4-5 სექტემბერს უელსში გამართული ნატო-ს სამიტი დასრულდა. მოლოდინი მეტი იყო, თუმცა, საქართველოს მთავრობა მიღწეულითაც კმაყოფილია და აცხადებს, რომ ქვეყნის წინსვლა ალიანსის მხრიდან დაფასებულია.
რა მიიღო საქართველომ ნატო-სგან და უნდა ველოდოთ თუ არა უახლოეს მომავალში ალიანსში გაწევრიანებას? – გუშინ, მრავლად კეთდებოდა განცხადებები, რომ ახალი პაკეტის მიღება იგივეა, რაც მაპი ყოველგვარი იურიდიული დოკუმენტების გარეშე.
თუმცა, საქართველოს პრეზიდენტს, გიორგი მარგველაშვილს მიაჩნია, რომ იმ საშუალებების განვითარებით, რომელიც საქართველომ უელსის სამიტის ფარგლებში მიიღო, რეალურად მივაღწევთ იმ დონეს, რომელსაც ქვეყნები გაწევრიანების სამოქმედო გეგმის საშუალებით აღწევდნენ.
"მაგრამ მე არ მინდა მოვატყუო საზოგადოება და ვთქვა, რომ ეს ნიშნავს, რომ ჩვენ MAP-ი არ დაგვჭირდება _ შესაძლოა, ჩვენ არ დაგვჭირდეს, თუმცა დღევანდელ ეტაპზე ვერ ვიტყვით, რომ MAP-ი არასდროს იქნება საჭირო. შეიძლება ასეც იყოს, შეიძლება MAP-ი დარჩეს, როგორც მოთხოვნა. ასეც რომ დარჩეს, ჩვენ გვექნება მთელი შინაარსობრივი ნაწილი ამ მექანიზმით გავლილი", – აღნიშნა მარგველაშვილმა სამიტის შეჯამებისას.
მისივე შეფასებით, უელსის სამიტზე ჩვენმა მოკავშირეებმა საქართველოს მიერ მიღწეული წარმატებები დააფასეს და ნატო-ს სამიტიდან მოვდივართ საშუალებების იმ პაკეტით, რომელიც არა მხოლოდ პოლიტიკურად წაწევს წინ საქართველოს ნატო-ში გაწევრიანების გზაზე, არამედ უფრო დაცულს, უფრო უსაფრთხოს გახდის ჩვენს რეგიონს.
ნატო-ს გენერალურმა მდივნის ანდერს ფოგ რასმუსენის განცხადებით, საქართველომ ნატო-სთან ურთიერთობების მიმართულებით მნიშვნელოვანი ნაბიჯები გადადგა, თუმცა მეტი შეიძლება გაკეთდეს.
"მოხარული ვარ, რომ საქართველომ მიიღო მიწვევა ამ ჯგუფში მონაწილეობაზე, სადაც ის ქვეყნები არიან, რომელთაც ნატო–სთან ახლო ურთიერთობა სურთ. საქართველოს მონაწილეობა წინ გადადგმული ნაბიჯი იქნება საქართველო–ნატო–ს პრაქტიკულ სამხედრო თანამშრომლობაში", – აღნიშნა რასმუსენმა და დასძინა, მზადყოფნის სამოქმედო გეგმა მკაფიო გზავნილს გაუგზავნის რუსეთს, რომ ალიანსს მტკიცედ აქვს გადაწყვეტილი, გადადგას ყველა საჭირო ნაბიჯი მოკავშირეების დასაცავად.
ნატო-ს სამიტს გამოეხმაურა რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროც. მათი განცხადების მიხედვით, ალიანსის სამიტის შედეგები ვერავის გააკვირვებს.
"სამიტზე მთავარ საკითხად დაისახეს ნატო–ს ინფრასტრუქტურის განვითარება "აღმოსავლეთით" და ალიანსის ყოფნა რუსეთის საზღვრების სიახლოვეს. ეს გეგმები ადრეც არსებობდა და უკრაინის კრიზისი მხოლოდ საბაბი აღმოჩნდა ამ გეგმების რეალიზებისთვის. უკრაინასთან დაკავშირებით გაკეთებული განცხადებების არსი და ტონალობა, კიევთან ერთად დაანონსებული ნატო–ს წევრი სახელმწიფოების წვრთნების შესახებ, რომელიც 2014 წლის ბოლომდე უნდა გაიმართოს, ვითარების გარდაუვალ დაძაბვამდე მიგვიყვანს, ხელს შეუშლის უკრაინაში სამშვიდობო პროცესს და უკრაინული საზოგადოების გახლეჩას. უფრო მეტიც, ეს განცხადებები ადასტურებს ნატო–ს უპირობო მხარდაჭერას ნეოფაშისტური და ექსტრემისტული ძალებისადმი, მათ შორის "მემარჯვენე სექტორისადმი". რაც ეხება კონკრეტულ გადაწყვეტილებებს, მოხდება მათი დეტალური გაანალიზება, მათ შორის ნატო–რუსეთის 1997 წლის აქტის და სხვა საბაზო შეთანხმებების კონტექსტში", _ ნათქვამია რუსეთის საგარეო უწყების განცხადებაში.
რა მივიღეთ ნატო-სგან და არის თუ არა ეს საკმარისი ალიანსში გასაწევრიანებლად? – ამ კითხვაზე ექსპერტთა ვარაუდები და შეფასებები სხვადასხვაგვარია.
“საქართველოს რეფორმების ასოციაციის“ დამფუძნებელ ელენე ხოშტარია ნატო–ს სამიტზე მიღებულ კომუნიკესთან დაკავშირებით აცხადებს, რომ დოკუმენტში საქართველოს ნატო–ში გაწევრიანების თვალსაზრისით, არაფერი ახალი არ არის და კონფლიქტებთან დაკავშირებით „ერთი ძალიან ცუდი ფურმილირებაა“.
„ახალი და კარგი ელემენტია, რომ ნატო იზრუნებს ჩვენი თავდაცვისუნარიანობის გაუმჯობესებაზე. თან ეს კეთდება, როგორც დღევანდელი საფრთხეების არიდებისთვის, ასევე წევრობისთვის გვამზადებენ ამით.
ცუდია, რომ: გაწევრიანების თვალსაზრისით არაფერი ახალი არ არის; გამქრალია ასპირანტი ქვეყნების ფორმულირება. მეტიც მონტენეგროს (ერთ-ერთ ასპირანტს) ფაქტიურად მიიღებენ 2015 ში, ანუ დისპროპორცია გაჩნდა ჩვენს პოზიციებში.
აფხაზეთის თემა დაჯგუფებულია არა ყირიმის თემასთან (რაც სრულიად რეალისტური ამოცანა იყო სწორი დიპლომატიის პირობებში) არამედ, ე.წ. გაყინული კონფლიქტების თემასთან. ერთი ძალიან ცუდი ფორმულირებაა ზოგადად კონფლიქტებთან მიმართებაში, მაგრამ ჯერ თავს შევიკავებ ამის სრულად დაწერისგან, დავაზუსტებ რაღაცეებს“, _ აღნიშნავს ხოშტარია.
თუმცა, ხოშტარიასგან განსხვავებით,სამხედრო ექსპერტ გიორგი თავდგირიძეს მიაჩნია, რომ მაპ-ის მიღება და ახალი სამოქმედო პაკეტის გადმოცემა ერთიდაიგივეა, მხოლოდ დასახელებაა განსხვავებული, რაც ერთი მიზეზით – რუსეთის შესაძლო რეაქციებით შეიძლება აიხსნას.
„ნატო–ს მხრიდან ახალი, გაძლიერებული სამოქმედო პაკეტის მიღება, დიპლომატიურად წინ გადადგმული ნაბიჯია, რომელიც ერთის მხრივ აღრმავებს ნატო–საქართველოს ურთიერთობას და მეორეს მხრივ, არც ფორმალურ და არც პრაქტიკულად არ ახდენს რუსეთის პროვოცირებას", _ ამბობს სამხედრო ექსპერტი.
რაც შეეხება თავად დეკლარაციას, მასში ხაზგასმითაა აღნიშნული, რომ:
„ჩვენ დახმარებას ვუწევთ საქართველოს გააგრძელოს რეფორმების განხორციელება, დემოკრატიული ინსტიტუტების კონსოლიდაცია, მართლმსაჯულების რეფორმირება და კანონის უზენაესობის უზრუნველყოფა. ნატო მაღალ შეფასებას აძლევს საქართველოს მიერ ავღანეთში მიმდინარე ISAF-ის ოპერაციაში შეტანილ უზარმაზარ წვლილს და აღიარებს ქართველი სამხედროების მიერ გაღებულ მსხვერპლს. საქართველოს მზადყოფნა, მონაწილეობა მიიღოს ნატოს გადამწყვეტ მისიაში, მიუთითებს საქართველოს, როგორც საერთაშორისო უსაფრთხოების უზრუნველყოფის საქმეში მნიშვნელოვანი კონტრიბუტორის როლს.
ამასთან, 2008 წლის ბუქარესტის სამიტზე მივიღეთ გადაწყვეტილება, რომ საქართველო გახდება ნატო-ს წევრი ქვეყანა და კიდევ ერთხელ ვადასტურებთ აღნიშნულ და შემდგომ მიღებულ გადაწყვეტილებებს.
უნდა აღინიშნოს, რომ საქართველოს ურთიერთობა ალიანსთან მოიცავს ყველა საჭირო ელემენტს, რათა ქვეყანამ გააგრძელოს სვლა ნატო-ში ინტეგრაცისკენ. დღეს, ჩვენ მივიღეთ ალიანსთან თანამშრომლობის არსებითი პაკეტი, რომელიც ქვეყნის თავდაცვითი შესაძლებლობების განვითარებას, შეიარაღებული ძალების მომზადებას, ურთიერთთავსებადობისა და თანამშრომლობის შესაძლებლობების გაძლიერებას ითვალსწინებს. აღნიშნული პაკეტი დაეხმარება საქართველოს კიდევ უფრო უკეთესად მოემზადოს ალიანსში გასაწევრიანებლად.
ჩვენ კიდევ ერთხელ ვაცხადებთ, რომ ალიანსი მხარს უჭერს საერთაშორისოდ აღიარებულ საზღვრებში საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობასა და სუვერენიტეტს. მივესალმებით საქართველოს მიერ ევროკავშირის შუამავლობით მიღებული ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმების პუნქტების სრულ დაცვას და საქართველოსადმი ნდობის აღდგენის მიზნით, სხვადასხვა მიმართულებით გატარებულ ღონისძიებებს.
მივესალმებით საქართველოს მიერ აღებულ ვალდებულებას ძალის გამოუყენებლობასთან დაკავშირებით და მოვუწოდებთ რუსეთს შეასრულოს ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებით გათვალისწინებული ვალდებულებები. ასევე მოვუწოდებთ რუსეთს უკან წაიღოს საქართველოს რეგიონების – სამხრეთ ოსეთისა და აფხაზეთის აღიარება და საქართველოს ტერიტორიიდან გაიყვანოს ჯარი. მოვუწოდებთ ჟენევის მოლაპარაკებებში ჩართულ ყველა მხარეს კონსტრუქციული როლი შეასრულოს და გააგრძელოს მჭიდრო მუშაობა ეუთო-სთან, გაერო-სთან და ევროკავშირთან, რათა ტერიტორიული კონფლიქტის მოგვარება საქართველოს საერთაშორისოდ აღიარებულ ფარგლებში მშვიდობიანი გზით განხორციელედეს“, – აღნიშნულია დეკლარაციაში, რომელიც სახელმწიფოთა და მთავრობათა წარმომადგენლების მიერ ნატო-ს საბჭოს სხდომაზეა მიღებული.
