21 თებერვალს, ჰაკერებმა გატეხეს “გურია ნიუსის” ვებგვერდი, წაშალეს ყველა ინფორმაცია და ბაზები.
ამ დანაშაულს შინაგან საქმეთა სამინისტროს კიბერდანაშაულთან ბრძოლის სამმართველო ორი მუხლით იძიებს, მაგრამ ამ ეტაპზე საქმე გახსნილი არ არის.
რას შეიძლება უკავშირდებოდეს “გურია ნიუსზე” ჰაკერული თავდასხმა და ხომ არ არის ეს თავისუფალი მედიის წინააღმდეგ მიმართული კამპანიის ერთი ნაწილი? – ჩვენ ამ კითხვებით მედია ექსპერტების კომენტარები ჩავწერეთ.
ნინო დანელია, მედია ექსპერტი:
_ “გურია ნიუსზე” ჰაკერულ თავდასხმას, რამაც ამ საინფორმაციო გამოცემის თითქმის სრული პარალიზება გამოიწვია, ვაფასებ დამოუკიდებელ და თავისუფალ მედიაზე თავდასხმად, რომელიც აზიანებს მედია გარემოს საქართველოში.
ყოველთვის ვამბობ, რომ რეგიონულ მედიას რთულ პირობებში უწევს მუშაობა, სარეკლამო შემოსავალი მცირეა, რეგიონული ხელისუფლების ზეწოლა _ დიდი.
როცა ამ პირობებში თითზე ჩამოსათვლელი დამოუკიდებელი და პროფესიული რეგიონული მედია გვყავს და ერთ-ერთზე ასეთი შეტევა ხორციელდება, ეს დიდი პრობლემაა არა მხოლოდ “გურია ნიუსისთვის”, არამედ, ზოგადად, მედია გარემოსთვის. “გურია ნიუსმა” სულ ახლახან მიიღო ევროკავშირის ჯილდო საუკეთესო სტატიისთვის და ეს ბევრს ნიშნავს თქვენ მიერ შექმნილი პროდუქტის დასახასიათებლად.
ხელისუფლებამ ყველა ზომას უნდა მიმართოს და გამოიძიოს ეს დანაშაული. კარგი იქნება, თუკი დონორებიც შეძლებენ მედიის კიბერუსაფთრხოების დაცვის ხელშეწყობას.
ზვიად ქორიძე, მედია ექსპერტი:
_ ჰაკერული შეტევით მივიღეთ ის, რომ მედია საშუალება “გურია ნიუსს” შეუფერხდება მუშაობა. არის სერიოზული რისკი, რომ ვერ აღადგინოს არქივი და ვერ აღადგინოს ბაზები, რომლებიც მას გააჩნია.
ცალსახად ნებისმიერი ასეთი ტიპის ჰაკერული მოქმედება თუ, რა თქმა უნდა, დადასტურდა, რომ ეს არის ჰაკერული ქმედება, ჩემი აზრით, არის მიმართული კონკრეტული მედია საშუალების და მთლიანად მედია გარემოს დანგრევისკენ. ამიტომ ალბათ, ყველაზე ადეკვატური რეაქციები, რაც ქონდა ყველას, ვინც არის დაინტერესებული ქვეყანაში მედიის განვითარებით და მედია გარემოს სიჯანსაღით დაინტერესებული, არის ის, რომ დროულად იყოს გამოძიებული ეს ჰაკერული შეტევა _ რა მიზანი ჰქონდა კონკრეტულ ადამიანებსა და ადამიანების ჯგუფს, რომლებიც ცდილობდნენ, გაენადგურებინა მედია საშუალების მთელი მონაცემები და ამით გარკვეულწილად დაეზარალებინა მომხმარებელი.
რეალურად, ეს დანაშაული არ არის მიმართული კონკრეტული ერთი ადამიანის ან ადამიანთა ჯგუფის წინააღმდეგ _ ეს არის მიმართული საზოგადოების წინააღმდეგ ასეთი ტიპის დანაშაული და ეს მკაცრად უნდა იყოს გამოძიებული.
ეს არის, ერთი მხრივ, თავისუფალი, ჯანსაღი მედია გარემოს ნგრევისკენ მიმართული ქმედება და მეორე მხრივ, ეს არის საზოგადოების, მისი ინფორმირებულობის წინააღმდეგ მიმართული აქცია. ამიტომაც ასეთი ტიპის დანაშაული არ უნდა ხდებოდეს, მაგრამ თუ ხდება, ის დროულად უნდა იყოს გამოძიებული, საზოგადოება დროულად უნდა იყოს ინფორმირებული და, რა თქმა უნდა, დამნაშავეც უნდა იყოს დასჯილი.
_გახსენედებათ თუ არა მედიასაშუალების წინააღმდეგ განხორციელებული მსგავსი შემთხვევა და გამოძიებულია თუ არა ის?
_ჰაკერული თავდასხმების რამდენიმე შეტევა იყო, მაგრამ, ყოველ შემთხვევაში, ასე დადასტურებული ინფორმაცია, რომ მედიასაშუალების მთელი მონაცემთა ბაზები ყოფილიყო განადგურებული, არ მახსენდება. მახსოვს 2008 წელს, ძალიან სერიოზულად დააზიანეს გაზეთ “ბათუმელების” ვებგვერდი, ბევრი რამ წაიშალა მაშინ, სხვა შემთხვევა მე არ მახსენდება.
ამიტომაც მგონია, რომ თუ დანაშაული არ იქნა დროულად გამოძიებული და დასჯილი დამნაშავე, ეს შეიძლება წამახალისებელი აღმოჩნდეს ჰაკერებისთვის. აქ მნიშვნელოვანია არა კონკრეტულად პერსონალიზაცია იმ ჰაკერის, ვინც ჩაიდინა ეს, არამედ ის, თუ რა მოტივები და რა ინტერესი ჰქონდა ამ ადამიანს, როდესაც იგი მედიასაშუალების ვებგვერდს აზიანებდა და აზარალებდა თავისუფალი მედიის გარემოს და საზოგადოების უფლებას, რომ იყოს ინფორმირებული.
ნათია კუპრაშვილი, რეგიონულ მაუწყებელთა ასოციაციის აღმასრულებელი დირექტორი:
_ როცა ვსაუბრობთ ,,გურია ნიუსზე”, ვსაუბრობთ ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ და გავლენიან მედიაზე, რომელიც ყოველდღიურ რეჟიმში ქმნის განახლებად მედიაპროდუქტს. ამიტომ, შეუძლებელია ასეთი მედიაორგანიზაციის ვებზე შეტევა განვიხილოთ რიგით ჰაკერულ თავდასხმად. კიბერდანაშაულთან ერთად, სახეზეა ჟურნალისტურ საქმიანობაში ხელშეშლის ფაქტი, რაც საჭიროებს სამართალდამცავთა მხრიდან დროულ და ეფექტურ გამოძიებას.
პარალელურად, საჭიროა მედიის მხარდამჭერი ინსტიტუტების ყურადღებაც შექმნილ პრობლემაზე, რომ “გურია ნიუსმა” დროულად შეძლოს სრულფასოვანი და შეუფერხებელი ფუნქციონირება.
გიორგი მგელაძე, საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭოს თავმჯდომარე:
_ ვფიქრობ, რომ შემაშფოთებელი ფაქტია. ვიმედოვნებ, 21-ე საუკუნეში სამართალდამცავებს აქვს ყველა რესურსი მსგავსი დანაშაული გამოიძიოს. მით უფრო, როცა მედიას, ჟურნალისტურ საქმიანობაში ხელშეშლას აქვს ადგილი. საზოგადოების მაღალი ინტერესია მსგავსი დანაშაულის დროულად გამოძიება. მოვუწოდებ, სამართალდამცავებს, ეფექტური გამოძიება აწარმოონ. მსგავსი დანაშაულის გახსნა და დამნაშავეების დასჯა პრევენციის ძალის მატარებელი იქნება.
ვფიქრობ, რომ ყველა სახელმწიფო დაწესებულება მაქსიმუმს უნდა აკეთებდეს, რომ არ მოხდეს მედიის საქმიანობაში ხელშეშლა და თუ ეს მაინც მოხდება, დამნაშავემ პასუხი აგოს.
