ბახვი ჰესი – გარემოს დაცვა და სოციალური საკითხების მმართველობა  

 გარემოსდაცვითი და სოციალური საკითხების საერთაშორისო ექსპერტი პიერ ბიდერმანი, ჩვენთან ინტერვიუში საუბრობს, თუ როგორ მიმდინარეობს მშენებლობის ეტაპზე გარემოსდაცვითი და სოციალური მმართველობის პრინციპების  ყოველდღიურ საქმიანობაში გატარება.

„ბახვი ჰესის პროექტის დაგეგმვის ეტაპზევე განისაზღვრა კონკრეტული ვალდებულებების ნუსხა, რომელიც ჩაშლილია განმახორციელებელი კომპანიის, კონტრაქტორის და ქვეკონტრაქტორის დონეებზე.

ამას „კონტრაქტორულ ჯაჭვს“ ვუწოდებთ. ვალდებულებები, რომლებიც ინვესტორმა დააკისრა განმახორციელებელ კომპანიას, აღნუსხულია განმახორციელებელ გუნდთან არსებულ ყველა შეთანხმებაში, ხოლო განმახორციელებელმა კომპანიამ ეს მოთხოვნები შეიტანა კონტრაქტორებთან დადებულ ხელშეკრულებებში. შესაბამისად, პროექტში ჩართული ყველა მხარე სამუშაოების წარმოებისას ხელმძღვანელობს, როგორც საქართველოს ეროვნული კანონმდებლობის მოთხოვნებით, ასევე საერთაშორისო საფინანსო კორპორაციის გარემოსდაცვითი და სოციალური მმართველობის სტანდარტებით.

რაც შეეხება რეალურ შესრულებას, აქ მთავარია მონიტორინგი. ადგილზე წარმოდგენილნი არიან შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტები, გარემოსდაცვითი და სოციალური მიმართულების პროფესიონალები, რომლებიც ყოველდღიურად აკვირდებიან მიმდინარე სამუშაოებს, რათა აღებული ვალდებულებები ეფექტიანად ხორციელდებოდეს.

სამართლებრივი პერსპექტივიდან, ბახვი ჰესის პროექტში განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილდა ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა ნიადაგის მართვა, ეროზიის კონტროლი, ჰაერის ხარისხი, წყლის ხარისხი და სხვა. ამას შეიძლება „ფიზიკური ზემოქმედება“ ვუწოდოთ.

ბიომრავალფეროვნებასთან დაკავშირებული საკითხების კუთხით, პროექტის დაგეგმარების ადრეულ ეტაპზევე გამოიკვეთა, რომ გარემოზე ზემოქმედების შეფასების მიმართულებით ადგილობრივი კანონმდებლობა იმაზე ნაკლებ მოთხოვნებს უყენებდა პროექტს, ვიდრე ამას ინვესტორების სტანდარტი ითხოვდა.

იმისათვის, რომ ინვესტორების სტანდარტი დაეცვა, გუნდმა მოიწვია საერთაშორისო დონის სპეციალისტები. საპროექტო ტერიტორიაზე ჩატარებული ბიომრავალფეროვნების კვლევების შედეგად გამოვლინდა რამდენიმე ისეთი სახეობა, რომლებიც საქართველოს ფლორისა და ფაუნის კონსერვაციის თვალსაზრისით მნიშვნელოვანია.

ამ ფაქტმა გამოიწვია სპეციფიკური შემარბილებელი ღონისძიებების შემუშავება კონკრეტული სახეობებისთვის. მაგალითად, კავკასიური სალამანდრისა და რეგიონში არსებული სხვადასხვა რეპტილიებისათვის შემუშავდა სპეციალური ღონისძიებები, რომლებიც გზშ-ს მოთხოვნით სავალდებულო არ იყო. დაინტერესებულ მხარეებთან თანამშრომლობის ვალდებულება, მხოლოდ სკოპინგის და გზშ-ს ეტაპებზე იყო გათვალისწინებული არსებული კანონმდებლობით.

თუმცა, რადგან პროექტი ართვაში იყენებს საერთაშორისო საფინანსო კორპორაციის გარემოსდაცვით და სოციალური სტანდარტებს, დღის წესრიგში დადგა დამატებითი მექანიზმების შემუშავების საჭიროება. მაგალითად, დაინტერესებული მხარეების ჩართულობის გეგმის განხორციელება, კარდაკარის მიდგომის  დანერგვა და სხვა.  დამატებითი ღონისძიებები მიზნად ისახავდა საზოგადოების ფართო და ყოვლისმომცველ ჩართულობას, ასევე, ხელმისაწვდომი პლატფორმების შექმნას, სადაც მოქალაქეებს შესაძლებლობა ექნებოდათ, თავისუფლად დაესვათ კითხვები ან გამოეხატათ თავიანთი მოსაზრებები”.