რის შესახებაც საჯარო ინფორმაციის მოთხოვნით მიმართა განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს. სამინისტრომ მოთხოვნა უპასუხოდ დატოვა.
2012 წლის 5 სექტემბერს, ინსტიტუტმა სამინისტროს ადმინისტრაციული სარჩელით მიმართა, რის პასუხადაც 19 სექტემბერს სამინისტროსგან მიღო პასუხი, რომელშიც აღნიშნული იყო, რომ ბიუჯეტიდან “სხვა ხარჯებისთვის“ გამოყოფილი ერთი მილიონი ლარის დეტალური ხარჯთაღრიცხვა სამინისტროში დაცული არ არის.
ხელისუფლების შეცვლის შემდეგ, 2012 წლის 26 ნოემბერს ინსტიტუტმა განმეორებით მიმართა განათლების სამინისტროს იგივე მოთხოვნით. 19 დეკემბერს მიღებულ პასუხში სამინისტრომ ახალმა ხელმძღვანელობამ აღნიშნა, რომ გაფორმდა ხელშეკრულება ა(ა)იპ “სამოქალაქო ინსტიტუციონალიზმის განვითარების ფონდთან” და ის დაფინანსდა ერთი მილიონი ლარით სახელმწიფოს მიერ არასამთავრობო სექტორის როლის გაძლიერებისა და შემდგომი განვითარების ხელშეწყობის მიზნით. ამასთან, სამინისტრომ აღნიშნა, რომ ხელშეკრულება არ ითვალისწინებდა თანხის დეტალურ ხარჯთაღრიცხვას, და ამიტომ სამინისტრო მოკლებულია შესაძლებლობას, გასცეს აღნიშნული ინფორმაცია.
როგორც წერილიდან ირკვევა, ფონდს სამინისტროსთვის არ ჰქონდა წარდგენილი ფინანსური ანგარიში და თანხა ირიცხება განათლების სამინისტროს ანგარიშზე, როგორც დებიტორული დავალიანება.
2012 წლის 21 დეკემბერს, ინსტიტუტმა სამინისტროს მიმართა 2011-2012 წლებში საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსა და ა(ა)იპ “სამოქალაქო ინსტუტიციონალიზმის განვითარების ფონდს” შორის გაფორმებული ხელშეკრულებების ასლების მოთხოვნით. მიღებული პასუხიდან ირკვევა, რომ სამინისტროსა და ფონდს შორის ხელშეკრულება ერთი მილიონი ლარის გადაცემასთან დაკავშირებით გაფორმდა 2012 წლის 27 იანვარს და მას ხელს აწერს ერთი მხრივ განათლების მინისტრის მოადგილე გიორგი ჩახნაშვილი, ხოლო მეორე მხრივ _ ა(ა)იპ “სამოქალაქო ინსტიტუციონალიზმის განვითარების ფონდის” აღმასრულებელი დირექტორი ლალი ყიფშიძე.
ფონდის ვებ-გვერდი გამართულად არ მუშაობს და 2012 წლის ივნისის შემდეგ არ განახლებულა, შესაბამისად, რთულია დამატებითი ინფორმაციის მოძიება. მათ შორის, იმის გარკვევა, თუ კონკრეტულად ვინ დაფინანსდა ფონდის გრანტებით 2012 წელს.
სამი სხვადასხვა დამფუძნებელი ოთხი წლის მანძილზე
საინტერესოა თავად ა(ა)იპ “სამოქალაქო ინსტიტუციონალიზმის განვითარების ფონდის” შექმნისა და საქმიანობის ისტორია. ფონდი შეიქმნა საქართველოს პრეზიდენტის 2009 წლის 11 მაისის ბრძანებულებით და მის დამფუძნებლად განისაზღვრა სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების სამინისტრო. ფონდის საქმიანობის მიზნად განისაზღვრა საქართველოში სამოქალაქო ინსტიტუციონალური რეფორმების განხორციელება, რეფორმირებისა და განვითარების პროცესში სახელმწიფოს მიერ არასამთავრობო სექტორის როლის გაძლიერება და შემდგომი განვითარების ხელშეწყობა.
ამასთან, ფონდის ოფიციალურ ვებ-გვერდზე ორგანიზაციის მიზანი შემდეგნაირად არის ფორმულირებული:
“სამოქალაქო ინსტიტუციონალიზმის განვითარების ფონდის” შექმნის ძირითადი არსი მდგომარეობს იმაში, რომ საქართველოს სახელმწიფომ, განვითარებული დასავლური დემოკრატიების მსგავსად, საკუთარ თავზე აიღო ვალდებულება, ხელი შეუწყოს საქართველოში სამოქალაქო სექტორის განვითარებას, სამოქალაქო ინიციატივების მხარდაჭერასა და სამოქალაქო ინსტიტუციების დამკვიდრებას. ფონდი გრანტებს გასცემს მის მიერ განსაზღვრულ პრიორიტეტთა შესაბამისად არაკომერციულ, არასამთავრობო და სათემო ორგანიზაციებსა და საინიციატივო ჯგუფებზე.“
2011 წლის 8 თებერვლიდან, პრემიერ-მინისტრის ნიკა გილაურის განკარგულების საფუძველზე, ფონდის დამფუძნებლად განისაზღვრა განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო. 2012 წლის 9 აგვისტოს, პრემიერ მინისტრის ვანო მერაბიშვილის განკარგულების საფუძველზე, ფონდის დამფუძნებლად განისაზღვრა თავდაცვის სამინისტრო. ფონდის დამფუძნებლების ცვლილება საინტერესოდ ემთხვევა თითოეული სამინისტროს ხელმძღვანელის პოზიციაზე დიმიტრი შაშკინის დანიშვნას.
როგორც ჩანს, ფონდის კონტროლი იმ სამინისტროს კომპეტენციაში გადადიოდა, რომლის ხელმძღვანელადაც ბატონი დიმიტრი შაშკინი ინიშნებოდა. კერძოდ, 2009 წლის თებერვლიდან დეკემბრამდე, დიმიტრი შაშკინი სასჯელაღსრულების მინისტრი იყო, 2011 წლის თებერვალში, ფონდის დამფუძნებლის პირველი ცვლილების დროს, ის განათლების მინისტრი იყო (2009 წლის დეკემბერი – 2012 წლის ივლისი), ხოლო ფონდის ხელმძღვანელის ბოლო ცვლილება შაშკინის თავდაცვის მინისტრის თანამდებობაზე დანიშვნიდან ერთ თვეში გახორციელდა.
ფონდის დაფინანსების წყაროები
არსებული ინფორმაციით, ფონდის დაფინანსება საბიუჯეტო სახსრებით ხდებოდა. კერძოდ, 2009 წელს, მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან ორგანიზაციას გამოეყო ერთი მილიონი ლარი. ამას გარდა, როგორც ზემოთ აღინიშნა, 2012 წლის პირველ კვარტალში განათლებისა და მეცნიერების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავებაზე განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ბიუჯეტიდან “სხვა ხარჯებისათვის“ განსაზღვრული ერთი მილიონი ლარიც სამოქალაქო ინსტიტუციონალიზმის განვითარების ფონდს გადაერიცხა.
საგრანტო კონკურსების გამჭვირვალობა
2009 წლიდან, ფონდი წელიწადში ორჯერ აცხადებდა საგრანტო კონკურსებს, სანამ 2012 წელს არ გადავიდა ღია კარის საგრანტო პროგრამაზე. 2009 წელს სულ დაფინანსდა 91 პროექტი, ხოლო 2010 წელს _ 86 პროექტი. ინფორმაცია 2011 და 2012 წელს დაფინანსებული პროექტების შესახებ ფონდის ვებ-გვერდზე არ მოიძიება. ამასთან, ვებ-გვერდზე მოცემულია მხოლოდ დაფინანსებული პროექტების რაოდენობა თემატიკისა და რეგიონების მიხედვით, თუმცა, არ არის მითითებული თითოეულ პროექტზე გაცემული თანხის რაოდენობა.
ფონდის მმართველობა
ფონდის შექმნის დღიდან მისი აღმასრულებელი დირექტორია ლალი ყიფშიძე. თავდაპირველად სამეთვალყურეო საბჭოს შემადგენლობაში შედიოდნენ დავით აფრასიძე, მაგდა ანიკაშვილი და ჩიორა თაქთაქიშვილი.
2012 წლის 2 თებერვალს, დიმიტრი შაშკინის ბრძანებით, დამტკიცდა ახალი სამეთვალყურეო საბჭოს შემადგენლობა, შემდეგი შემადგენლობით: დავით აფრასიძე (თავმჯდომარე), მაგდა ანიკაშვილი, ჩიორა თაქთაქიშვილი, ნათია ანასტასიადი, ირაკლი ყიფშიძე, მაკა ბეჟანიშვილი და თეონა ჭკადუა. დიმიტრი შაშკინის 2012 წლის 5 ივნისის ბრძანების შემდეგ დავით აფრასიძემ დატოვა ფონდის სამეთვალყურეო საბჭო, ხოლო 25 ივნისს ახალ თავმჯდომარედ განისაზღვრა ირაკლი ყიფშიძე.
