ამერიკა უნდა იყოს ორიენტირებული საქართველოს დეოკუპაციისა და ტრანსატლანტიკურ გზაზე- ამ სათაურით აქვეყნებს სტატიას „ახლო აღმოსავლეთის ინსტიტუტი“ (MEI) .
სტატიის ავტორი ამერიკელი მკვლევრი, „ჰერიტიჯის ფონდის“ დუგლას და სარა ელისონების სახელობის საგარეო პოლიტიკის ცენტრის დირექტორი, ლუკ კოფია.
ამ კვირაში აღინიშნება რუსეთის მიერ საქართველოზე შეტევის 12 წლისთავი. სანამ მსოფლიო პეკინში მიმდინარე ზაფხულის ოლიმპიადაზე იყო ორიენტირებული, ასობით რუსული ტანკი და ჯავშანტექნიკა, როკის გვირაბის გავლით შევიდა რუსეთ-საქართველოს საზღვარზე. პარალელურად, რუსეთის საზღვაო ძალები თავს დაესხნენ საქართველოს საპორტო ქალაქ ფოთს, ხოლო რუსული ჯარები შეიჭრნენ მდინარე ენგურიდან, რომელიც ოკუპირებული აფხაზეთიდან საქართველოში მიედინება. ამ დროს რუსეთის ჯარებმა თბილისის მიმართულებით, გაიარეს გზა და იქ ბომბეს სამოქალაქო აეროპორტიც. საომარი მოქმედებები მას შემდეგ დასრულდა, რაც ექვსპუნქტიანი ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმება შედგა საფრანგეთის მაშინდელ პრეზიდენტ ნიკოლა სარკოზის მეშვეობით.
შეტევამ დიდი გავლენა იქონია საქართველოს უსაფრთხოებასა და ეკონომიკაზე.
თორმეტი წლის შემდეგ, ათასობით რუსული ჯარი კვლავ იმყოფება ოკუპირებულ აფხაზეთსა და ცხინვალის რეგიონში (რომელსაც ჩვეულებრივ სამხრეთ ოსეთსაც უწოდებენ), რაც ერთად უდრის საქართველოს საერთაშორისო დონეზე აღიარებულ ტერიტორიის 20 პროცენტს. მაგალითისთვის, თუკი უცხო ძალა შეიჭრება აშშ-ის 1/5-ზე, ოკუპაციის ქვეშ აღმოჩნდება მთელი ტერიტორია კლდოვანი მთების დასავლეთით. რუსეთი აგრძელებს ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ 6-პუნქტიანი შეთანხმებიდან 2 მთავარი პუნქტის დარღვევას. მაგალითად, რუსულმა ჯარებმა უკან უნდა დაიხიონ კონფლიქტის დაწყებამდე დაკავებულ პოზიციებზე და უზრუნველყონ ჰუმანიტარული დახმარების დაუბრკოლებელი წვდომა ოკუპირებულ რეგიონებში. მოსკოვს არც ერთი პირობა ჯერ არ შეუსრულებია. ცხინვალის რეგიონი და აფხაზეთი იქცა დიდ რუსულ სამხედრო ბაზებად. როგორც ცხინვალის რეგიონში, ისე აფხაზეთში, განთავსებულია ათასობით რუსი ჯარისკაცი, შეიარაღებული უახლესი სამხედრო აღჭურვილობით: ჯავშანტრანსპორტიორები, ტანკები, ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემები და ტაქტიკური ბალისტიკური რაკეტები. იმის გათვალისწინებით, რომ საქართველოს დედაქალაქი სულ რაღაც 40 კილომეტრითაა დაშორებული ცხინვალიდან, თბილისი რეალურ სამიზნეს წარმოადგენს.
ცხინვალის რეგიონის და აფხაზეთის რუსული მილიტარიზაცია სცილდება ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის ზონას, რომელიც ომის შემდეგ შეიქმნა ომის დასრულებისთანავე, ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმების მონიტორინგისთვის, რადგან რუსეთის ხელისუფლება ხელს უშლის მის ოკუპირებულ რეგიონებში შესვლას. ასეც რომ იყოს, ზოგიერთ შემთხვევაში რუსული სამხედრო ობიექტების მშენებლობა შიშველი თვალით შეიძლება ნახოთ საოკუპაციო ხაზის ქართული კონტროლირებადი მხრიდან. ეს მე თვითონ მინახავს ქართული სოფლის ოძისის მახლობლად.
2011 წლიდან, რუსეთმა და სეპარატისტულმა ძალებმა დაიწყეს აფხაზეთსა და ცხინვალის რეგიონში ”სასაზღვრო” პოლიტიკის განხორციელება. ეს მოიცავს ცალკეული თემებისთვის არალეგალური ბარიერების აგებას და საქართველოს მოსახლეობის კიდევ უფრო გაყოფას. რუსეთმა და რუსულმა ძალებმა დაამონტაჟეს აგრეთვე ”სახელმწიფო საზღვრის” ნიშნები, რომლებიც აფრთხილებენ ოკუპაციის ხაზის გასწვრივ ქართულ მხარეს, რომ არ შევიდნენ. ზოგიერთ შემთხვევაში რუსეთმა კიდევ უფრო მეტი ტერიტორია მიიღო, ხშირად ერთდროულად ეზოები, რაც აღწერილია, როგორც რუსეთის ”მცოცავი ანექსია”. ექსტრემალურ შემთხვევებში, ცნობილია, რომ ქართველები თავისუფალ საქართველოში სძინავთ და ოკუპირებულ საქართველოში იღვიძებენ.
რუსეთი ასევე აგრძელებს ჰიბრიდულ ქმედებას საქართველოში. 2008 წლის ომის შემდეგ, რუსეთმა გამოიყენა პროპაგანდა, დააფინანსა არასამთავრობო ორგანიზაციები და დასაქმდა რუსულენოვანი სატელევიზიო არხები საქართველოში პრო-რუსეთის / ანტიდასავლური ნარატივის გასაუმჯობესებლად. სულ ახლახანს, რუსეთმა გამოიყენა დეზინფორმაცია, რათა შეამციროს აშშ-ს მიერ დაფინანსებული რიჩარდ ლუგარის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის კვლევის ცენტრის მიერ განხორციელებული უდიდესი შრომა, COVID-19- ის პანდემიის წინააღმდეგ ბრძოლაში.
რუსეთის შემოჭრისა და მის შემდგომ პერიოდთანაც კი, საქართველომ არ შეუშალა ხელი დასავლეთთან დაახლოებას. არსებობს სამი ძირითადი მიზეზი იმისა, თუ რატომ უნდა აღიარონ შეერთებულმა შტატებმა საქართველო მნიშვნელოვან მოკავშირედ.
1) ისეთ წერტილებში, როგორიცაა ერაყი და ავღანეთი, საქართველომ დაამტკიცა, რომ იგი არის აშშ-ის ნაცადი და სანდო მოკავშირე. 2008 წლის რუსული აგრესიის დროს ბევრმა არ იცოდა, რომ საქართველოს, აშშ-ის შემდეგ, ყველაზე მეტი მებრძოლი ჰყავდა ერაყში. 2012 წელს, როცა ბევრი ნატოს წევრი ქვეყანა მოუთმენლად ელოდა ავღანეთიდან ჯარების გაყვანას, საქართველომ ამ მისიის ფარგლებში დამატებითად გააგზავნა ასობით მებრძოლი. ავღანეთში საქართველოს წვლილის რეკორდული მაჩვნებელი იყო 2 000 მებრძოლი, რომლებიც მსახურებდნენ ქვეყნის და, ალბათ, მსოფლიოს ყველაზე ცხელ წერტილებში: ჰელმანდის და ყანდაარის პროვინციებში. სულ მოსახლეზე სტატისტიკის მიხედვით, საქართველომ ბრძოლაში ყველაზე მეტი სამხედრო მოსამსახურე დაკარგა, მიუხედავად იმისა, რომ კამპანიის 50%-ის განმავლობაში მის დანაყოფების რაოდენობრივი მაჩვენებელი არც თუ ისე მაღალი იყო. დღეს ავღანეთში მსახურობს 870 ქართველი. შედეგად, საქართველო არის ნატოს ეგიდით გამართულ წვრთნებში ყველაზე მსხვილი წვლილის შემტანი ნატოს არაწევრ სახელმწიფოთა შორის.
2) საქართველო, თავისი სტრატეგიული მდებარეობის წყალობით, მნიშვნელოვანია ევრაზიის რეგიონში აშშ-ის გეოპოლიტიკური ამოცანებისთვის. სამხრეთ კავკასიაში განლაგებული საქართველო მდებარეობს არსებითი მნიშვნელობის გეოპოლიტიკურ და კულტურულ გზაჯვარედინზე. ქვეყანამ საუკუნეების განმავლობაში დაამტკიცა თავისი სტრატეგიული სამხედრო და ეკონომიკური მნიშვნელობა. საქართველოს სტრატეგიული მდებარეობა დღესაც მნიშვნელოვანია ამერიკის შეერთებული შტატებისთვის. მაგალითად, საქართველომ შესთავაზა ნატოს თავისი ტერიტორია, ინფრასტრუქტურა და ლოგისტიკური შესაძლებლობები ალიანსის ჯარებისა და ტვირთის ავღანეთიდან ტრანზიტის განსახორციელებლად. წლების განმავლობაში საქართველო ახორციელებს ქვეყნის საკვანძო აეროპორტების და საპორტო ობიექტების მოდერნიზაციას, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია შავი ზღვის რეგიონის კონტექსტში. საქართველოზე გადის ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის მილსადენი, ბაქო-სუფსას ნავთობსადენი და სამხრეთის გაზის დერეფანი, ასევე მნიშვნელოვანი სარკინიგზო ხაზები (მაგალითად, ახლახან გახსნილი ბაქო-თბილისი-ყარსი). ნავთობის და გაზის მილსადენები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ევროპის ენერგოუსაფრთხოებისთვის და, შესაბამისად, აშშ-ის ინტერესებისთვის რეგიონში“ – აღნიშნულია სტატიაში.
დაბოლოს, საქართველოს მოგზაურობა დემოკრატიისთვის მაგალითია რეგიონისთვის. 1991 წელს, საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ, საქართველო დემოკრატიისაკენ დაიძრა. წლების განმავლობაში, საქართველოს მთავრობები წარმატებულად აგრძელებდნენ ეკონომიკის ლიბერალიზაციის, ბიუროკრატიის შემცირების, კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლისა და დემოკრატიის დამკვიდრების დღის წესრიგს.
დღეს საქართველო ასევე წარმოადგენს ევროპაში იმ აზრს, რომ თითოეულ ქვეყანას აქვს სუვერენული შესაძლებლობა განსაზღვროს საკუთარი გზა და გადაწყვიტოს ვისთან აქვს ურთიერთობები და როგორ და ვის მიერ მართავს. ტერიტორიული მთლიანობა უნდა იყოს დაცული და არცერთ აქტორს (ამ შემთხვევაში, რუსეთს) არ უნდა ჰქონდეს ვეტოს უფლებას წევრობაზე ან მჭიდრო ურთიერთობებზე ისეთ ორგანიზაციებთან, როგორიცაა ევროკავშირი ან ნატო.
საქართველოს თავისუფლება და დამოუკიდებლობა ახალი არაა. როგორც ბრიტანელმა დიპლომატმა და უპირველეს ყოვლისა ქართველმა, სერ ოლივერ უორდროპმა, დაწერა 1888 წლის წიგნში “საქართველოს სამეფო: მოგზაურობა ქალის ქვეყანაში, ღვინო და სიმღერა:”
„საინტერესოა, რომ ქვეყნის ქვეყნის პოლიტიკური იდეები ნასესხებია დასავლეთ ევროპისაგან. იაპონიის გარდა, ალბათ, არ არსებობს ისეთი შემთხვევა, როდესაც ხალხი პირდაპირ გადის ფეოდალიზმიდან ლიბერალიზმამდე. აბსოლუტური მონარქების შვილიშვილები, კაცები, რომლებიც ცოტა უფრო მეტია, ვიდრე მეოთხედი საუკუნის წინ დიდი მონები იყვნენ, ახლა უკვე დემოკრატიული იდეის მგზნებარე ჩემპიონები არიან და ხმამაღლა აცხადებენ თავისუფლებას, თანასწორობას და ძმობას, თავადის და გლეხის, ბატონის და კაცი.
კეთილმოწყობილ და მწვანე საზოგადოებრივ პარკში, ცენტრალურ თბილისში, მომღიმარი ბრინჯაოს რონალდ რეიგანანი სკამზე ზის, რომელიც რუსეთის მიმართულებით იმზირება. მას აქვს თავდაჯერებული და კმაყოფილი სახე. ქანდაკებაზე დატანილია რეიგანის ერთ – ერთი ციტატა.
დღეს რეიგანის რწმენა დემოკრატიაზე, თავისუფალ ბაზრებზე, ძლიერი დაცვა და თავისუფლება მოიცავს იმ თანამედროვე რეფორმებს, რომლებიც მიმდინარეობს საქართველოში. ეს აშკარაა, ჩრდილოეთ მეზობელ საქართველოსთან, სადაც დემოკრატიული თავისუფლებები უკან იხევს, კორუფცია ენდემურია და მომავალიც ბუნდოვანი.
რეიგანის ქანდაკება ყველა ქართველს შეახსენებს, თუ რამდენად შორს არიან ისინი კომუნიზმის მჩაგვრელობიდან და რამდენად ნათელი შეიძლება იყოს მათი მომავალი. დასავლეთისთვის, ქანდაკება შეახსენებს იმას, რომ ცივი ომი არ დასრულებულა. საქართველოს ხალხი განთავისუფლდა იმის გამო, რომ თავისუფლების იდეებმა ჩააგდო ჩაგვრა, ხოლო კომუნიზმის ცენტრალური დაგეგმვა ვერ შეძლეს კონკურენციას გაუწიონ ეკონომიკურ თავისუფლებას. და ბოლოს, რეიგანის ღირებულებები, იდეები და ხედვა აღმოჩნდა უფრო ძლიერი, ვიდრე ნებისმიერი სამხედრო ძალა.
ასე რომ, როდესაც ჩვენ აღვნიშნავთ რუსეთის აგრესიის 12 წლის იუბილეს, არასდროს უნდა დაგვავიწყდეს: რუსეთი შემოიჭრა საქართველოში. რუსეთი აგრესორია, საქართველო კი – მსხვერპლი.
რუსეთის მთავარი სტრატეგიული მიზანი საქართველოში არის ის, რომ შეინარჩუნოს ქვეყნები, რომლებიც ოდესღაც რუსეთის ან საბჭოთა ბატონობის ქვეშ იყვნენ, დასავლური საზოგადოებისაგან. სწორედ ამიტომ აშშ უნდა იყოს ორიენტირებული საქართველოსთან ორმხრივი ურთიერთობების გაღრმავებაზე და მტკიცედ დაუდგეს საქართველოსთან დეოკუპაციისა და ტრანსატლანტიკური გზის მშვიდობიან მცდელობებს.
