ფოთის საქალაქო სასამართლოს თავმჯდომარე რევაზ ნადარაია, მის მიერ საქმეზე მიღებული გადაწყვეტილების გამო, პროკურატურამ ორჯერ დაიბარა დაკითხვაზე.
როგორც პროკურატურაში აცხადებენ, საქმე ეხება 2009 წლის ოქტომბერში ამნისტირებული პირის უკანონო მსჯავრდების ფაქტს. მიუხედავად იმისა, რომ ამნისტიის მიხედვით, ჩადენილი დანაშაულისთვის ბრალდებული პასუხისმგებლობისგან უნდა გათავისუფლებულიყო, მოსამართლემ ის მაინც გაასამართლა. მოგვიანებით, საქალაქო სასამართლოს გასაწყვეტლებმა სააპელაციო სასამართლომ შეცვალა და პირი გათავისუფლებულ გაათავისუფლა პატიმრობიდან. აღნიშნულ ფაქტს გამოეხმაურა უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე და ფოთის პროკურატურის ქმედება კონსტიტუციის დარღვევად შეაფასა. მომხდარ ფაქტთან დაკავშირებით, განცხადება გაავრცელა, ასევე, არასამთავრობო ორგანიზაციათა კოალიციამ “დამოუკიდებელი და გამჭვირვალე მართლმსაჯულებისთვის”.
“კონსტიტუციის 84-ე მუხლის პირველი პუნქტი პირდაპირ მიუთითებს, რომ “მოსამართლე თავის საქმიანობაში დამოუკიდებელია და ემორჩილება მხოლოდ კონსტიტუციას და კანონს. რაიმე ზემოქმედება მოსამართლეზე ან ჩარევა მის საქმიანობაში გადაწყვეტილების მიღებაზე ზეგავლენის მიზნით აკრძალულია და ისჯება კანონით.” ამავე მუხლის მესამე პუნქტი კი ამბობს, რომ “არავის არა აქვს უფლება, მოსთხოვოს მოსამართლეს ანგარიში კონკრეტულ საქმეზე.” მოსამართლის გადაწყვეტილების კანონთან შესაბამისობის გადახედვის უფლებამოსილება გააჩნია მხოლოდ ზემდგომ სასამართლოს. პროკურატურის მიერ საგამოძიებო მოქმედებების ჩატარება ვერ უზრუნველყოფს გადაწყვეტილებაზე რაიმე სახის ზემოქმედებას და შესაბამისად, ამ კუთხით, ვერც განსხვავებულ სამართლებრივ შედეგებს ვერ დააყენებს. ყოველივე ამის გამო, პროკურატურის ქმედება გაუმართლებელი იყო და კანონის დარღვევას წარმოადგენდა.
კანონის ამ ნორმათა მიზანს სასამართლოს მაქსიმალური დამოუკიდებლობის უზრუნველყოფა და საგამოძიებო ორგანოების მიერ სასამართლოზე ზეგავლენის მოხდენის აკრძალვას წარმოადგენს. სასამართლო სისტემაში სხვადასხვა ინსტანციის არსებობა თავის მხრივ უზრუნველყოფს იმას, რომ არ მოხდეს მოსამართლეთა მიერ მცდარი გადაწყვეტილებების მიღება.
ბუნებრივია, პროკურატურა ვალდებულია გამოიძიოს კონკრეტული შემთხვევები, რომლებიც შესაძლოა შეიცავდნენ დანაშაულის ნიშნებს, თუმცა, ამავდროულად პროკურატურას არ აქვს უფლება სასამართლო გადაწყვეტილების შინაარსთან დაკავშირებით კითხვები დაუსვას მოსამართლეს ან თუნდაც შეაფასოს მოსამართლის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების კანონიერება. რასაც, როგორც ჩანს, ამ კონკრეტულ შემთხვევაში ჰქონდა ადგილი.
მაშინაც კი, თუკი არსებობს მოსამართლის მიერ ჩადენილი დანაშაულის მკაფიოდ გამოხატული ნიშნები (დანაშაული, რომელიც ნებისმიერმა ადამიანმა შეიძლება ჩაიდინოს), პროკურატურა ვალდებულია, უზრუნველყოს საქმის სათანადოდ გამოძიება და ბრალის დამტკიცების შემთხვევაში, დამნაშავემ კანონით გათვალისწინებული პასუხიც უნდა აგოს. თუ არსებობს დასაბუთებული ეჭვი, რომ ფოთის მოსამართლემ განზრახ მიიღო აღნიშნული გადაწყვეტილება ქრთამის სანაცვლოდ ან ვინმეს მითითებით, მისი დაკითხვა უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის თანხმობით უნდა მომხდარიყო. სხვა შემთხვევაში, დაუშვებელია მოსამართლისთვის ანგარიშის ან თუნდაც განმარტებების მოთხოვნა, მის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილების კანონიერების დადგენის მოტივით,” _ ნათქვამია განცხადებაში, რომელსაც “საერთაშორისო გამჭვირვალობა _ საქართველო” ავრცელებს.
