მოუგვარებელი საკანალიზაციო სისტემები, გამწმენდი ნაგებობების არარსებობა, გარემოსთვის მიყენებული გამოუსწორებელი ზიანი, სიცოცხლისთვის საშიში და ინფექციების წყაროდ ქცეული დაბინძურებული წყალი თუ საკვები, – ეს ჩვენი მოუგვარებელი ყოველდღიურობაა იმის მიუხედავად, რომ სხვადასხვა სახელმწიფო პროგრამების ფარგლებში მილიონობით ლარი იხარჯება. სოფლის დახმარების პროგრამა, განახლებული რეგიონების პროგრამა, 2024 წელს მიღებული მოქალაქეთა ჩართულობის განვითარების 20-მილიონიანი პროგრამა, ასევე, ახალი “კარგი ქართველობის და პროფესიების“ პროგრამა, ადგილობრივი პროგრამები, ტრანსფერები, სტიქიის სალიკვიდაციო თუ სარეზერვო ფონდები… იმის მიუხედავად, რომ მილიარდობით ლარი იხარჯება გაბიონების, პაწია ხიდების დიდ ინფრასტრუქტურად ქცევის, უბნებში დასხმული ბეტონის გზების, რაებილიტირებულ-გარემონტებული სკოლების, საბავშვო ბაღების დანგრევასა და ისევ აშენებაზე, საკანალიზაციო და გამწმენდი ნაგებობების მოწესრიგება პრირიტეტი ვერა და ვერ გახდა.
_ უამრავი, ბევრად უფრო ნაკლებ პრობლემური საკითხის ირგვლივ, 24 საათის განმავლობაში გაჰყვირიან სხვდასხვა ჯგუფები, განსაკუთრებით, პარტიული ნიშნით გამორჩეულები, რადგან ახლა საარჩევნო პერიოდია და საქმე ნახეს. ყველგან, სოციალურ ქსელებსა თუ ტელეეკრანებზე, ყველა პრობლემაზე საუბრობენ, გარდა ამ მარად გადაუჭრელი, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი პრობლემისა, _ ამბობენ ოზურგეთში, “ჭადრების ბაღის“ ხშირი სტუმარი ოზურგეთელები.
ოზურგეთელი აქტიური მოქალაქე, გრამიტო მამინაშვილი, აქ ხშირად მოდის მეგობრებთან ერთად _ ისინი არსებულ პრობლემებზე საათობით საუბრობენ, გულშემატკივრობენ მუნიციპალიტეტს, ქვეყანას.
_ ერთად რომ წავიდოდეთ ზვანის (ოზურგეთის ერთ–ერთი უბანი) ტერიტორიაზე, იქ, სადაც ბჟუჟს ქალაქის კანალიზაციის მილი უერთდება, ნახავთ, რა სიბინძურეა _ ყარს იქაურობა. კომუნისტების დროს, იქ თუჯის მილებით იყო გაყვანილი საკანალიზაციო არხები და ასე თუ ისე, შედარებით მოწესრიგბული იყო. შემდეგ, როცა სსრკ დაინგრა, მოგჭამათ ჭირი _ იმ თუჯის მილებს გაუძახეს ჯართში! უფრო უხარისხო ლითონის “ტრუბები” კი არის დარჩენილი მიწაში და პირდაპირ მიერთებულია ბჟუჟზე. მადლობა დედაბუნებას, რამდენს გვპატიობს! 21-ე საუკუნეა!!! გურიაში ახლა სუფსის თევზი თუ იჭმება, სხვას პირი არ უნდა დააკარო. ახლა ის თქვი, ბავშვები რომ ბანაობენ, პირუტყვი რომ სვამს ამ წყალს… ბჟუჟი კარგად უძლებს ამ ველურ მოპყრობას. თუმცა, სადამდე მოგვითმენს? _ ამბობს აკაკი ლომაძე.
_სხვათა შორის, შეკვეთილში, ზღვასთან ახლოს, გასული საუკუნის 70-იან წლებში დაიწყო გამწმენდი ნაგებობის მშენებლობა. როგორც მოსმენილი გვაქვს, საუკეთესო პროექტი იყო. მაგრამ რად გინდა? ის–ის იყო, უნდა დასრულებულიყო მშენებლობა, რომ “პერესტროიკამ” მოუღო ბოლო. არადა, თავიდან “პერესტროიკა” საშველი იქნებოდა, გვეგონა, _ ამბობს ბესიკ რამიშვილი და იხსენებს დროს, როცა ხალხი გულწრფელად დარწმუნებული და გახარებული ელოდა ამ გამწმენდი ნაგებობის ამოქმედებას.
კითხვაზე, აუცილებელია თუ არა ამგვარი სისტემის მოწყობა, ან შესაძლებელი იყო თუ არა გაგრძელებულიყო გამწმენდი ნაგებობის დასრულება საზოგადოებრივი ფორმაციის შეცვლის შემდეგ, ეცინებათ:
_ რატომ არ შეიძლებოდა? მხოლოდ ჩამორჩენილ ქვეყნებში ექცევიან ასე ბუნებას, საუთარ თავს! არ ვიცით მსოფლიოში ასეთი მაგალითები, თუ რა?! მაგრამ საქართველოში ყველაფერი ჯართში გაუშვეს.
კითხვაზე, ვინ ჩაიდინა ეს, გაკვირვებით გვპასუხობენ:_ მართლა არ იცით? ჩემმა მეზობელმა ამბაკომ… ვინ იზამდა?! რამდენი პირველი პირი მოვიდა, ყველამ საჯართე საქმიანობას მისდია. როგორ მახსოვს, საწარმო “რუდოს” ლითონის კარკასი რომ “გაასუხარეს“… ორი ათასი ტონა იყოო, ამბობდნენ…
ეს მაშინ, “კომუნისტების“ წასვლის დროს. მას შემდეგ, სამ ათეულზე მეტი წელი გავიდა და საკანალიზაციო სისტემა, გამწმენდი ნაგებობა ისევ აუხდენელი ოცნებაა ოზურგეთელებისთვის.
ულამაზესი მდინარე ბჟუჟი კი, “ზვანის უბნის“ გარდა, ოზურგეთში მდებარე კოსტავას ქუჩიდანაც ბინძურდება – საკანალიზაციო არხით ფეკალური მასა, კოსტავას ქუჩის მხრიდანაც უერთდება მდინარეს, რომელიც ბუნების მარგალიტია.
“ზვანის“ ტერიტორიაზე კი, იქ, სადაც კომუნისტურ ეპოქაში პანსიონატი “მასკვა” მდებარეობდა, ახლა ირგვლივ გატყიურებული ადგილებია. უზარმაზარი ტერიტორია ეკალ-ბარდითაა დაფარული, ხოლო ბჟუჟის პატარა ნაკადი, რომელიც საგანგებოდ უნდა იყოს გადმოგდებული საკანალიზაციო მილთან ახლოს, კილომეტრამდე მანძილის გავლის შემდეგ, ისევ ბჟუჟში ჩაედინება. ის, რაც აქ მისულმა შეიძლება ნახოს და იყნოსოს, არის ბჟუჟისგან გამოყოფილ ნაკადში მიშვებული კანალიზაცია და ფეკალიების სუნით გაჟღენთილი ჰაერი!
აქვე ვიტყვით, რომ ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სხდომებზე, არაერთხელ გაჟღერებულა საკანალიზაციო სისტემის პროექტის შექმნის თაობაზე, თუმცა, ეს უფრო მეტად ხდებოდა მაშინ, როცა სტიქიური მოვლენების შედეგად, მძიმე მდგომარეობაში ვარდებოდა ოზურგეთის მცხოვრებთა დიდი ნაწილი. აღსანიშნავია ისიც, რომ ამ მოწვევის საკრებულოს პირველივე სხდომებზე, გახარიას პარტია “საქართველოსთვის” წარმომადგენლებმა დასვეს საკითხი, იყო თუ არა შესაძლებელი, დროულად დაეწყოთ ამ პროექტზე მუშაობა.
ჩვენ მივმართეთ ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიას, თუ რა მდგომარეობაა დღეისთვის საკანალიზაციო სისტემის მოწესრიგების მიმართულებით, თუმცა, პასუხი ვერ მივიღეთ:
_რთული სამუშაო გრაფიკის გამო, ჯერ ვერ გიპასუხებთ. უახლოეს მომავალში კი აუცილებლად მოგაწოდებთ კომენტარს, _ გვითხრეს პრესსამსახურში.
რაც შეეხება პარტია “საქართველოსთვის” წარმომადგენელს, ოზურგეთის საკრებულოს წევრს, ალეკო ბურჭულაძეს, რომელმაც ერთ-ერთმა პირველმა დასვა ეს საკითხი საკრებულოს სხდომაზე, “გურია ნიუსთან”ასეთი კომენტარი გააკეთა:
_ 21 საუკუნეში რომ წყალი გრაფიკით გვაქვს და საკანალიზაციო სისტემის პრობლემასთან დაკავშირებით არაერთხელ მისაუბრია. ჩვენი გუნდის მიერ, პირველივე საკრებულოს სხდომაზე გავაჟღერეთ ეს საკითხი. ეს პრობლემა არა მხოლოდ გავლენას ახდენს საზოგადოებრივ ჯანმრთელობაზე, არამედ ანგრევს ადგილობრივ გარემოს. ერთ–ერთი ყველაზე მთავარი საზრუნავია გამწმენდი ნაგებობის არსებობა, რაც ახლა არ გვაქვს. დაუშვებელია, როცა დაუმუშავებელი ჩამდინარე წყლები და ფეკალური მასები პირდაპირ მდინარეებში მიედინება. ეს აბინძურებს წყალს და სერიოზულ საფრთხეს უქმნის მოქალაქეების ჯანმრთელობას. მიუხედავად მრავალი ფინანსური ინვესტიციისა, გამწმენდი ნაგებობის, ნარჩენების დამუშავების ძირითადი ინფრასტრუქტურა კვლავ არ არსებობს. ამ საკითხის გადასაჭრელად მთავრობამ უნდა მიიღოს გადაწყვეტილება, საჭიროა გამჭვირვალე ქმედებები. პირველ რიგში, მათ უნდა უზრუნველყონ, რომ კანალიზაციისა და წყლის ინფრასტრუქტურისთვის გამოყოფილი თანხები რეალურად გამოყენებული იყოს დანიშნულებისამებრ, რეგულარული კონტროლით. უნდა შემუშავდეს ყოვლისმომცველი გეგმა, რათა აშენდეს გამწმენდი ნაგებობა, ეს უნდა მოიცავდეს არა მხოლოდ ობიექტის მშენებლობას, არამედ, მის მიმდინარე მოვლას და ზედამხედველობას. დაუყოვნებლივ ჩარევის გარეშე, საზოგადოებისა და გარემოს ჯანმრთელობა გაუარესდება და კვლავ გვექნება ფუჭად გადაყრილი თანხების ციკლი და ცუდი ინფრასტრუქტურა.
მარინა ჩიხლაძე,
ლისა კოროშინაძე
