“ვენესუელაში განვითარებულმა მოვლენებმა გააჩინა განცდა, რომ ქვეყნის ახალი ხელისუფლების პირობებში შესაძლოა მიღწევადი გახდეს წინა ხელისუფლების მიერ საქართველოს ოკუპირებული რეგიონების: აფხაზეთისა და ე.წ. სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებელ სახელმწიფოებად აღიარების გადაწყვეტილების გაუქმება” – ამის შესახებ განცხადება საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრომ ნიკოლას მადუროს დაკავებიდან მეორე დღესვე გამოაქვეყნა და იმედი გამოთქვა, რომ ეს უკანონო გადაწყვეტილება გაუქმდება საქართველოს ეროვნული ინტერესებისა და საერთაშორისო სამართლებრივი პრინციპების შესაბამისად… განცხადებას მაშინვე უპასუხა ოკუპირებული აფხაზეთის ე.წ. საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილემ. ოდისეი ბიგვავამ მზაობა გამოთქვა„დაინტერესებულ სახელმწიფოებთან, მათ შორის საქართველოსთან დიალოგისა და თანამშრომლობის განვითარებისთვის, თუმცა გარკვეული პირობებით, რომელშიც სუბიექტების თანასწორობაც იგულისხმება. რამდენად რეალურია ვენესუელამ უკან წაიღოს საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიების აღიარება, რა ნიადაგია მომწიფებული საქართველოსთან ურთიერთობისთვის თავად აფხაზეთსა და ე.წ. სამხრეთ ოსეთში და რა ტიპის საგარეო და საშინაო პოლიტიკა უნდა აწარმოოს საქართველოს ხელისუფლებამ, კითხვებს პოლიტოლოგი პაატა ზაქარეიშვილი პასუხობს:
– როგორ აფასებთ აშშ-ის მიერ ვენესუელაში ჩატარებულ სპეცოპერაციას?
– განსაკუთრებული მოვლენაა… გარკვეულწილად, არ ეთანხმება საერთაშორისო სამართლის ნორმებს, მაგრამ ეს პირველი შემთხვევა არ არის, როცა დიდი სახელმწიფოები – აშშ, რუსეთი და ჩინეთი – საერთაშორისო სამართალს იყენებენ როგორც ინსტრუმენტს. პირადად მე ვაღიარებ, რომ მსოფლიოს მართავს არა საერთაშორისო სამართალი, არამედ რეალპოლიტიკა და აქედან გამომდინარე, ტრამპის გადაწყვეტილება ჩემთვის მისაღებია. დიქტატორმა მადურომ და სხვებმაც მიიღეს შეტყობინება, რომ არ შერჩებათ ის, რასაც საკუთარი ხალხის წინააღმდეგ სჩადიან. ეს უფრო დადებითი მოვლენაა, ვიდრე უარყოფითი.
– გამორიცხავთ აშშ-ის მხრიდან ვენესუელას ნავთობის მიმართ ინტერესს?
– არ გამოვრიცხავ, თუმცა ვენესუელა რომ დემოკრატიული სახელმწიფო ყოფილიყო და ქვეყნის დოვლათი წასულიყო ხალხის საკეთილდღეოდ, აშშ-ს არ დასჭირდებოდა მათი პრეზიდენტის მოტაცება. რეჟიმი ჯერ კიდევ არ არის ჩამოშლილი. ვენესუელა ნავთობით ყველაზე მდიდარი ქვეყანაა მსოფლიოში და იმავდროულად, ერთ-ერთი ყველაზე ღარიბი სახელმწიფოა.
– როგორ ფიქრობთ, მსგავსი მოვლენები განვითარდება თუ არა სხვა ლათინურ ქვეყნებში: კუბაში, კოლუმბიაში, მექსიკაში…
– კუბაში შესაძლოა შიგნიდან დაიწყოს რეჟიმის ჩამოშლა, რადგან კუბა დამოკიდებული იყო ვენესუელის ნავთობზე. თუ ნავთობის გადანაწილება გახდება სამართლიანი და საბაზრო ეკონომიკაზე დაფუძნებული, მაშინ კუბას ძალიან გაუჭირდება დამოუკიდებლად არსებობა. შესაძლოა, მას დაეხმარონ რუსეთი და ჩინეთიც. ღარიბ ლათინურ ქვეყნებში უმძიმესი სიტუაციაა, ამიტომ სამხრეთ ამერიკის წარმატებული სახელმწიფოები, მაგალითად, ჩილე, არგენტინა მიესალმნენ ტრამპის ამ გადაწყვეტილებას. მომწონს, რომ ტრამპი არ წავიდა რეჟიმის შეცვლაზე, რადგან ეს გამოიწვევდა სამოქალაქო დაპირისპირებას. რაც შეეხება მექსიკას, ის მყარი სახელმწიფოა, კანონიერად არჩეული პრეზიდენტი ჰყავს, რომელიც მართალია, ვერ უმკლავდება გამოწვევებს, მაგრამ მექსიკაში გადატრიალება და გატაცებები ვერ მოხდება. ვფიქრობ, აშშ მოინდომებს დაეხმაროს მექსიკას რაღაც ფორმით, რათა ის გაუმკლავდეს ნარკოკარტელებს. ტრამპი საკუთარი განცხადებებით უფრო მიუღებელი და საშიშია, ვიდრე მოქმედებებით. ყველაზე უცნაური ჩვენთვის უკრაინაში მიმდინარე პროცესებისადმი მისი დამოკიდებულებაა. თუმცა, ნუ მოვუსმენთ პოლიტიკოსების განცხადებებს, ვუყუროთ მათ მოქმედებებს. მოქმედებები უფრო მდგრადი და ახსნადია, ვიდრე ტრამპის განცხადებები.
– როგორ აიხსნება ტრამპის განცხადებები გრენლანდიასთან დაკავშირებით, რა განვითარებას უნდა ველოდეთ დანიასთან და ევროკავშირთან აშშ-ის ურთიერთობის თვალსაზრისით?
– არ ვარ მიამიტი ვთქვა, რომ ტრამპს არ სურს გრენლანდია. რა თქმა უნდა, მას უნდა, მიიღოს გრენლანდია, მაგრამ ჯერჯერობით განცხადებით შემოიფარგლება, რასაც თავის მხრივ უპირისპირდება არანაკლებ მკაცრი განცხადებები დანიისა და გრენლანდიის ხელისუფლებების მხრიდან. მოგეხსენებათ, გრენლანდიას დანიის სამეფოში მაღალი დონის ავტონომია აქვს, საკუთარი პრემიერ-მინისტრითა და საკანონმდებლო ორგანოთი. ამას ემატება ევროკავშირის განცხადებებიც…
– ანუ ამ განცხადებებით ტრამპმა ჯერ მხოლოდ ნიადაგი მოსინჯა?
– ტრამპი არათანმიმდევრული პოლიტიკოსია და ეს მისი მთავარი მინუსია. თუმცა, მგონია, რომ ვაჭრობს. გრენლანდიის ტერიტორიაზე განლაგებულია ყველაზე მსხვილი ამერიკული სამხედრო ბაზა, ამიტომ აშშ-ს არანაირი პრობლემა არა აქვს ნატოს, ევროკავშირის, დანიისა და არც საკუთრივ გრენლანდიის კონტექსტში. მას თავისუფლად შეუძლია მიუმატოს კიდევ რამდენიმე ბაზა. აშშ-ის პრეზიდენტი ვაჭრობს, რათა მეტი უფლებები მიიღოს. შემოდგომაზე ამერიკაში შუალედური არჩევნებია და ტრამპმა ან რაღაც უნდა მოახერხოს გრენლანდიაში, ან საერთოდ გაჩუმდეს და დაივიწყოს, მაგრამ ის, რომ გრენლანდია მიუერთოს შტატებს, ამის არც მჯერა და არც გამოუვა.
– რამდენად მისცემენ რუსეთი და ჩინეთი მას თავისუფალი მოქმედების საშუალებას და ხომ არ დაძაბავს ვენესუელის მოვლენები ამ სამ დიდ სახელმწიფოს შორის ვითარებას? ასევე არის თუ არა მოსალოდნელი ურთიერთობების გართულება ევროკავშირთანაც?
– ყველა ზემოჩამოთვლილი სახელმწიფო ცდილობს ფრთხილად იყოს ამერიკასთან\. ყველაზე თამამი მაინც ჩინეთია, ეს არის ერთადერთი სახელმწიფო, რომელიც თავს აძლევს უფლებას, აშშ-ს სანქციები დაუწესოს. თუ ყველა ცდილობს, არ მოხვდეს ამერიკის ბორბლებქვეშ, ერთადერთია ჩინეთი, რომელმაც იცის საკუთარი ძალა და საკუთარი ინტერესებით მოქმედებს. თუმცა, ჩინეთისთვის მისაღებიცაა, რასაც ამერიკა აკეთებს ვენესუელაში, მიუხედავად იმისა, რომ ვენესუელის ნავთობის 60%-ს ყიდულობს, მაინც ცდილობს იყოს პრაგმატული. ჩინეთი დიდი ხანია დამკვიდრდა სამხრეთ ამერიკასა და აფრიკაში. მას იქ აქვს უდიდესი ინვესტიციები და ერთი ქვეყნის დაკარგვა არაფრად უღირს. თავის მხრივ ამერიკაც ფრთხილია ჩინეთთან და მხოლოდ მასთან მიდის დათმობაზე, მაგალითად ტარიფებთან დაკავშირებით. რუსეთიც ბევრს კარგავს ვენესუელაში მომხდარი ცვლილებებით. რაც შეეხება ევროკავშირს, მას სჭირდება ამერიკული უსაფრთხოების ქოლგა და იმაზე უფრო ფრთხილი იქნება, ვიდრე მოველით. ასე რომ, სიფრთხილე არის კარგად გათვლილი პრაგმატული ნაბიჯი, რუსეთის მხრიდანაც კი.
– როგორ შეაფასებთ ჩვენი ხელისუფლების განცხადებებს და თუ ელოდებით, რომ ვენესუელის ახალი ხელისუფლება უკან წაიღებს ჩვენი ოკუპირებული ტერიტორიების აღიარებას?
