“მეფის ჯალათი ერმოლოვი” _ კრიმინალი, რომელიც გურიაში მაზრის უფროსად მიავლინეს

1905 წლის რევოლუციის დამარცხების შემდეგ გურიას მაზრის უფროსად მიავლინეს კაპიტანი ერმოლოვი, ნამდვილი კრიმინალი, რომელმაც ბაქოში მსახურობისას სომეხ-თათართა ჟლეტის დროს დიდი ფული იშოვნა. ერთხელ ბაქოში ის ვალოდია გოგუაძეს შეხვდა და ხაზინის დაყაჩაღება შესთავაზა, რაზეც გოგუაძემ უარი განუცხადა. მეორე შეხვედრის დროს აჩვენა გურიაში გამოცემული პროკლამაციები, სადაც ეწერა: ,,გურიაში მოდის მაზრის უფროსად მეფის ჯალათი ერმოლოვი…» და გულისტკივილით აღნიშნა, ,,ჯერ არ ჩავსულვარ და რა ეპითეტებით მამკობენო”. შემდეგ კი რჩევა ჰკითხა გოგუაძეს, როგორ მოვიქცეო. ხალხს წესიერად მოეპყარი და არაფერს დაგიშავებენო, – ურჩია გოგუაძემ, მაგრამ ერმოლოვმა მისი რჩევა ყურად არ იღო. რევოლუციური მოძრაობის ჩასაქრობად ის ყველა ხერხს მიმართავდა, წვავდა და ანადგურებდა ეჭვმიტანილთა სახლებს, მათ ქონებას. ერმოლოვმა ,,გააბა კავშირი ტყეში გავარდნილ ქურდებთან და მთელი გურია ააწიოკა – გაძარცვა …ხალხი და მრავალი ციხე-ციმბირს გაგზავნა… ნაძარცვში თვითონ წილს იღებდა და ხალხს სჯიდა ვითომდა ყაჩაღების შენახვისათვის» –  იგონებდა გოგუაძე. ბათუმის კომიტეტმა მას სიკვდილის განაჩენი გამოუტანა. ტერორისტული აქტი გურიის ფარგლებს გარეთ უნდა განხორციელებულიყო, რათა მოსახლეობისათვის ეგზეკუცია და დარბევა აეცილებინათ.

1907 წლის 5 აგვისტოს კაპიტანი ერმოლოვი ვითომდა გუბერნატორის მიერ გაგზავნილი ყალბი დეპეშით გაწვეულ იქნა ბათუმში, სადაც ტერორისტებმა დათა ქადეიშვილმა და ვარდენ თიკანაძემ მას ბომბი ესროლეს. ერმოლოვი დაიჭრა, ხოლო ხანგრძლივი ურთიერთსროლის შედეგად ხელში დაჭრილი ,,სივაჟკაცით და პატიოსნობით» (ბაჭუა კუპრაშვილის სიტყვებია) განთქმული მენშევიკი თიკანაძე კაზაკებმა შეიპყრეს (მსგავსი უშედეგო თავდასხმები ტერორისტული აქტების თანამდევი და განუყოფელი ნაწილი იყო. ოზურგეთელ პოლიციელზე დიმიტრი მგელაძეზე რამდენიმე თავდასხმა მოაწყვეს ოზურგეთსა და ბათუმში, მაგრამ ის ყოველთვის ცოცხალი რჩებოდა და მათ დევნას აგრძელებდა. ცნობილ პრისტავ ლოლაძეს ხუთჯერ დაესხნენ თავს).

დაჭრილმა ერმოლოვმა ფოტოს მეშვეობით დათა ქადეიშვილი ამოიცნო. სოციალ-დემოკრატი, ნასაკირალის ბრძოლის მონაწილე ქადეიშვილი ცნობილი ტერორისტი და პარტიის სასარგებლოდ ფულის შემგროვებელი რეკეტირი იყო, მას ხელისუფლება მრავალ დანაშაულში სდებდა ბრალს, მათ შორის სოხუმში პრისტავ სკორიკოვისა და ქალაქისთავის მოადგილის კორციცის მკვლელობაში (სხვა მონაცემებით, ეს ანარქისტმა ალექსანდრე მირონოვმა ჩაიდინა), მატარებლის გაძარცვასა და სხვა ტერორისტულ აქტებში…

ცოტა ხანში კაპიტანი ერმოლოვი, რომელიც მთავრობამ აზიაში სამსახუროდ გადაიყვანა, რკინიგზის სახაზინო ფულის გატაცებაში მონაწილეობისათვის დააპატიმრეს. საქმის ვითარება კი ასეთი იყო: 1909 წლის 10 იანვარს ბაქოდან ქალაქ კრასნოვოდსკში მატარებლით მილიონი ქაღალდის მანეთი მიჰქონდათ. ვაგონს ყოველი მხრიდან გაძლიერებული დაცვა იცავდა. აშხაბადამდე ვაგონის კარი მხოლოდ ერთხელ გააღეს. როცა მატარებელი აშხაბადში ჩავიდა, აღმოაჩინეს, რომ ვაგონის კედელი გახვრეტილი იყო და ფულის ტყავის ტომარაც გაჭრილი. დათვლისას გამოირკვა, რომ ვაგონიდან 469 500 მანეთი დაიკარგა. პოლიციას მოუვიდა შეტყობინება, რომ ფულის გამტაცებლები თბილისში იმყოფებოდნენ. დაადგინეს მათი ვინაობა და 14 კაცი დააპატიმრეს, მათ შორის კაპიტანი ერმოლოვიც. საინტერესოა, რომ, სხვა დაპატიმრებულებისაგან განსხვავებით, მთავრობის წინაშე დამსახურებების გამო ერმოლოვი პრივილეგიებით სარგებლობდა – მას მხოლოდ უიარაღო ჯარისკაცი დაჰყვებოდა, გარეთაც თავისუფლად დასეირნობდა და როგორც ამბობდნენ, კაპიტანს დიდი იმედი ჰქონდა, რომ გაამართლებდნენ. გაზეთი `მნათობი~ (1911 წ., #61) წერდა: ,,გუშინ… ოლქის სასამართლომ თავისი განაჩენი გამოაცხადა ასხაბადში გატაცებული ფულის შესახებ. დამნაშავეთ იქნენ ცნობილი… კაპიტანი ერმოლოვი და პორუჩიკი ოთხმეზური. მათ სასამართლომ ღირსების აყრა და ოთხ-ოთხი წლით პატიმართა გამასწორებელ რაზმში გაგზავნა გადაუწყვიტა…»

რაც შეეხება ერმოლოვზე თავდასხმაში ზემოთ ნახსენებ მეორე მონაწილეს, ვარდენ თიკანაძეს, მან მოახერხა ბათუმის ციხიდან გაქცევა (ვარდენ თიკანაძე სტალინის ,,ბაევაია დრუჟინას” ერთ-ერთი აქტიური წევრის ელისე ლომინაძის ძუძუმტე ყოფილა. ის სულ პატარა იყო, როდესაც დედა გარდაეცვალა. მისი აღზრდა უფროსმა ძმამ და დედინაცვალმა მზეხამ, ლომინაძის ქვრივმა იკისრა, რომელსაც საკუთარი ორი შვილი – ხუთი წლის ელისე და სამი წლის მიხაკო ჰყავდა. გადმოცემით 1905 წლის რევოლუციის დროს ისინი მხარდამხარ იბრძოდნენ. საპირველმაისოდ თურმე ბათუმიდან მშობლიურ მაკვანეთში წითელი დროშა ამოუტანიათ და აუფრიალებიათ). ის სპარსეთში გაემგზავრა და აქტიურ მონაწილეობას იღებდა რევოლუციურ მოძრაობაში. 1908 წელს ბათუმში დაბრუნდა, რათა სპარსეთში იარაღი და დამხმარე ძალები გაეგზავნა. უკან დაბრუნებისას თიკანაძე ბაქოში დააპატიმრეს. ხანგრძლივმა გამოძიებამ ვერ დაადგინა მისი ვინაობა და ის ასტრახანის ციხეში გადაიყვანეს. მისდა საუბედუროდ, იმავე ციხეში იჯდა კაპიტანი ერმოლოვი, რომელმაც მაშინვე იცნო თავდამსხმელი თიკანაძე და ციხის ადმინისტრაციას შეატყობინა. თიკანაძე სასწრაფოდ ბათუმში გადაიყვანეს. 1910 წლის დეკემბერში, როდესაც თიკანაძე სასამართლოში მიჰყავდათ, ის ბადრაგს გაექცა, მაგრამ ტუსაღის სამოსში გამოწყობილმა დამალვა ვერ მოახერხა. მას ბრალი წაუყენეს მრავალი ტერორისტული აქტის ჩადენაში, ერმოლოვზე თავდასხმასა და სპარსეთის რევოლუციაში მონაწილეობაში და მიუსაჯეს ჩამოხრჩობა, რომელიც სისრულეში მოიყვანეს 1911 წლის 15 იანვარს…