სოფელი შუა ამაღლება ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, გურიის ქედის სამხრეთით, მდინარე სუფსის ხეობაში, ზღვის დონიდან 140 მეტრზე მდებარეობს და მუნიციპალიტეტის ცენტრიდან ოთხი კილომეტრი აშორებს.
იმის მიუხედავად, რომ სოფელი მაღალმთიანი არაა, მიგრაციის დონე მაინც მაღალია და 300-მდე კომლია დარჩენილი. 120 ბავშვზე გათვლილი ახალი სკოლის შენობა 2017 წელს შევიდა ექსპლოატაციაში და იქ 100 მოსწავლე სწავლობს. სოფელში სკოლის გარდა, ფუნქციონირებს საბავშვო ბაგა-ბაღი, მაღაზიები; ისტორიულ სოფელში 2 ეკლესიაა. სოფელში ადრე ჩაის ფაბრიკაც მუშაობდა, რომლის ნარჩენებიც სოფლის მოსახლეობის გადაწყვეტილებით, გაიყიდა და ამ თანხით, დანგრევის პირას მისული კულტურის ცენტრი აღადგინეს. კულტურის ცენტრში ორი ანსამბლი მუშაობს _ “როკვა” და “უდაბნო”.
სოფლის ამბულატორიის შენობა ამორტიზებულია _ ახალია ასაშენებელი ან კულტურის ცენტრში არსებულ ფართში უნდა გადავიდეს. სოფლის ცენტრში არსებული ამორტიზებული შენობები ეკონომიკის სამინისტროს კუთვნილებაა _ საჭიროა მუნიციპალიტეტს გადმოეცეს დემონტაჟის მიზნით.
მაჟორიტარი დეპუტატი შუა ამაღლების ადმინისტრაციული ერთეულიდან, საკრებულოს სოციალური, კულტურის, განათლების და სპორტის კომისიის ხელმძღვანელი ვლადიმერ სიხარულიძე “გურია ნიუსთან” საუბარში ამბობს, რომ სოფელში მოუწესრიგებელია გზები:
_ სოფელში არის 23 კმ გზა და ფაქტობრივად, რეაბილიტაცია სჭირდება 23-ვე კილომეტრს. ადრე კატეგორიული წინააღმდეგი ვიყავი, რომ სოფლის პროგრამით დაყრილიყო ხრეში, რადგან მალევე წყალს მიჰქონდა; ამიტომ, დღეს ჩვენ რასაც ვაკეთებთ, ვაკეთებთ კაპიტალურად და ამას დრო დასჭირდება. წელს, სოფლის პროგრამით, ერთი მიმართულებით კეთდება სანიაღვრე არხები და კეთილმოეწყობა სოფლის ცენტრი, ერთ ადგილას მოხდება მილხიდის რეაბილიტაცია და გარკვეულ ნაწილზე დაიგება ასფალტი.
მოსახლეობასთან შეხვედრის დროს დადგა გარე განათების საკითხიც, მაგრამ გადავდეთ გვერდზე, რადგან იმდენად აქტუალური არაა, როგორც გზის მოწესრიგების საკითხი.
ამ ეტაპზე ხორციელდება ერთი პროექტი რეგიონული განვითარების ფონდიდან (პროექტირების ტენდერში შპს “არტმა” გაიმარჯვა) და მეორე – სოფლის მხარდაჭერის პროგრამიდან, რომლის შესახებაც ტენდერს მუნიციპალიტეტის მერია გამოაცხადებს, _ ამბობს სიხარულიძე.
როგორც ვლადიმერ სიხარულიძე ამბობს, სოფელს ძალიან მწვავე _ უწყლობის პრობლემა უდგას.
_ პირველი წყალსადენი სოფელში 70-იან წლებში გაკეთდა, უდაბნოს მიმართულებით, საიდანაც წყაროს წყალი გამოედინება კლდიდან – ხარისხიანი სასმელად ვარგისი წყალი. იმ ერთი კუთხის პრობლემა მაშინ გადაწყდა. შემდეგ, სოფლის კოლმეურნეობამ გადაწყვიტა მთლიანად წყალსადენის ქსელი გაეკეთებინა, პროექტიც მომზადდა, მოიტანეს ყველა საჭირო მასალა, კაპტაჟები გაკეთდა, მაგრამ შემდეგ აირია ქვეყანა და სოფელი უწყლოდ დარჩა, _ ამბობს ვლადიმერ სიხარულიძე.
დეპუტატის თქმით, სოფელში შემკრები ავზები საკმარისი რაოდენობითაა _ 100-კუბიანი, 50-კუბიანი, 30-კუბიანი, ასევე, უდაბნოს მიმართულებით არის 80-კუბიანი ავზი, რომელშიც წყაროს წყალი ჩაედინება და რომელიც სოფლის ამ კუთხეს ჰყოფნის; დანარჩენი სოფელი კი არტეზიული ჭების ამარაა.
მოსახლეობის წყალმომარაგების უზრუნველსაყოფად, წყალსადენის ქსელი უნდა მოეწყოს; ამისთვის კი მუნიციპალიტეტმა თანხა უნდა მოიძიოს რომლისთვისაც თანხა, დეპუტატის თქმით, დაახლოებით, ნახევარი მილიონი ლარია მოსაძიებელი.
_ პრიორიტეტების განსაზღვრა მუნიციპალიტეტებში კვლავ გაუმჭვირვალე, ბუნდოვანი და საყოველთაო შეთანხმების მიღმა დარჩენილი პროცესია, _ ამბობს ორგანიზაცია “Post ალიონის” ხელმძღვანელი ია მამალაძე, _ ფორმალურად, მხოლოდ ქაღალდზე არსებული საზოგადოებრივი ან მრჩეველთა საბჭოების დონეზე კი არა, კვლევის, ფართო განხილვის შემდგომ უნდა შეირჩეს პრიორიტეტი, რომელია გადაუდებლად მოსაგვარებელი პრობლემა _ 400-კომლიანი სოფლის წყალმომარაგება თუ ასფალტის კიდევ ერთი ფენის “დამატება” დაბის ცენტრში. აუცილებლად უნდა გავითვალისწინოთ ისიც, რომ წლების განმავლობაში 10-15 ათასი ლარის ფარგლებში გამოიყოფა ხოლმე თანხები წყალსადენის სისტემების “მოსაწესრიგებლად” და ეს თანხები პირდაპირ გაფლანგულია, რადგან ვერც პრობლემას შველის და ხალხის ჯიბეს კი აკლდება. ასე იყო, მაგალითად შუა ამაღლებაშიც, როცა 13 ათას ლარზე მეტი, მხოლოდ დახეთქილი მილების ხის სოლებით “გამაგრებას” მოხმარდა! კაპიტალურად, ეფექტურად წყალმომარაგების ქსელის გაკეთება საშვილიშვილო საქმეა და ეს უნდა იყოს მუნიციპალიტეტის, სოფლის პრიორიტეტი.
მერის წარმომადგენელი შუა ამაღლებაში ნუგზარ ჯიბლაძე ამბობს, რომ სოფლის 60%-ს სასმელი წყალი არ აქვს:
_ 60%-ზე მეტს არ მიეწოდება წყალი, აქვთ მხოლოდ ტექნიკური წყალი და ძირითადად, ჭებს იყენებენ. მოსახლეობის მხოლოდ 20%-ს აქვს სასმელად ვარგისი წყალი. 25 კმ სიგრძის წყლის სისტემა მთლიანად შესაცვლელია. რაც არის გაყვანილი კოლმეურნეობის გაკეთებულია, 1984 წელში. ყველაზე დიდი პრობლემა წყალია ჩვენს სოფელში.
რაც შეეხება სკოლას და საბავშვო ბაღს, აქ 100-მეტრის სიღრმის ჭაბურღილია, 2 წლის წინ შემოწმდა, თუ არ ვცდები, სკოლის ინიციატივით და დადებითი პასუხი მოვიდა. მოსახლეობაში არსებული წყლის დაქლორვა ხდება, როცა საშუალება აქვს მოსახლეობას, თავისი ნებით ქლორავენ, რა თქმა უნდა. გაწმენდას რაც შეეხება, არის ადამიანი რომელიც წმენდს ზოგჯერ, მოსახლეობა უგროვებს 1-2 ლარს, თუმცა ზოგჯერ ამასაც არ აძლევენ, _ ამბობს ნუგზარ ჯიბლაძე.
ჯიბლაძის თქმით, მცირებიუჯეტიანი პროგრამებით შუა ამაღლებაში წყალმომარაგების საკითხი ვერ მოგვარდება – ამისთვის დაფინანსების მოძიებაა საჭირო. შემდგომი ექსპლუატაციისა და შენახვისთვის კი სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული ბუნებრივი რესურსის _ წყლის მოხმარებაზე თუნდაც მინიმალური გადასახადის შემოღებაა აუცილებელი:
_ აუცილებლად უნდა დაწესდეს სოფელში წყლის გადასახადი. მაშინ თითოეული მოქალაქე იზრუნებს საკუთარ გაყვანილობაზე, ონკანებს დააყენებენ და მიშვებული არ ექნებათ. ამ თანხით, შესაძლოა, ანაზღაურება დაენიშნოთ იმათ, ვინც მოუვლის რეზერვუარებს და იზრუნებს ქსელის მოვლაზე, _ ამბობს ნუგზარ ჯიბლაძე.
სოფლის დეპუტატი ვლადიმერ სიხარულიძე კი მიიჩნევს, რომ ამ ყველაფერს საკანონმდებლო ხარვეზიც ემატება:
_ კანონმდებლობა ითვალისწინებს, რომ წყალმომარაგების სისტემა იყოს ლიცენზირებული, როგორც, მაგალითად, დაბაშია _ სისტემა თავისი დაფინანსებით, ფაქტურით… ლიცენზირებული წყალმომარაგების სისტემა, რომელიც უვლის, არის პასუხისმგებელი და იღებს ფულს. რაც შეეხება სოფლებში, ადმინისტრაციულ ერთეულებში არსებულ წყალსადენებს, ზემოთ ჩამოთვლილი საკითხები გადაწყვეტილი არაა თუნდაც საკანონმდებლო დონეზე და ამიტომ, ყოველთვის ჭირს თანხის მოძიება წყალსადენების მოსაწესრიგებლად. მიმაჩნია, პირველ რიგში ეს კანონმდებლობაა დასახვეწი, _ ამბობს სიხარულიძე.
მომზადებულია პროექტ “წმინდა წყალის” ფარგლებში
