სატელევიზიო ეთერებში სარეკლამო ჭრების კანონის საფუძველზე ლიმიტირებამ, როგორც სპეციალისტები ამბობენ, შესაძლოა რეკლამის მნიშვნელოვანი ნაწილი არარეიტინგულ და რეგიონული ტელევიზიებისკენ, შემდგომ კი ონლაინ-გამოცემებში, ბეჭდვურ მედიასა და გარე რეკლამებზე მიმართოს. ასევე, მათი ნაწილი არ გამორიცხავს, რომ ამან დამკვეთის მიერ წარმოებულ პროდუქციაზე ფასის მატება განაპირობოს.
საქმე ისაა, რომ კომუნიკაციების ეროვნულმა კომისიამ პარლამენტს რეკლამის რეგულაციასთან დაკავშირებით საკანონმდებლო წინადადება შესთავაზა, რომლის თანახმადაც, სატელევიზიო ეთერში სარეკლამო ჭრების დროითი მოცულობა, შესაძლოა, შეიზღუდოს და კანონის საფუძველზე შემცირდეს.
"მაუწყებლობის შესახებ" კანონში დაგეგმილი ცვლილებების გათვალისწინებით, 2015 წელს სარეკლამო ჭრა იქნება არაუმეტესს 15 წუთი ერთი საათის განმავლობაში, რაც ერთ საათში ერთჯერადად არ განთავსდება და სამ-ოთხჯერ "გაიჭრება". 2016 წლიდან 12-წუთიანი სარეკლამო ბლოკი იქნება, ხოლო 2017 წლიდან დამატებითი რეგულაციებია გათვალისწინებული.
აღსანიშნავია, რომ კანონში ცვლილებას ასოცირების ხელშეკრულება ითვალისწინებს, რომლის თანახმადაც, ნაკისრ ვალდებულებებში ერთ-ერთი სწორედ სატელეკომუნიკაციო და მედიასფეროში არსებულ დირექტივებთან კანონმდებლობის ჰარმონიზაციას გულისხმობს.
როგორ აისახება ტელევიზიების შემოსავლებზე, რეკლამების დამკვეთებზე, დამკვეთის მიერ წარმოებული პროდუქტის ფასებსა და მომხმარებელზე აღნიშნული ცვლილებები?
როგორც კომუნიკაციების ეროვნული კომისია ამბობს, მართალია ცვლილებები ტელევიზიებში რეკლამებს შეამცირებს, მაგრამ ეს ფინანსურად წამგებიანი არ იქნება, რადგან ე.წ. პრაიმ-ტაიმში, რეკლამის განთავსების საფასური გაძვირდება – 15-20%-ის ფარგლებში, რითაც ტელევიზიები დანაკლისის შევსებას შეძლებენ.
რაც შეეხება დამკვეთებს, რომლებსაც რეკლამის საფასური უნდა გაუძვირდეთ, როგორც საზოგადოებრივი კომუნიკაციების კვლევისა და განვითარების ცენტრის ხელმძღვანელი, ანალიტიკოსი არჩილ გამზარდია ამბობს, წამგებიან სიტუაციაში არც ისინი აღმოჩნდებიან.
ამასთან, ანალიტიკოსი მიესალმება დაგეგმილ ცვლილებებს და "გურია ნიუსთან" საუბარში აღნიშნავს, რომ ეს პოზიტიური ნაბიჯი იქნება როგორც მომხმარებლისთვის, რომელსაც მომაბეზრებელი რეკლამებისგან კანონი დაიცავს, ასევე ტელევიზიებისა და დამკვეთებისთვისაც.
"მომხმარებლის თვალსაზრისით, მათი უფლებები უფრო დაცული იქნება. არ მიიღებს გადამღლელ რეკლამას.
სარეკლამო ინდუსტრიის განვითარების შესაძლებლობა მეტი იქნება, რადგან რეკლამების ეფექტი და საჭიროება გაიზრდება არამხოლოდ სატელევიზიო საშუალებებით, იგივე ინტერნეტით, პრესით. მეტი შანსია, რომ სხვა საკომუნიკაციო არხები გაჩნდეს და დამკვეთებმაც სხვებსაც მიმართონ.
რაც შეეხება ტელევიზიების ინტერესებს, ეს ბუნებრივია რეკლამის ტარიფებზე იმოქმედებს, მაგრამ იმისთვის, რომ დამკვეთს არ შეეშინდეს უნდა გაითვალისწინოს შემდეგი რამ – თუ რეკლამა 10-12 წუთი მიდის, ის იძულებულია აღქმადობის გამო ერთ სარეკლამო ჭრაში, 3-4ჯერ განათავსოს თავისი რეკლამა. ცვლილების შემთხვევაში, როცა სარეკლამო ჭრის დრო შემცირდება, მას რეკლამის ამდენჯერ განთავსება არ მოუწევს.
ეს ყველაფერი სარეკლამო დამკვეთისთვის უფრო პოზიტიურად იმოქმედებს, რადგან მისი რეკლამა უფრო აღქმადი იქნება.
ანუ, თუ ეს ცვლილება გონივრულად გატარდა , ტელევიზია არ დაზარალდება, რადგან გაზრდის ტარიფს, დამკვეთი არ დაზარალდება, რადგან მას შესაძლოა უფრო ნაკლები ფულის ხარჯვა მოუწიოს, ვინაიდან ერთ ჭრაში განთავსებული მისი რეკლამა უფრო აღქმადი იქნება და მომხმარებლისთვის ეთერი დამღლელი აღარ იქნება. მოგებული დარჩება სხვა საკომუნიკაციო საშუალებებიც, როგორიცაა პრესა, ინტერნეტმედია", _ ამბობს "გურია ნიუსთან" გამზარდია.
განსხვავებული პოზიცია აქვს "პერიტუს გრუპი"-ს დამფუძნებელს, საზოგადოებასთან ურთიერთობისა და მარკეტინგული კომუნიკაციების სპეციალისტ ელდარ პირმისაშვილს, რომელიც მიიჩნევს, რომ ცვლილება კანონში, რეკლამის ღირებულებას გაზრდის, ამან კი, შესაძლოა, რეკლამის დამკვეთის მიერ წარმოებული პროდუქციის ფასის ზრდა განაპირობოს.
"დადებითი ფაქტორი არის და ეს მომხმარებლის დაცვას გულისხმობს, თუმცა უარყოფითიც ბევრია.
მაგალითად ის, რომ ტელევიზიები, რომლებიც რეკლამებზე არიან დამოკიდებულნი, უნდა დაფიქრდნენ რა გააკეთონ და როგორ შეავსონ ის სარეკლამო ბიუჯეტი, რომელიც მათ ჰქონდათ დაგეგმილი.
აქ რის რამდენიმე ვარიანტი: 1 – უნდა აწიოს ფასი. ეს კი ძალიან ცუდი იქნება დამკვეთისთვის, რადგან ტელევიზიის მხრიდან ფასის აწევა უშუალოდ უკავშირდება პროდუქტს, რომელიც მარკეტინგული ბიუჯეტის მიხედვით იანგარიშება.
როცა ტელევიზიაში სარეკლამო ფასები აიწევს, პროდუქციის მწარმოებელსაც მოუწევს გაზრდილ ხარჯს რაღაც მოუხერხოს, რომ რეკლამა არ შეამციროს. შესაძლოა მივიღოთ ის, რომ მანაც გაზარდოს ფასი, რაც თავის მხრივ კიდევ ერთ სირთულეს უკავშირდება – საქართველოს ბაზარზე ძირითადად ფასზე ორიენტირებული მომხმარებელი გვყავს, ამასთან, კონკურენტული გარემოც ფასით იზომება", _ განმარტავს "გურია ნიუსთან" საუბრისას პირმისაშვილი.
მისივე თქმით, ნაკლებად მოსალოდნელია, რომ ახალი რეგულაციებით რეკლამის მეტი წილი პრესასა და ინტერნეტზე გადავიდეს, რადგან ნებისმიერი დამკვეთი ცდილობს მისი მომხმარებელთან დამყარებული კომუნიკაცია ეფექტური იყოს. კვლევების თანახმად კი, ეფექტურობის პირველი მაჩვენებელი სწორედ ტელევიზიებს აქვთ.
"ყველა ითვლის რამდენს იხდის და რამდენს იღებს. გვინდა თუ არ გვინდა, ყველა კვლევის მიხედვით, ტელევიზია ლიდერია და ის აქტიური საშუალებაა შენი კომუნიკაცია ეფექტური იყოს, შესაბამისად გაყიდვებზე კარგად იმოქმედოს. ამიტომ, ვფიქრობ, ეს ცვლილება ამგვარ რამეს არ გამოიწვევს", _ ამბობს პირმისაშვილი და დასძენს, რომ არაა გამორიცხული ტელევიზიების დიფერენცირება მოხდეს და დაწინაურებული ტელევიზიებიდან, რეკლამებმა სხვა მაუწყებლებზე გადაინაცვლოს.
