად გადინებას”, _ გვითხრა მან.
ქართულ ჩაიზე მოთხოვნის ზრდას, როგორც უცხოეთის, ისე შიდა ბაზარზე, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის გამგებლის მოადგილე ლაშა ღლონტიც ადასტურებს და დასძენს, რომ მეზობელ ქვეყანაში _ თურქეთში მუშახელის მასიურად გადინება ნედლეულის მოპოვებისას, პრობლემებს წარმოშობს: “თავისთავად კარგია, როცა ადგილობრივებს სხვა ქვეყანაში დასაქმების საშუალება ეძლევათ, მაგრამ, მეორე მხრივ, ადგილზე მათი ნაკლებობაა”, _ აღნიშნა ღლონტმა.
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის გამგებლის, გია ტაკიძის თქმით, ჩაი არის პროდუქტი, რომელზეც მაღალი მოთხოვნაა უცხო ქვეყნების ბაზარზე: “ჩვენთვის მნიშვნელოვანია საწარმოების ხელის შეწყობა, რაც თავის მხრივ, გამოიწვევს შემოსავლის გაზრდას და მოსახლეობის დასაქმებას. არის მიმართულებები, სადაც მხოლოდ ჩვენი ჩართვა არ არის საკმარისი და ცენტრალური ხელისუფლების დახმარებაა საჭირო. ამ ეტაპზე, ოზურგეთში ჩაის გადამამუშავებელი ოთხი მძლავრი საწარმო და რამდენიმე ერთეული მცირე საწარმო მუშაობს, რომლებიც საკმაოდ ხარისხიან პროდუქციას აწარმოებენ”, _ ამბობს გამგებელი.
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარის ალეკო მამეშვილის თქმით, აგვისტოდან, სოფლის მეურნეობის განვითარების სტრატეგიის გეგმის შემუშავება იწყება. გეგმაში ერთ პუნქტად ჩაის წარმოების აღორძინება და პლანტაციების აღდგენა გაიწერება: “როგორც ვიცით, კვლავ რჩება პრობლემად ნედლეულის დაბალი ხარისხი და რაოდენობა. ბოლო დროს გაძვირდა საწვავის ღირებულება, რომელიც თავის მხრივ, აძვირებს ტრანსპორტირების ხარჯებს; აი, ამ საკითხზეც უნდა მოხდეს გარკვეული გადაწყვეტილებების მიღება. აგრეთვე, უნდა მოხდეს ფართობების აღრიცხვა. მეწარმეებთან შეხვედრები კი საშუალებას მოგვცემს, სწორად შევიმუშავოთ სოფლის მეურნეობის განვითარების სტრატეგია”, _ თქვა მამეშვილმა.
ხუჭუას თქმით, ცუდი კლიმატური პირობების გამო, მუშაობა გაძნელდა და ამ ეტაპზე, საშუალო ხარისხის ნედლეულის დამზადება ხდება.
“პლანტაციებში აზოტოვანი სასუქი შევიტანეთ. ათი ჰექტარი პლანტაცია გადავიყვანეთ ბიოსერთიფიცირებაზე, რაც ნიშნავს ეკოლოგიურად სუფთა ნედლეულის მიღებას. დღეს მსოფლიოში დიდი მოთხოვნაა ბიოლოგიურად სუფთა ჩაიზე და როცა სერთიფიკატს ავიღებთ, უფრო მაღალ ფასშიც გავყიდით პროდუქციას”, _ აღნიშნავს ანასეულის ჩაის საწარმოს ხელმძღვანელი.
ლაშა ღლონტი კი მეწარმეებს ურჩევს სასუქი “ორგანიკა” გამოიყენონ, რომელსაც, მისივე მტკიცებით, ძალიან მაღალი შედეგების მოტანა შეუძლია. იგი უკვე გამოსცადეს ციტრუსზე, კივზე და ფეიხოაზე.
“ჩემი აზრით, სახელმწიფომ მიდგომა უნდა შეცვალოს ჩაის განვითარების კუთხით. ნედლეული მცირდება, მოთხოვნა კი დღითიდღე იზრდება. მცირე მეწარმეები ჩემს პლანტაციებს არიან შემოსეულები. ანუ ერთჯერადად მოიპოვებენ ნედლეულს და შემდეგ, ფაქტობრივად, მიტოვებულია პლანტაციები. აუცილებელია, სახელმწიფომ ამ დარგის განვითარების სუბსიდირება მოახდინოს და მკრეფავს ერთ კილოგრამზე დანამატის სახით 15 თეთრი მისცეს, ამ შემთხვევაში საუბარია დაახლოებით, 600 000 ლარზე, რის საფუძველზეც, დადებით შედეგებს მივიღებთ. ამით ბრუნვაში ჩაერთვება პლანტაციის 30%-ი. როცა დაინახავს გლეხი, რომ ცოტა მეტი ანაზღაურება ექნება, თავად დაინტერესდება. ყველაზე დიდ კონკურენციას თურქეთი გვიწევს, პირველ რიგში, მაღალი შიდა მოხმარების გამო _ წელიწადში ერთი სული მოსახლე 3,5 კილოგრამ ჩაის სვამს. იყო რაღაც შეღავათები სახელმწიფოს მხრიდან, რომელმაც, ფაქტობრივად, შედეგი არ გამოიღო; მთავარი ნედლეულის მოპოვებაა”, _ მიიჩნევს ხუჭუა.
“უნდა მოხდეს ფართობების აღდგენა-დამუშავება, რათა მეტი ნედლეული მივიღოთ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტიდან მსგავსი ღონისძიებების გატარება, ფინანსების სიმწირის გამო, შეუძლებელია. აქედან გამომდინარე, შევიმუშავებთ წინადადებებს და ცენტრალურ ხელისუფლებას მივაწვდით”, _ თქვა მამეშვილმა ანასეულის ჩაის საწარმოს მონახულების შემდეგ.
