ამ პიარკამპანიის მესვეურებს თუ დავუჯერებთ, ეს აღმშენებლობითი პროექტი საქართველოს გადარჩენის არა ერთადერთი, მაგრამ ერთ-ერთი გზაა. თუმცა ამ კაშხლების აღმშენებლობითი თვისება პროექტის მხოლოდ ერთი მხარეა და რეალურად უამრავ პრობლემას მოიცავს.
“გურია ნიუსი” ამ პრობლემებზე “გრინფისის მხარდამჭერთა ჯგუფის” თანათავმჯდომარეს და ეკოლოგიის მაგისტრს, ლაშა ჩხარტიშვილს ესაუბრა.
_ ერთი შეხედვით, დიდი კაშხლების მშენებლობა ქვეყნისთვისაც და მოსახლეობისთვისაც წარმატებული პროექტი უნდა იყოს… თუმცა, სპეციალისტები უამრავ პრობლემაზე საუბრობენ. ლაშა, თქვენ რაში ხედავთ ამ მშენებლობის პრობლემას?
_ კაშხლომანიის სახელისუფლო კამპანიიდან საქართველო და მისი მოქალაქეები არაფერს მიიღებენ! არც შემცირებულ ტარიფებს, არც დამატებით ენერგიას, რომელიც, სამწუხაროდ, წარმოების ჩამორჩენილობისა და მოსახლეობის მსყიდველუნარიანობის დაბალი დონის გამო, არაფერში გვჭირდება. აღნიშნული მშენებლობები პრაქტიკულად არც დასაქმების დონეს გაზრდის შესამჩნევად. ზიანი კი კოლოსალური იქნება: ათობით დატბორილი ტრადიციული სოფელი, ისედაც მცირემიწიანი ქვეყნის ნაყოფიერი სავარგულები, გაჩეხილი და დატბორილი ხელშეუხებელი პირველადი ტყის ეკოსისტემები, ბუნებრივი და კულტურული მემკვიდრეობა, მათ შორის ეკლესიები და სხვა ძეგლები.
გაცილებით ფართომასშტაბიანი იქნება კლიმატის ცვლილებების დამანგრეველი შედეგები, განსაკუთრებით დიდი კაშხლების შემთხვევაში, რაც ერთი მხრივ, პირდაპირ და ძლიერ ნეგატიურ ზეგავლენას მოახდენს, როგორც ადამიანების ჯანმრთელობაზე, ასევე ფლორის და ფაუნის, კულტურული ძეგლების მდგომარეობაზე, რომელთა განადგურების წინაპირობადაც კი გადაიქცევა.
კლიმატის ცვლილება, ასევე გაზრდის ბუნებრივი კატასტროფების სიხშირეს, რაც თავის მხრივ ძალიან დიდ ზიანს მიაყენებს, როგორც ბუნებასა და ისტორიულ ძეგლებს, ასევე ადამიანების ჯანმრთელობასა და სიცოცხლეს!
განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია მდინარეები _ კაშხლებით ჩახერგვის გამო, შავი ზღვის სანაპიროს მისი “მკვებავი” მდინარეების ნატანი მასალის შეწყვეტის გამო მნიშვნელოვანი სივრცეები ჩაირეცხება.
აქვე არ უნდა დაგვავიწყდეს ის განსაკუთრებული გარემოებები, რომლებიც საქართველოს შემთხვევაში სახეზეა და რომელთა არსებობა მრავალჯერ ზრდის რისკებს. საუბარია კაშხლების ნგრევაზე, რისი ალბათობაც უაღრესად დიდია, რადგან ერთის მხრივ, საქართველო მაღალი სეისმური აქტივობის ზონაშია, მეორეს მხრივ, ჩვენთან პრაქტიკულად სამხედრო დაპირისპირებაშია რუსეთი, ხოლო მესამეს მხრივ, არსებული სამშენებლო საქმიანობის ხარისხი ვერანაირ კრიტიკას ვერ უძლებს…
_ როგორც სახელისუფლებო ტელევიზიების მიერ გადმოცემული სიუჟეტებიდან ჩანს, მოსახლეობა აღფრთოვანებული ხვდება ამ პროექტს. თქვენ თუ გაქვთ საზოგადოებასათან კონტაქტი და რა აზრის არიან ისინი?
_ საზოგადოების დიდი ნაწილი კატეგორიული წინააღმდეგია დიდი ჰესების, ასევე გარემოსადმი მტაცებლური მიდგომებით გამოყენებული ისეთი მცირე და საშუალო ჰესების მშენებლობისა, რომელთა გამო მდინარეები და უნიკალური კურორტული ზონები იკარგება _ მაგალითად, პოეტთა მუზა თერგი, უნიკალური ლანდშაფტწარმომქმნელი ფარავანი, ბახმარო, როგორც უმნიშვნელოვანესი კურორტი და სხვა.
რაც შეეხება ნაციონალური არხების სიუჟეტებს, იმედია, არავის დავიწყებია სააკაშვილის ყვითელი ავტობუსების კორტეჟი, შობის ღამის გურული ზღაპარი ანუ “გაამოთ ორსულთა კვერი” და სხვა მსგავსი მისტიფიკაციები. ასე რომ, ახალგაზრდა ბელადით “აღტაცებული” კოლმეურნეობის, ალბათ, აღარავის სჯერა!
_ როგორ ფიქრობთ რამდენად მნიშვნელოვანია ეკონომიკური ზიანის თვალსაზრისით?
_ ეკოლოგიურ-გარემოსდაცვით საფრთხეებზე უკვე გესაუბრეთ. რაც შეეხება სოციალურს, ბუნებრივი რესურსების მასშტაბური განადგურება, რაც პირდაპირ ან ირიბად იქნება დაკავშირებული ჰესების მშენებლობასთან, გამოიწვევს ეკონომიკის მთელი რიგი დარგების, მათ შორის ტურიზმის, სოფლის მეურნეობის, ბუნებათსარგებლობის და სხვა, რაციონალური მიმართულებების განვითარების სტაგნაციას, რაც სამუშაო ადგილების შექმნას, წვრილი და საშუალო ბიზნესის, ასევე გლეხური მეურნეობების განვითარებას შეუშლის ხელს. შესაბამისად, დამძიმდება მოსახლეობის მდგომარეობა.
_ კაშხლების მშენებლობის გამო, ბევრი სოფლის მოსახლეობას ასახლება მოუწევს…
_ დიდი კაშხლების მშენებლობის შემთხვევაში, ათობით სოფლის მოსახლეობას მოუწევს საკუთარი კარ-მიდამოს, წინაპრებისა და ახლობლების საძვალეების მიტოვება, მაგრამ ეს ტრაგიკული პროცესი ამით არ შემოიფარგლება, რადგან მომავალში კლიმატის ცვლილებებით პროვოცირებული ბუნებრივი კატასტროფები კიდევ მრავალ სოფელს დაცლის, უარეს შემთხვევაში, კი გაანადგურებს მისი მოსახლეობის მნიშვნელოვან ნაწილს…
_ როდესაც კაშხლებთან დაკავშირებული პიარკამპანია აგორდა, ორგანიზაცია “მწვანე ალტერნატივის” მიერ ორგანიზებული შეხვედრით მოსახლეობამ ხელისუფლებას მესიჯი გაუგზავნა: “არა დიდ კაშხლებს”, თუმცა…
_ საჭიროა გაცილებით მეტი აქტიურობა, როგორც ადგილობრივი მოსახლეობის, ასევე გარემოსდამცველების მხრიდან.
_ რა ნაბიჯების გადადგმას გეგმავთ ამ პროექტის შესაჩერებლად ან იმისათვის რომ კაშხლების მშენებლობა ნაკლებად საზიანო აღმოჩნდეს?
_ ჩვენ, “გრინფისის მხარდამჭერთა ჯგუფის” წარმომადგენლები, რამდენიმე სხვა ორგანიზაციასთან ერთად, ვცდილობთ მაქსიმუმი გავაკეთოთ საქართველოს მასშტაბური დატბორვის, ბუნების, ისტორიისა და სიცოცხლის განადგურების წინააღმდეგ…
ჩვენ შევადგინეთ მემორანდუმი “საქართველოში უსაფრთხო ენერგეტიკის განვითარებისა და დიდი კაშხლების მშენებლობის წინააღმდეგ”, რომელიც ყველა კვალიფიცირებულ პოლიტიკურ სუბიექტს და ძირითად პარტიას გადაეგზავნა, რათა ამ უმნიშვნელოვანესი საფრთხის წინაშე მოხდეს კონსოლიდაცია. მას უკვე მოაწერა ხელი ხუთმა პარტიამ, სხვებისგან ველით პასუხს. გვაქვს ურთიერთობა საერთაშორისო ორგანიზაციებთან, მაგრამ ყველაფერი, უპირველეს ყოვლისა, მაინც საქართველოს მოქალაქეების ხელშია და ჩვენ მონდომებაზეა დამოკიდებული.
პირადად, მე და “გრინფისელები” ვაპირებთ ვიბრძოლოთ ბოლომდე, რათა დავიცვათ ჩვენი სამშობლოს სული და სხეული!
