დედაქალაქს მიმდინარე წლის სექტემბრიდან ახალი, ევროპული სტანდარტის მქონე, მეთანის გაზზე მომუშავე და შშმ პირებზე ადაპტირებული 150-მდე ავტობუსი ეყოლება.
თბილისის მერიამ საერთაშორისო ტენდერი მიმდინარე წლის იანვარში გამოაცხადა და გამარჯვებული კომპანია, სავარაუდოდ, მომავალ კვირას დასახელდება.
თბილისის მერიასა და ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკს (EBRD) შორის თბილისის ავტობუსების პროექტის მხარდაჭერის ხელშეკრულებას ხელი 2016 წლის 11 მაისს მოეწერა. მემორანდუმის თანახმად, EBRD მერიას ავტობუსების შესაძენად 27 მილიონ ევროს გამოუყოფს. გარდა ამისა, თბილისის მერია მიიღებს გრანტს, 7 მილიონი ევროს ოდენობით, რომელიც გამოყოფილი იქნება აღმოსავლეთ ევროპის ენერგო-ეფექტურობისა და გარემოს დაცვის პარტნიორობის (E5P) მიერ.
თბილისის მერიის ინფორმაციით, პროექტის ფარგლებში, გათვალისწინებულია თბილისისთვის ახალი, ეკოლოგიურად სუფთა, გაზზე მომუშავე 150 ავტობუსის შეძენა. სატენდერო პირობების თანახმად, რომელიც თბილისის მერიის ვებ-გვერდზეა გამოქვეყნებული, ავტობუსები ევროსტანდარტების შესაბამისი, უსაფრთხო, კომფორტული, ბუნებრივ აირზე (CNG საწვავზე) მომუშავე, 12-მეტრიანი, 100% დაბალიატაკიანი და შშმ პირებზე ადაპტირებული უნდა იყოს.
აქვეა აღნიშნული, რომ შემოსული წინადადებების შეფასებას სპეციალური ფორმულით და EBRD-ის პროცედურების თანახმად, უწყებათაშორისი კომისია აფასებს.
სატენდერო პირობების თანახმად, მასში მონაწილეობა ნებისმიერ კომპანიას მსოფლიოს ყველა ქვეყნიდან შეეძლო.
ტენდერში მონაწილე კომპანიას ან მწარმოებელს ამ სფეროში მუშაობის სულ მცირე 15-წლიანი გამოცდილება უნდა ჰქონოდა. ასევე, კომპანიას ევალებოდა წარედგინა ბოლო სამი წლის განმავლობაში მიმდინარე თუ დასრულებული საქმიანობის შესახებ ინფორმაცია.
მწარმოებელს და მონაწილე კომპანიას უნდა ჰქონდეს ხარისხის მართვისა და გარემოს დაცვის დამოწმებული სტანდარტის ხარისხის ნიშანი.
მიუხედავად იმისა, რომ კონკურსს უკვე გამოეთიშა 4 კომპანია, გამარჯვებული კომპანიის დასახელებამდე კი სულ უფრო ცოტა დრო რჩება, მონაწილე კომპანიების შესახებ ინფორმაცია გასაიდუმლოებულია. ცნობილია მხოლოდ ის, რომ ტენდერში 3 ჩინური, 3 ევროპული და ერთი უკრაინული კომპანია მონაწილეობდა.
ერთ-ერთი მონაწილე, ჩინური კომპანიის ჩინური კომპანიის HIGER-ის წარმომადგენლობამ საქართველოში სს "ორიონმა" ტენდერის გამჭვირვალობა ეჭვქვეშ დააყენა და აცხადებს, რომ ტენდერის გამოცხადებისთანავე ცნობილი იყო, თუ რომელ კომპანიას უნდა გაემარჯვა.
როგორც "გურია ნიუსს" HIGER-ის წარმომადგენელმა საქართველოში, ავთანდილ საყვარელიძემ განუცხადა, თბილისის მერია აპირებს ერთი და იგივე ხარისხის, მონაცემისა და მახასიათებლების ავტობუსის პაკეტში 11 მილიონი ევროთი მეტი გადაიხადოს.
საყვარელიძის ბრალდებებს თბილისის მერიაში უპასუხეს და განაცხადეს, რომ ტენდერი EBRD-ის პროცედურებით ხორციელდება და აბსოლუტურად გამჭვირვალეა.
რას აბრალებენ თბილისის მერიას
ავთანდილ საყვარელიძის კომპანიამ მერიის მიერ გამოცხადებულ ტენდერში მონაწილეობა 2013 წელსაც მიიღო, თუმცა, გამარჯვების მიუხედავად, ტენდერი გაუქმდა. წელს გამოცხადებულ ტენდერთან დაკავშირებით კი, საყვარელიძეს თბილისის მერიასთან პრეტენზიები აქვს და აცხადებს, რომ ტენდერის მიმდინარეობა საეჭვო კითხვის ნიშნებს აჩენს.
კერძოდ, კომპანიის წარმომადგენელი ავთანდილ საყვარელიძე "გურია ნიუსთან" საუბრისას ამბობს, რომ მერიას უკვე გადაწყვეტილი აქვს ტენდერში MAN-ის წარმომადგენლობას, "თეგეტა მოტორისს" გაამარჯვებინოს.
როგორც საყვარელიძე ამტკიცებს, აღნიშნული საკითხი, დაახლოებით, 3-4 თვის წინ ოდესაში გადაწყდა და მერიაც მხარს უჭერს.
საყვარელიძე აღნიშნავს, რომ ტენდერში ძლიერი კომპანიები მონაწილეობდნენ, თუმცა აღნიშნავს, რომ ამ კომპანიების სატენდერო წინადადებებში ფასთა სხვაობა ძალიან დიდია.
"იგივე ხარისხის, მონაცემის, მახასიათებლების ავტობუსის პაკეტში პირველსა და ბოლო პრეტენდენტს შორის 15 მილიონ ევროზე მეტია. ეს უკვე მიანიშნებს იმაზე, რომ ტენდერი არასწორად დაიგეგმა და გამოცხადდა", _ აღნიშნავს საყვარელიძე და დასძენს, რომ ყველა იმ პროცედურიდან გამომდინარე, რომელიც მისივე თქმით, არასწორად მიმდინარეობდა, "თბილისის ბიუჯეტი გადაიხდის ყველაზე მეტ ფულს ყველაზე ძვირ შემოთავაზებაში".
"ეს გამართლებული იქნება საუკეთესო ხარისხით, რაც ტყუილია. სპეციალისტებს არ აძლევენ იმის საშუალებას, რომ ეს შეამოწმოს", _ აღიშნავს საყვარელიძე.
მისივე თქმით, თუ მისი კომპანია გაიმარჯვებს, თბილისის მერია 11 მილიონ ევროს დაზოგავს და "სკანიას" მარკის ავტობუსებს მიიღებს.
"თუმცა, ეს ასე არ მოხდება. მაქვს კულუარული ინფორმაციები რომ გამარჯვებული იქნება "ნაციონალების" ფირმა "თეგეტა მოტორსი", რომელიც მიაწვდის MAN-ის ტიპის ავტობუსებს თბილისის მერიას, მაღალ ფასად. ეს დავალება ოდესაში გაიცა, დაახლოებით, 3-4 თვის წინ. "თეგეტა მოტორისის" ხელმძღვანელი თემურ კოხოძე "ნაციონალური მოძრაობის" პარლამენტის წევრი გახლდათ და დღემდე ერთ-ერთი ლიდერია. ამაზე მეტი დამადასტურებელი საბუთი რაღა გინდათ?!. არ არსებობს არანაირი არგუმენტი, რომ ორ ევროპულ ბრენდს შორის განსხვავება 11 მილიონი ევრო იყოს, არადა, MAN-სა და SCANIA–ს შორის სწორედ ეს განსხვავებაა ფასში და არა მის ტექნიკურ მახასიათებლებში" _ აღნიშნავს საყვარელიძე, რომლის სატენდერო წინადადება 29 500 000 ევრო იყო.
გარდა ამისა, საყვარელიძე განმარტავს, რომ იმ შემთხვევაში, თუ ავტობუსების შესყიდვის ტენდერში გაიმარჯვებდა, პირველ ეტაპზე შემოიყვანდა იმპორტირებულ "სკანიას" ფირმის ავტობუსებს, თუმცა მომდევნო ეტაპისთვის ის მერიას საქართველოში, თბილისში დამზადებული პროდუქციით მოამარაგებდა, რისთვისაც საყვარელიძე მუხიანში, კომპანია "ორიონის" ბაზის გამოყენებას გეგმავდა.
რას პასუხობს ბრალდებებს მერია
თბილისის მერის მოადგილე ირაკლი ლექვინაძე "გურია ნიუსთან" საუბრისას აცხადებს, რომ ავთანდილ საყვარელიძის ბრალდებები სრულიად უსაფუძვლოა და ტენდერი არა ქართული კანონმდებლობის, არამედ EBRD-ის მიერ დამტკიცებული პროცედურებით ხორციელდება.
"ეს არ არის მერიის მიერ გამოცხადებული ტენდერი, ეს არის EBRD-ის ფინანსური მხარდაჭერით გამოცხადებული ტენდერი, რომელიც EBRD-ისვე პროცედურებით ხორციელდება და თბილისის მერიისთვის ახალი ავტობუსების შემოყვანას გულისხმობს. მთელი პროცესი მიმდინარეობს შესყიდვის იმ პროცედურებით, რომელიც EBRD-ს აქვს გაწერილი. ბუნებრივია ეს არ ხდება ქართული კანონმდებლობით", _ განმარტავს ლექვინაძე.
მისივე თქმით, ტენდერში 7 კომპანია მონაწილეობდა – სამი ჩინური, ერთი უკრაინული და 3 ევროპული კომპანია.
"ახლა მიმდინარეობს მიღებული წინადადებების დამუშავება რამდენიმე ეტაპად, პირველ ეტაპზე ტენდერის მოთხოვნები საკმაოდ მკაცრი იყო, გათვლილი ხარისხზე და გამოცდილებაზე, რადგან გვინდა, რომ თბილისში ავტობუსები ევროპული ხარისხის იყოს და ძალიან ბევრი ისეთი მახასიათებლის მატარებელი, რომელიც მგზავრების უსაფრთხოებასა და კომფორტზე იქნება მორგებული.
ამიტომ ამ მკაცრი მოთხოვნების გათვალისწინებით საბოლოო ეტაპზე დაგვრჩა 3 ევროპული კომპანია, ჩინური კომპანიები და უკრაინული კომპანია დისკვალიფიცირებულები იქნენ, რადგან ისინი ვერ აკმაყოფილებდნენ მოთხოვნებს. დარჩენილი კომპანიების შეფასების ეტაპიც ხორციელდება ევროპის რეკონსტრუქციის და განვითარების ბანკის მიერ მოწვეული და რეკომენდირებული ექსპერტების მონაწილეობით. ისინი აფასებენ კომპანიების მიერ შემოტანილ წინადადებებს როგორც ფინანსური, ასევე ტექნიკური კუთხით, რამდენად შესაბამისობაშია. ამ ეტაპზე კონკურენცია დარჩენილ სამ ევროპულ კომპანიას შორის მიმდინარეობს",_ აღნიშნავს ლექვინაძე.
როგორც თბილსისი მერის მოადგილე ამბობს, ამ კომპანიების დასახელების უფლება ამ ეტაპზე არ აქვს, თუმცა აღნიშნავს, რომ გამარჯვებული კომპანია, შესაძლოა, მომავალ კვირაში დასახელდეს.
"ჯერჯერობით არ მაქვს უფლება ამ კომპანიების შესახებ გითხრათ. მას შემდეგ, რაც ევროპის განვითარების და რეკონსტრუქციის ბანკი კონსულტანტების შეფასებებს დაეთანხმება, გვექნება უფლება გამოვაცხადოთ ის სამი ევროპული კომპანია როგორი თანმიმდევრობით არიან ტენდერში წარმოდგენილი. ვინ გაიმარჯვა და ვინ რა მონაცემები დადო ამ კუთხით. პროცესის დასრულებას მაქსიმუმ შემდეგი კვირისთვის ველოდებით. სექტემბრისთვის კი ავტობუსების პირველი პარტიის შემოტანას ვვარაუდობთ. დარჩენილი სამი ევროპული კომპანია არის საკმაოდ მაღალხარისხიანი, ძალიან კარგი პრეცედენტი შეიქმნება ამით ამიერკავკასიაში, უმაღლესი ხარისხის ავტობუსები ივლის თბილისში იმ 34 მილიონ ევროში, რომელიც EBRD-მა გამოყო. აქედან 27 მილიონი ევრო სესხის ნაწილია, 7 მილიონი კი გრანტის კომპონენტია, რომელიც ევროკავშირის მხარდაჭერით ხორციელდება. სესხის ამღები არის სახელმწიფო, ფინანსთა სამინისტრო და მისი გასტუმრების ვადები დაახლოებით 10 წელზე იქნება გაწერილი", _ აცხადებს ლექვინაძე.
რაც შეეხება ავთანდილ საყვარელიძის ბრალდებებს, ლექვინაძე ამბობს, "საყვარელიძე ცდილობს ტენდერს ჩრდილი მიაყენოს".
"ბუნებრივია, მას აქვს გარკვეული განაწყენება, რადგან მის მიერ მხარდაჭერილი კომპანია "გოლდენ დრაგონი" პირველივე ეტაპიდან ჩაეხსნა ტენდერს. ახლა ეცდება ჩრდილი მიაყენოს ამ პროცესს, რომელიც გამჭვირვალობის მაღალი ხარისხით ხასიათდება.
თუ ევროპის რეკონსტრუქციის და განვითარების ბანკზე გავლენა აქვს "ნაციონალურ მოძრაობას" ან სხვა ვინმეს, მაშინ საყვარელიძეს შეუძლია ასეთი რამეები თქვას. ეს საუბრები საფუძველს მოკლებულია. ტენდერი ხორციელდება EBRD-ის წესების და პროცედურების დაცვით და აქ რაიმე ზეგავლენა გამორიცხულია. ყველა ქვეყანაში ასეა, რომ გარკვეული ინფორმაცია, ამ პროცესის მიმდინარეობის შესახებ არ არის საჯარო საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე და საქართველო გამონაკლისი ვერ იქნება. პროცესი არ მიმდინარეობს ჩვენი შესყიდვის წესების შესაბამისად. მერია არაფერ შუაშია, მერია უბრალოდ, არის მსურველი რომ ავტობუსები ჰყავდეს. სხვა დანარჩენ წესებს ადგენს EBRD", _ აღნიშნავს ლექვინაძე და დასძენს, რომ შექმნილი იყო 20-კაციანი კომისია, სადაც შედიოდნენ მერიის, სამთავრობო სტრუქტურების, არასამთავრობო ორგანიზაციების, პარლამენტის, თბილისის საკრებულოს წარმომადგენლები, რომლებიც უყურებდნენ, პროცესი როგორ მიმდინარეობდა.
რაც შეეხება საყვარელიძის მოსაზრებას, რომ საქართველოშიც შესაძლებელია მაღალი ხარისხის ავტობუსების დამზადება, რისი შეთავაზებაც მას უკვე გაკეთებული აქვს მერიისთვის, ლექვინაძე ამბობს, რომ ის ამ სურვილს მიესალმება.
"ვიცით ბატონი ავთოს შემოთავაზების შესახებ და მივესალმებით მის სურვილს. მას არ აქვს მარტო ეს შემოთავაზება, არიან სხვა მსურველებიც, როგორც ჩინური, ასევე ჩეხური, უკრაინული, ჰოლანდიური და ბელორისული კომპანიები, რომლებსაც სურთ საქართველოში ქარხნის აშენება. ამას ძალიან დიდი ინტერესით ვუყურებთ და შემდეგ ეტაპზე გამოვაცხადებთ კიდეც ინტერესთა გამოხატვის შესახებ ინფორმაციას. ყველა დაინტერესებულ მხარეს, რომელსაც სურს თბილისის მერიას ან სხვა ქალაქებს შესთავაზოს ავტობუსები, მივიღოთ მათგან წინადადებები ასეთი ქარხნის ორგანიზების შესახებ. მათ ამის შესაძლებლობა ექნებათ. ჩვენ მათთან გვქონდა კონსულტაციები და ამის ავტობუსების გარდა ჩვენ სხვა ავტობუსებიც გვჭირდება. მიმდინარე წელს შევძლებთ მსგავსი წინადადებების მისაღებად მზაობა გამოვაცხადოთ", _ აღნიშნავს ლექვინაძე.
"გურია ნიუსის" ინფორმაციით, გარდა ზემოთ აღნიშნული HIGER-ისა, EBRD-ისა და თბილისის მერიის ერთობლივ ტენდერში კომპანიიები – Solaris, MAN (ქართული წარმომადგენლობა "თეგეტა მოტორისი"), HIGER მონაწილეობდნენ, თუმცა, რომელი კომპანიები არიან ბოლო ეტაპზე გადასული, საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე უცნობი რჩება.
