ფონდის რეგისტრაცია 2013 წლის 22 იანვარს მოხდა. საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, ფონდის გამგეობის შემადგენლობაში შედიან: ბიძინა ივანიშვილი, საქართველოს პრემიერ-მინისტრი, ფონდის გამგეობის თავმჯდომარე; დავით კირვალიძე, საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრი, ფონდის გამგეობის თავმჯდომარის მოადგილე; დავით ნარმანია, საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრი, ფონდის გამგეობის წევრი; ნოდარ ხადური, საქართველოს ფინანსთა მინისტრი, ფონდის გამგეობის წევრ; თეა წულუკიანი, საქართველოს იუსტიციის მინისტრი, ფონდის გამგეობის წევრი; გიორგი კვირიკაშვილი, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრი, ფონდის გამგეობის წევრი; ხათუნა გოგალაძე, საქართველოს გარემოს დაცვის მინისტრი, ფონდის გამგეობის წევრი; დავით გალეგაშვილი, საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე, ფონდის გამგეობის წევრი; შალვა ფიფია, საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე, ფონდის გამგეობის წევრი; გიორგი თაბუაშვილი, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მოადგილე, ფონდის გამგეობის წევრი; დავით საგანელიძე, საქართველოს პარლამენტის უმრავლესობის თავმჯდომარე, ფონდის გამგეობის წევრი; გიგლა აგულაშვილი, საქართველოს პარლამენტის აგრარულ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე, ფონდის გამგეობის წევრი.
სამართალმცოდნის, ლევან ალაფიშვილის განმარტებით, ამ ფონდის დაფუძნება კანონთან შესაბამისობით არ მომხდარა:
_ ამ ფონდის დაფუძნება კანონთან შესაბამისობით არ წარიმართა. კანონით, მთავრობას არასამეწარმეო იურიდიული პირის დაფუძნება რომ შეეძლოს, ასეთ ჩანაწერს ვერსად ნახავთ. ეს შეუძლია სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს და თვითმმართველობებს. სააგენტოც შეზღუდულია ამ უფლებაში, მას მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეუძლია ფონდის დაფუძნება, თუკი ეს ხდება სახელმწიფო ქონების გადაცემით _ სწორედ ეს ჩანაწერია სახელმწიფო ქონების შესახებ კანონის 39-ე მუხლში. ამ შემთხვევაში კი, ფონდისთვის არაფერი გადაუციათ, იგი დაფუძნდა “ქაღალდზე”. ასეთ შემთხვევაში კი, კანონის ეს ნორმა სააგენტოს ფონდის დაფუძნების უფლებას არ ანიჭებს.
გარდა სამართლებრივი ასპექტისა, კურიოზულად გამოიყურება რომ დამფუძნებელმა, ანუ სააგენტომ დანიშნოს, გაათავისუფლოს, აკონტროლოს და ანგარიში მოსთხოვოს პრემიერს, მინისტრს ან პარლამენტის წევრს. ასეთი უფლებებით აღჭურვილი პრეზიდენტიც კი არ არის.
გარდა ამისა, ეს გადაწყვეტილება სერიოზულად ამცირებს გამჭვირვალობის ხარისხს – თანხების მოზიდვასაც და ხარჯვასაც, რადგან მასზე არ ვრცელდება ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის ნორმები – არ არის ადმინისტრაციული ორგანო, არ არის სახელმწიფო ქონებით ან ფინანსებით დაფუძნებული და არ ფინანსდება ბიუჯეტიდან. არადა, როგორც დაანონსებულია, 1 მლრდ ლარი უნდა მოიზიდოს და დახარჯოს საჯარო მიზნებისთვის.
მაშინ, როცა წინასაარჩევნოდ გვესმოდა და საარჩევნო პროგრამაშიც ასეა აღნიშნული, რომ ფონდი იქნებოდა კერძო ინივიატივათა და ფინანსებით დაფუძნებული, აბსოლუტურად გაუგებარია, რატომ დააფუძნა სახელმწიფომ, რატომ მიიღო მთავრობამ ასეთი გადაწყვეტილება და რატომ შექმნა ან გაიმეორა ძველი, დავიწყებული პრეცედენტი, როცა საქართველოში მრავლად იყო ბიუჯეტს გარეშე ფონდები. ასეთი მიდგომა ანგრევს საბიუჯეტო წესრიგსა და სისტემას. ყველაზე ცუდი კი ის არის, რომ საზოგადოებაში არც დაფუძნებაზე და არც მთავრობის მონაწილეობაზე საჯარო განმარტებები არ გაკეთებულა, _ აღნიშნა ჩვენთან საუბრისას ლევან ალაფიშვილმა.
პრემიერ-მინისტრის პრესსამსახურში კი ამბობენ, რომ ფონდი კანონდარღვევით არ შექმნილა:
_ ეს ფონდი ეკონომიკის სამინისტროს ბაზაზეა შექმნილი. სახელმწიფო ფონდია და პრემიერ-მინისტრი სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარეა. აქ არანაირი კანონდარღვევა არ არის, _ აღნიშნა ჩვენთან საუბრისას ბიძინა ივანიშვილის პრესსამსახურის წარმომადგენელმა, ანა გოჩაშვილმა.
მიუხედავად იმისა, რომ ფონდის რეგისტრაცია იანვარში მოხდა, როგორც დავადგინეთ, გამგეობის წევრებს შორის ამ დრომდე იმყოფება სოფლის მეურნეობის აწ უკვე ყოფილი მინისტრის დავით კირვალიძე, რომელმაც უფლებამოსილება მხოლოდ იმიტომ შეიჩერა, რომ მისმა თანამშრომლებმა, გამოძიების მტკიცებით, სწორედ ამ ფონდიდან გახარჯეს თანხები არამიზნობრივად.
უნდა ითქვას ისიც, რომ სწორედ კირვალიძე იყო დაინტერესებული გამოძიების შეჩერებით, რომელიც ამ საკითხს იძიებდა, რაც ბიძინა ივანიშვილმა “გურია ნიუსთან” ექსკლუზიურ ინტერვიუშიც დაადასტურა:
_ მარწმუნებდნენ, რომ უნდა შემეჩერებინა. მე რა თქმა უნდა, არ ჩავერიე გამოძიებაში და არც ჩავერეოდი. ცოტა დამძიმებული ვარ, მართალი რომ გითხრათ, _ აღნიშნა ერთი თვის წინ ჩვენთან საუბრისას პრემიერ-მინისტრმა.
_ ბატონო ბიძინა, ვინ გარწმუნებდათ, რომ გამოძიება უნდა შეგეჩერებინათ?
_ თვითონ არ უნდოდა სამინისტროს და მინისტრს სურვილი ჰქონდა, რომ აი, ჩვენ შეგვეშლება ხელი ამ პროცესებში და ასე შემდგომ. რომ აი, აქ ხელს მიშლიან _ ამის მსგავსი გამონათქვამები ჰქონდა, მაგრამ მე ვუთხარი, რომ ეს ნორმალური პროცესებია. თუ გამოძიებიდან კითხვები არსებობს, მას პასუხი უნდა გაეცეს. არა უშავს, ზოგადად, საწყისი ასეთია. საერთო ჯამში, მაინც ბევრი გაკეთდა და ბევრი გაკეთდება. ნელ-ნელა ხარვეზებსაც გამოვასწორებთ და ამას მაინც წარმატება ექნება. _ თქვა პრემიერმა.
_ თუმცა, ფონდს და ზოგადად ამ პროგრამას რომ ბევრი კითხვები მოჰყვა, ცხადია. დაახლოებითი მონაცემებით, გურიაში 3000-მდე ოჯახი ბარათის გარეშე დარჩა.
_ ეს პროცესი, რამდენადაც სწრაფად ხორციელდებოდა, არ შეიძლებოდა რომ ყოფილიყო იდეალურად ორგანიზებული, თუმცა, შეიძლებოდა უკეთესიც. მეც მაქვს გარკვეულწილად შენიშვნები, მაგრამ ახლა იცით რაც ხდება სამინისტროში და არ მინდა დასკვნები წინასწარ გავაკეთო. არც ზედმეტად წავახალისო ვინმე და არც ზედმეტად გავაკრიტიკო, რამეთუ, ძალიან რთული პროცესია ახლა _ გამოძიება მიდის, _ ასე განმარტავს “გურია ნიუსთან” საუბრისას არსებულ ხარვეზებს ბიძინა ივანიშვილი.
სტატია მომზადებულია ფონდის “ღია საზოგადოება _ საქართველოს” მიერ დაფინანსებული პროექტის _ “დათვალე საკუთარი ფული!”, ფარგლებში და მასში გამოთქმული მოსაზრება არ გამოხატავს ფონდის პოზიციას.
