"საქართველოს მოსამართლეთა ერთობა" მოუწოდებს იუსტიციის საბჭოს წევრებს, პირადი მოტივებით გადაწყვეტილებების მიღება შეწყვიტონ.
როგორც ორგანიზაციის მიერ გავრცელებულ განცხადებაშია ნათქვამი, საქართვლოს იუსტიციის უმაღლესმა საბჭომ 2015 წლის 28 სექტემბრის სხდომაზე მიიღო გადაწყვეტილება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 7 ვაკანტურ თანამდებობაზე მოსამართლეთა კონკურსის გარეშე, ე.წ. შიდა კონკურსის წესით დანიშვნის თაობაზე.
"მოსამართლეთა ერთობის" მტკიცებით, აღნიშნული გადაწყვეტილება იუსტიციის საბჭოს ვებ-გვერდზე არ გამოქვეყნებულა, თუმცა, ვებ გვერდზე არსებული განცხადების მიხედვით, იუსტიციის საბჭოს მიერ ინიცირებულია საკითხი იუსტიციის საბჭოს რეგლამენტის მე-131 მუხლის საფუძველზე.
"იუსტიციის საბჭოს რეგლამენტის მითითებული მუხლი არეგულირებს თანამდებობაზე დანიშნული მოსამართლის შესაბამისი ინსტანციის სასამართლოს მოსამართლედ თავისივე უფლებამოსილების ვადაში დანიშვნის წესს, რაც იმას ნიშნავს, რომ ამ ნორმის მიხედვით შესაძლებელია პირველი ინსტანციის მოსამართლის იმავე ინსტანციის სხვა სასამართლოში დანიშვნა, ხოლო თბილისის სააპელაციო სასამართლოში ამ წესით დასაშვებია მხოლოდ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლის დანიშვნა.
რაც შეეხება თბილისის სააპელაციო სასამართლოში ქვემდგომი ინსტანციის მოსამართლის დანიშვნას, ამის თაობაზე კანონის რეგულირება მწირია, მაგრამ ორგანული კანონის "საერთო სასამართლოების შესახებ" 41-ე მუხლი ცალსახად ავალდებულებს იუსტიციის საბჭოს შეიმუშავოს მოსამართლის დაწინაურების კრიტერიუმები და მოსამართლეები დაწინაურებისას შეაფასოს მათ საფუძველზე. იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს ასეთი კრიტერიუმები შემუშავებული და გამოქვეყნებული არ აქვს, მიუხედავად ამისა, აპირებს საკითხის განხილვას სამართლებრივი რეგულაციის გარეშე.
სამწუხაროა, რომ კონსტიტუციური ორგანო, რომელიც სასამართლო დამოუკიდებლობის გარანტს წარმოადგენს, საკითხებს განიხილავს არა სამართლებრივ ჭრილში, არამედ ნაჩქარევად, სუბიექტურად,რაც ზრდის არაობიექტური და სამართლებრივად დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილებების მიღების რისკებს. ამ ნორმატიული რეგულირების პირობებში იუსტიციის საბჭოს მიერ მოსამართლეთა დაწინაურების საკითხის გადაწყვეტა შესაძლოა ეფუძნებოდეს მხოლოდ წევრთა პირად მოსაზრებებს, ვინაიდან განუსაზღვრელია თითოეული მათგანის ქმედების ფარგლები დასაწინაურებელ მოსამართლეთა შერჩევისას, რაც ზრდის ნეპოტიზმის, მიკერძოებულობის, და წინასწარგანზრახული შედეგის მიღების რისკებს. დაუშვებელია საკითხი გადაწყდეს იუსტიციის საბჭოს წევრთა ფარული გარიგებების არსებობის თაობაზე ეჭვების ფონზე.
საზოგადოების ეჭვებს კიდევ უფრო ამძაფრებს იუსტიციის საბჭოს წევრთა არათანმიმდევრული და ურთიერთსაწინააღმდეგო ქცევები. სულ ერთი კვირის წინ იუსტიციის საბჭომ სამოსამართლეო უფლებამოსილების ვადა არ გაუგრძელა სისტემის დაახლოებით 30 მოსამართლეს, რითაც დიამეტრალურად შეცვალა არსებული პრაქტიკა და გამოიწვია საქმეთა დაგროვება და პროცესების შეფერხება როგორც სააპელაციო, ისე პირველი ინსტანციის სასამართლოებში. მათ შორის, უფლებამოსილების ვადა აღარ გაუგრძელდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 8 მოსამართლეს. შესაბამისად, თუკი 21 სექტემბრისთვის ზოგადად სასამართლოებში და კონკრეტულად თბილისის სააპელაციო სასამართლოში არ იყო მოსამართლეთათვის ვადის გაგრძელების აუცილებლობა, რატომ გახდა საჭირო ერთი კვირის შემდეგ სასწრაფოდ საგამონაკლისო წესით სააპელაციო სასამართლოში 7 მოსამართლის დანიშვნა?!
ბოლო პერიოდის მოვლენათა განვითარების პირობებში ცალსახაა, რომ კონსტიტუციური ორგანოს წევრთა საქმიანობა მათი უფლებამოსილების ოთხწლიანი ვადის დინების პროპორციულად სულ უფრო სცილდება სამართლებრივ ჩარჩოებს, რაზეც მიუთითებს მათი მხრიდან საკითხების ნაკლები გულისხმიერებით განხილვა და წამოწევა, საკვანძო და მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების ნაჩქარევად, სამართლებრივი რეგულაციების არარსებობის პირობებში მიღების სურვილი.
თავის მხრივ, კანონმდებლის მიერ სასამართლოს ადმინისტრაციულ თანამდებობის პირთა იმ პოზიციის გაზიარება, რომელიც სასამართლოს თავმჯდომარეების არჩევითობის წესის გადავადებას ითვალისწინებს ამ პირთა თავმჯდომარედ ყოფნის 5 წლიანი ვადის ამოწურვის შემდეგ, უზრუნველყოფს იუსტიციის საბჭოს მიერ თითოეული სასამართლოს დაკომპლექტებას იმ კადრებით, რომლებიც მოქმედ თავმჯდომარეთა პირადი სიმპათიებით და მათ მიმართ განსაკუთრებული პიროვნული დამოკიდებულებით გამოირჩევიან, და სასამართლოს თავმჯდომარეთა მომავალ არჩევნებზე მოქმედ თავმჯდომარეთა, ან მათთვის სასურველ პირთა მხარდამჭერებად და პოტენციურ ამომრჩევლებად მოიაზრებიან.
ევროპელ მოსამართლეთა საკონსულტაციო საბჭო მნიშვნელოვან როლს ანიჭებს მოსამართლეთა დაწინაურების საკითხის გადაწყვეტისას დაწინაურების კრიტერიუმების თაობაზე მოსამართლეთა და ზოგადად საზოგადოების ინფორმირებას, ისევე როგორც მთლიანი პროცესის გამჭირვალობას. საკონსულტაციო საბჭოს დასკვნაში N10 (2007) ევროსაბჭოს მინისტრთა კომიტეტისადმი მართლმსაჯულების საბჭოს როლის შესახებ ნათქვამია:
"კანდიდატთა შერჩევის პირობებში სრული გამჭვირვალობაა საჭირო, რათა მოსამართლეებიც და საზოგადოებაც დარწმუნდეს, რომ დანიშვნა ექსკლუზიურად კანდიდატის დამსახურების გათვალისწინებით და კვალიფიკაციების, უნარების, კეთილსინდისიერების, დამოუკიდებლობის შეგრძნების, მიუკერძოებლობისა და ეფექტურობის საფუძველზე მოხდა. აქედან გამომდინარე, მნიშვნელოვანია, რომ ზოგიერთ სახელმწიფოში არსებული პრაქტიკის შესაბამისად, თითოეულმა მართლმსაჯულების საბჭომ დანიშვნისა და შერჩევის კრიტერიუმები საზოგადოებისთვის ხელმისაწვდომი გახადოს. მართლმსაჯულების საბჭომ ისიც უნდა უზრუნველყოს, რომ სასამართლოს ადმინისტრირებისა და, კერძოდ, მოსამართლეთა სწავლების პროცესში თავისი როლის შესრულებისას, დამსახურების საფუძველზე მოსამართლეთა დანიშვნისა და დაწინაურების პროცედურები ღია გახადოს კანდიდატებისთვის, რომლებიც მაქსიმალურად წარმოადგენენ საზოგადოების სხვადასხვა ჯგუფს", _ აღნიშნულია "მოსამართლეთა ერთობის" მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.
"საქართველოს მოსამართლეთა ერთობა" მოუწოდებს იუსტიციის საბჭოს წევრებს, იმოქმედონ მხოლოდ კანონით და საერთაშორისო სტანდარტებით დადგენილი წესებით და შეწყვიტონ პირადი მოტივებით გადაწყვეტილებების მიღება. "საქართველოს მოსამართლეთა ერთობა" მიმართავს საზოგადოებრივ და საერთაშორისო ორგანიზაციებს, მოსამართლეებს, პროფესიულ საზოგადოებას, მედიას აწარმოონ პროცესების მუდმივი დაკვირვება.
