“რეალურ ფაქტს პლუს მოგონილი ამბავი, საბოლოოდ გამოვიდა მუხროვანის სპექტაკლი”

საზოგადოების ნაწილი მაშინაც ფიქრობდა და ახლაც მიიჩნევს, რომ სახელმწიფომ კარგად დაგეგმილი სპექტაკლი შემოგვთავაზა – მუხროვანის სპეცოპერაციის სახით. “სამოქალაქო ჩართულობის ცენტრის” ხელმძღვანელ ლევან ჩიტაძეს არ უკვირს ვიდეოკადრებში აღწერილი სიტუაცია და აღნიშნავს, რომ მაშინ რა ინფორმაციაც ჰქონდათ, ის დადასტურდა.

“გავრცელებულ კადრებში კარგად ჩანს იმის ინსცენირება, რაც 2009 წელს მუხროვანის ამბოხისას იქნა დაგეგმილი. ჩვენ ვხედავთ კოდუას, ახალაიას, ვანო მერაბიშვილს, რომლებიც უშუალოდ მონაწილეობდნენ ამ სპეცოპერაციის დაგეგმვაში. რაც ყველაზე ამაზრზენია, ჩვენ მოვისმინეთ გაცემული ბრძანება შინაგან საქმეთა ყოფილი მინისტრისგან, რომელიც ითხოვდა “ორი გვამის” მიტანას, იმისათვის რომ სცენა ყოფილიყო გაცილებით კარგი და მრავალფეროვანი, როგორც მე შთაბეჭდილება მრჩება. ეს უკვე გამოძიებას აძლევს საშუალებას, დაიწყოს ძიება სულ სხვა მიმართულებით. კოდუაც უნდა იქნას დაკითხული. აქამდე კოდუას ბრალეულობა ასე მკაფიოდ არსად იყო გამოკვეთილი”.

რაც შეეხება 2009 წლის 5 მაისს მუხროვანში არსებულ ვითარებას, ლევან ჩიტაძე ამბობს, რომ დეტალური ინფორმაცია სასწრაფოს ექიმებისგან მიიღეს და მათ დაკითხვას ითხოვს.
“03”-ის ექიმებისგან მაშინვე გაჟონა ინფორმაციამ, რა ხდებოდა მუხროვანის სამხედრო ბაზაზე, საიდანაც გავიგეთ ჩვენც, რომ ამირიძე მკვდრად ჩათვალეს, მაგრამ ექიმებმა მისი გადარჩენა მოახერხეს. ამიტომაც მოვითხოვთ, რომ დაკითხული იქნენ ” 03″-ის ექიმები. მათ არანაირი ჩვენება, ან ინტერვიუ არავისთვის მიუციათ. ამ კადრების ავთენტურობაში ეჭვი არ გვეპარება. ეს ამტკიცებს იმ ინფორმაციას, რომელიც ჩვენ მაშინვე მივიღეთ. რა იყო რეალური ვითარება 2009 წლის 5 მაისს? მუხროვანის სამხედრო ბაზის მაღალჩინოსნებმა მიიღეს ბრძანება გენერალიტეტიდან და შტაბიდან, რომ გამოსულიყვნენ აღლუმზე. მათ გამოთქვეს მოსაზრება, ტანკებით და ჯავშანტექნიკით საზეიმო ვითარებაში აღლუმის ჩატარება არ იქნებოდა დადებითი, იმიტომ რომ ისინი გლოვობდნენ იმ მებრძოლებს, რომლებიც დაიღუპნენ 2008 წლის აგვისტოს ომში. ეს გახდა იმის საბაბი, რომ მაშინდელმა ხელისუფლებამ აღნიშნული მოსაზრება შეფუთა, როგორც აჯანყება. თუმცა მაშინდელმა გამოძიებამაც ვერ დაადასტურა, რომ რომელიმე ტანკი იყო დაქოქილი და იყო საბრძოლო მზადყოფნა,” _ ამბობს ჩიტაძე.

ექსპერტი კავკასიის საკითხებში მამუკა არეშიძე აცხადებს, რომ სამხედროებში მართლაც იყო პროტესტის გრძნობა, მაგრამ ხელისუფლებამ “ბუზისგან სპილო შექმნა”, როდესაც ჯარისკაცები ამბოხის მცდელობაში დაადანაშაულა.
“ობიექტურად რომ ვიმსჯელოთ, ეს იყო კანონის დარღვევა. რადგან სამხედრო ნაწილის ტერიტორიაზე სამხედროებს არ აქვთ უფლება, დემარში მოაწყონ. თუმცა ეს ჩემთვის ამბოხი არ იყო. იმიტომ რომ მე კარგად ვიცი, ის სამხედროები რას აპირებდნენ. ეს იყო საპროტესტო გამოსვლა მიტინგის დარბევის წინააღმდეგ. ჭორებზე დაყრდნობილ ამბავზე მაინც არ უნდა მოეწყოთ სამხედროებს გამოსვლა. სამხედრო ნაწილის ტერიტორიაზე არ შეიძლებოდა ამის გაკეთება. 2007 წელს, გახსოვთ ალბათ, დარბეული მიტინგის ტერიტორიაზე სამხედროები რომ მიიყვანეს და დააყენეს. “არ გვინდოდა იგივე გამეორებულიყოო,” – ამბობდნენ სამხედროები. ხელისუფლებას ჰქონდა საფუძველი, მაგრამ ასეთი აქციისა არა. მრავალი ქვეყნის სამხედრო წესდებაში წერია, რომ სამხედროს აქვს უფლება, ამორალურ ბრძანებას არ დაემორჩილონ. რასაკვირველია, ხელისუფლებამ ბუზიდან შექმნა სპილო. ჯერ ერთი თუ მათ ამბოხის შესახებ წინასწარ ჰქონდათ ინფორმაცია, რატომ ამის პრევენცია არ მოახდინეს და მეორე, ჩემი ღრმა რწმენით, თვითონ ეს ვიდეო იყო დადგმული. რასაკვირველია, ეს იყო ნაჯვარი, რეალური ფაქტი პლუს მოგონილი ამბავი და საბოლოო ჯამში გამოვიდა სპექტაკლი,” _ განაცხადა მამუკა არეშიძემ.

სამოქალაქო ფრონტის ხელმძღვანელი ჯაბა ჯიშკარიანიც მიიჩნევს, რომ ვიდეოკადრები პირდაპირი მტკიცებულებას წარმოადგენს იმისას, რომ ხელისუფლებამ თავად მოაწყო სპექტაკლი.
“ამ კადრებით კარგად გამოჩნდა, რომ საქართველოში 9 წელი კრიმინალური ჯგუფი მართავდა ქვეყანას. მუხროვანის სამხედო ბაზაზე განსაკუთრებული არაფერი ხდებოდა. მაშინ თბილისში საკნების ქალაქი იყო. სწორედ ამ პოლიტიკური თემის გადაფარვა სჭირდებოდა მაშინდელ ხელისუფლებას. სწორედ ამისთვის სჭირდებოდა მას “ორი გვამი”, რომ “გაეპრავებინა” ის სისხლიანი სპეცოპერაცია, რომლის მოწყობასაც აპირებდნენ. გვაქვს ასევე ინფორმაცია, რომ ამ სპეცოპერაციების შემდეგ სპეცრაზმელებმა და ძალოვანი უწყების წარმომადგენლებმა დიდი ოდენობით პრემიები მიიღეს. მიტინგის დარბევის ბრძანება არამარტო ამირიძეს ჰქონდა, არამედ ყველას ვინც სახელმწიფო უწყებაში მუშაობდა. ყველას აიძულებდნენ მიტინგის დარბევაში მიეღოთ მონაწილეობა. “ამბოხი” “ნაციონალური მოძრაობის” წევრების ოფიციალური ვარიანტი იყო და არა – სწორი ვერსია. მათ არცერთი სიტყვის არ დაეჯერებათ. ამ კადრებს ავთენტურების დადგენა არ სჭირდება და არც ნაცმოძრაობის წარმომადგენლებს მოუთხოვიათ მათი ავთენტურების დადგენა. უბრალოდ, მათ იმის განმარტებები დაიწყეს, რას გულისხმობდა ვანო მერაბიშვილი,” _ აღნიშნავს ჯაბა ჯიშკარიანი.

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის თავმჯდომარე კახა კოჟორიძე ამბობს, რომ მუხროვანის სპეცოპერაცია თავიდანვე შეიცავდა კითხვის ნიშნებს.
“სამწუხაროდ, ზუსტი ინფორმაცია არ მაქვს, რა მოხდა მაშინ მუხროვანში. ამ ადამიანებმა ნამდვილად ჩაიდინეს თუ არა დანაშაული. საერთოდ, სპეცოპერაციის დაგეგმის უფლება სახელმწიფოს აქვს. ეს სადაო ვერ გახდება და სპეცოპერაცია შესაძლოა დასრულდეს ლიკვიდაციით, მაგრამ ამას აქვს მთელი რიგი დათქმები. პირველ რიგში, ის უნდა ვთქვათ, რომ სპეცოპერაციის მიზანი არ შეიძლება იყოს ვინმეს ლიკვიდაცია. მიზანი უნდა იყოს დაკავება და მართლმსაჯულების წინაშე წარდგენა და მოსამართლემ უნდა თქვას, რა ტიპის სასჯელს იმსახურებს. მართლმსაჯულების გარეშე აპრიორი თუ მოითხოვ ვინმეს მოკვლას, ეს სპეცოპერაციის ჩატარება კი არა, მკვლელობის დაგეგმვა იქნება, რითაც გამოძიება უნდა დაინტერესდეს.
ადამიანის უფლებათა ევროპული სტანდარტებით, სპეცოპერაციის დროს ხელისუფლების მხრიდან ძალის გამოყენება, მით უმეტეს, როცა ეს შესაძლებელია მსხვერპლით დამთავრდეს, უნდა იყოს უკანასკნელი საშუალება კონფლიქტის მოგვარების. სანამ ამ ბოლო ხერხს გამოიყენებ, მანამდე მთელი რიგი ღონისძიებები უნდა გამოიყენო გაფრთხილების, იარაღის დაყრის და ა.შ. სახით. თუ აშკარა საფრთხე მოდის, მაშინ სახელმწიფომ შეიძლება გამოიყენოს ძალა. მე არ ვამბობ, რომ ვანო მერაბიშვილმა მკვლელობის ორგანიზება ბრძანა, ამას მე არ ვგულისხმობ. ეს გამოძიებამ უნდა გაარკვიოს,” _ განაცხადა კახა კოჟორიძემ.

კადრების ავთენტურობის დადგენას და გამოძიების ჩატარებას ითხოვენ არასამთავრობო ორგანიზაციების სხვა წარმომადგენლებიც. გაზეთ “რეზონანსის” რედაქტორი ლაშა ტუღუში კი ყურადღებას ინფორმაციის გაჟონვაზე ამახვილებს და ამბობს, რომ პროკურატურა ამ ფაქტითაც უნდა დაინტერსედეს.
“რა თქმა უნდა აღმაშფოთებელია, რაც ვნახეთ. ამაზე ორი აზრი არ არსებობს. მე მაქვს კითხვები, საიდან მოხდა ეს კადრები ინტერნეტში და რა როლი აქვს სამართალდამცველებს ამაში. მათი მეშვეობით თუ გაჟონა ინფორმაციამ და მაშინ ეს ჩემთვის მიუღებელია და მეორე, თუ მათ ეს არ იციან, ასეთი ინფორმაციები მათ სისტემაში მომუშავე ადამიანებისგან ხომ არ გადის, მაშინ ესეც დიდი პრობლემაა,” _ აცხადებს ტუღუში.