“ბალი თუ ყველი? ხუმრობა იქით იყოს და ძნელი ასარჩევია” _ თვალში საცემია ფასების შემპარავი ზრდა

სამომხმარებლო ფასების მდგომარეობა, საარსებო მინიმუმი, განსაკუთრებით, კვების პროდუქტებზე, საზოგადოებაში მუდამ აქტუალურია.

 “ბალი თუ ყველი? ყველი თუ ბალი? რომელი ავირჩიოთ, თუ ფული არ გვყოფნის?” _ ხუმრობით საუბრობენ ოზურგეთელები.

საქმე იმაშია, რომ მარწყვთან ერთად, ყველაზე საყვარელი საადრეო ხილის, ბლის შემოსვლიდან, ერთი კილოგრამი ბლის და ასევე, ერთი კილოგრამი ყველის ფასი ათი ლარია. ფასების ასეთმა გათანაბრებამ გურულებს კეთილი ღიმილი და იუმორის მოჰგვარა, გაკვირვებაც გამოიწვია და ხშირად, ბაზარში შეხვედრისას, გამარჯობის ნაცვლად ასეთი ფრაზებით “ესალმებიან”: “ბალი თუ ყველი? ხუმრობა იქით იყოს და ძნელი ასარჩევია”, რადგან ყველი მაინც უპირველესი საკვები პროდუქტია და მომხმარებელთა უმეტესობას, მის გარეშე, საუზმე თუ ვახშამი ვერ წარმოუდგენია, ამავე დროს ახალი, პოპულარული ხილიც დახლზე დევს, ფასების ზრდის პროცესში, სახუმარო თემაც უნებურად ხელთ შერჩათ.

_ ბალი ახალი ხილია და ვისაც სახლში ბავშვები გვყავს, გვსურს, მათ ვაჭამოთ. რომ წამოვალ ბაზარში, მინდა ის ვუყიდო, რითაც გავახარებ ჩემს შვილიშვილებს. მით უფრო, როცა ბალი უყვართ. ეს ხილია და ყველი აუცილებელი პროდუქტია და მუდამ აუცილებელი. ხუმრობა იქით იყოს და პროდუქტის ფასი საკმაოდ გაზრდილია. თითქოს თვალსა და ხელს შუა მოქმედებს უჩინარი ხელი _ კარაქი, ზეთი, ბურღულეული, რძის ნაწარმი, კვერცხი, თევზი… ყველაფერი გაძვირებულია, _ გვეუბნება ხუთი შვილიშვილის ბებია ქეთინო ბერაძე. ის ამბობს, რომ ყველს თავად ჰყიდის, ლაითურიდან მოაქვს რძის პროდუქტი, სადაც მსხვილფეხა პირუტყვი ჰყავს.

_ მე ეზოში ბლის ხე არ მიდგას, სამაგიეროდ, ყველს ვყიდი და ბავშვებისთვის ბალს ვყიდულობ ხანდახან. აი, ორივე რომ საყიდელი აქვს, იმან რა ქნას? კი გეცინებათ, მაგრამ მთელი ოზურგეთი ბლისა და ყველის გათანაბრებულ ფასზე ხუმრობს, მაგრამ, ალბათ, რაღაცაშია საქმე… _ ამბობს ის და განმარტავს, რომ რძეს კვლავ 2,50 ლარად ყიდის, ისე, როგორც მთელი წლის მანძილზე ყიდდა. თუმცა, სასურსათო ობიექტებში რძის, კვერცხის და ცხიმეულის ფასმა საკმაოდ მოიმატა.

_ იანვარში რომ გამოვიდოდი ბაზარში პროდუქტის საყიდლად, კონკრეტული თანხა მომქონდა. ვიცოდი, რა უნდა მეყიდა და რამდენი. აგერ, ხუთიოდე თვეში, ორჯერ მეტი არა, მაგრამ საკმაოდ მეტია დანახარჯი. ორ ბოთლ ზეთს მაინც ვიყიდდი უფრო მეტს, ერთკვირიანი პროდუქტის მარაგისთვის. დიასახლისები ვართ და ყველაფერს ხომ ვგეგმავთ ოჯახში, რამდენი დავხარჯოთ კვირიდან კვირამდე თუ თვიდან თვემდე? ამ ხუთ თვეში მე არც ხელფასი მომმატებია, არც რაიმე სამეურნეო შემოსავალი. სამაგიეროდ, ხარჯი გაიზარდა. არ ვიცი, რა არის ფასების ასე შეფარულად ზრდის მიზეზი. ისევ სოფლის ხალხის პროდუქტია იაფი, ყველი იქნება ეს, კვერცხი თუ რძის სხვადასხვა ნაწარმი, _ გვეუბნება გარემოვაჭრე ლეილა როყვა.

_ ერთი კილოგრამი ხორცის ფასი სტაბილურად მტკიცეა, უკვე მრავალი წელია. ეს უფრო დაკვლის, გაყიდვის, ანუ რეალიზების პროცესის მოწესრიგებამ ქნა _ კარგად დარეგულირდა ეს სფერო. ხომ შეიძლება იგივე მოხდეს სხვა პროდუქტზე? გაიარეთ და ნახეთ _ ყველს, ლამის, ასფალტზე დადებულს ყიდიან _ სად არ სხედან. ხორცის საკითხი კი, მრავალი წელია, სასიამოვნოდ მოწესრიგებულია. ვერსად ნახავთ შესაბამისი მოწმობის, ბეჭდისა და ვარგისიანობის დამადასტურებელი დოკუმენტის გარეშე. ყველსა და სხვა პროდუქტზე რატომ ვერ მოხერხდა _ ნაკლებ სახიფათოა ჯანმრთელობისთვის? ან სტაბილური ფასი სხვა პროდუქტზე არაა საჭირო, გარდა ხორცისა? ერთ სახელმწიფოში ხომ ვცხოვრობთ. არ გიკვირთ? მე მიკვირს, მაგრამ პასუხი არ ვიცი, _ გეუბნება ერთ-ერთ სამრეწველო მაღაზიაში დასაქმებული თომა რუსიეშვილი.

როგორც მომხმარებელთა საუბრიდან ჩანს და ამას ყველა კარგად ვხედავთ, ვისაც ბაზართან შეხება გვაქვს, ამ ეტაპზე ისევ სოფლიდან, ადგილობრივ მეურნეთა მიერ გასაყიდად გამოტანილ კარტოფილს, კიტრს, ყველს თუ მწვანილს აქვს შედარებით ხელმისაწვდომი ფასი, ვიდრე მარკეტებში გამოფენილ უამრავი დასახელების პროდუქტს.

ჩვენი გულღია და აქტიური რესპონდენტი, შპს “სოფლის ნობათს” (ოზურგეთს ბაზარი) დირექტორი, სოსო სიხარულიძე, ყველაზე კარგი მცოდნეა ფასთა ცვალებადობის, ხშირად დაუზარელად გვპასუხობს არსებულ მდგომარეობაზე და საკუთარ არგუმენტირებულ პასუხებსაც არ იშურებს:

_ ახლა ბაზარში, გოჭის “ცოცხალი წონა“, ერთი კილოგრამი 20 ლარია! ბევრია! ხშირია ღორის ჭირი და მიზეზად ესეც შეიძლება დასახელდეს, რომ ყველა ვერ ზრდის, მაგრამ ქათამიც რომ უსაშველოდ გაძვირდა, ხომ ვხედავთ? სულ ახლად გამოჩეკილი წიწილები, ერთი ცალი 2 ლარი ღირს, ზოგი სამ ლარსაც აფასებს. ხომ შეიძლება, სოფელში მცხოვრებმა ოჯახებმა, ყველამ გაზარდოს ათი ქათამი მაინც? გგონიათ, ყველას ჰყავს? რატომ? გასაჭირზე წუწუნს თავი დავანებოთ! ბალახია, ხილია, საკენკის ყიდვასაც მოახერხებს ყოჩაღი ადამიანი. უფრო მეტი უჭირდა ხალხს და არ ზარმაცობდნენ… თუ არადა, ჭამონ, აბა, გაყინული და გალოდებული ქათმის ბარკლები. ერთი ქათმის ფასი 40-50 ლარს მიუახლოვდა. რატომ? იმიტომ, რომ არ არის! ცოტაა რაოდენობრივად! შინამეურნეობა რომ ეზარებათ, მწვანილიც იმიტომაა ასე ძვირი და ისიც არ ვიცით, ეკოლოგიურად სუფთა არის თუ არა ეს გაძვირებული აგროპროდუქტი. მერე უკვირთ შემპარავი ფასები მატება. რაც შეგიძლია ადამიანს, იმის მაქსიმუმი უნდა გააკეთო, _ ამბობს ბატონი სოსო, თან ჩვეული ღიმილით გვაფრთხილებს, მწარედ აფერი დაწეროთ მანდ, სიმართლეს ხომ ვამბობო.

ახლა ოზურგეთში, ყველის ფასი, წლის დასაწყისთან შედარებით, ლამის, განახევრებულია და ეს სამომხმარებლო კალათას კარგ ფონს უქმნის, თუმცა, პურპროდუქტის და ყველანაირი ზეთის, ცხიმის, ტკბილეულის თუ სასმელების ფასი მომატებულია და მომხმარებელთა უმრავლესობა გამუდმებით წუწუნებს ფასების შემპარავ ზრდაზე.

ახლა ვნახოთ ოფიციალური მონაცემები, რას გვთავაზობს სტატისტიკის საქართველოს ეროვნული ბიურო:

“საქსტატის 2025 წლის მარტში, ზოგადად, სამრეწველო პროდუქციის მწარმოებელთა ფასების ინდექსი გაიზარდა. ყველაზე ძალიან რაზეც სოციუმი რეაგირებს, კვების პროდუქტებზე ფასების ზრდაა, რაც 2,4 პროცენტითაა მომატებული.

 საქსტატის ოფიციალური მონაცემებით, მაისში წლიური ინფლაციის ფორმირებაზე ძირითადი გავლენა იქონია ფასების ცვლილებამ სურსათსა და უალკოჰოლო სასმელებზე. ამ ჯგუფში ფასები გაიზარდა 8,3 პროცენტით, რაც წლიურ ინფლაციაზე 2,82 პროცენტული პუნქტით აისახა.

ფასები 22,5 პროცენტით მომატებულია ზეთსა და ცხიმზე, ბოსტნეული და ბაღჩეული 17,6 პროცენტითაა გაძვირებული, ხოლო ყავა, ჩაი და კაკაო _ 15,4 პროცენტით.

შაქარს, ჯემსა და ტკბილეულზე ფასები 9,5 პროცენტითაა გაზრდილი, ხოლო პურსა და პურპროდუქტზე 8,4 პროცენტით. 8,0 პროცენტითაა გაძვირებული მინერალური და წყაროს წყალი, უალკოჰოლო სასმელები და ნატურალური წვენები. თევზეული 10,6 პროცენტით გაძვირდა, რძე და კვერცხი 6,9 პროცენტით. თევზეულიც 6,9 პროცენტით, ხორცი და ხორცის პროდუქტები 2,2 პროცენტით“.

არის საწინააღმდეგო მაჩვენებელიც _ საქსტატის მონაცემებით, ფასები 4,7 პროცენტით არის შემცირებული ხილსა და ყურძენზე.