საერთაშორისო ტერორისტული ორგანიზაციები, რელიგიის სახელით, ათეული წელია, მსოფლიოს, დაუმორჩილებლობის შემთხვევაში, განადგურებით ემუქრება.
ტერორიზმი სათავეს 1605 წლიდან იღებს, როდესაც ინგლისელ ჰაიფოუქს აფეთქების გზით სურდა მეფე ჯეიმზ I–ის მოკვლა, რის შემდეგაც ტეროროზმი ყოველწლიურად ძლიერდება.
ტერორისტები, ისლამის სახელით, მშვიდობიან მოქალეებს, მათ შორის ბავშვებსაც ყოველდღიურად ხოცავენ.
დღეს, ერთ-ერთი ყველაზე საშიში ტერორისტული ორგანიზაციაა, ეგრეთწოდებული ,,ისლამური სახელმწიფო“(ISIS), რომელიც „ალ-ქაიდასგან“ იღებს სათავეს.
ტერორისტული ორგანიზაცია ,,ალ-ქაიდა“ 1988 წლის 11 აგვისტოს, ეგვიპტეში შეიქმნა, რომლის ლიდერი ოსამა ბინ ლადენი გახდა. მან, პირველი ტერაქტი, 1992 წლის 29 დეკემბერს ქალაქ ადენში მოაწყო. რომელსაც 2 ადამიანი ემსხვერპლა. მან ალაქაიდას სახელით უამრავი ადამიანი გაანადგურა. 2011 წლის 2 მაისს, პაკისტანის ქალაქ აბოტაბადში, მის სახლზე, განხორციელებული იერიშის დროს, ტერორისტული ორგანიზაციის ლიდერი, ლიკვიდირებული იქნა.
წლების განმავლობაში ,,ალ-ქაიდა“ მსოფლიოს ტერორისტულ საფრთხეს წარმოადგენდა. 2006 წელს, ორგანიზაციის რამდენიმე განსაკუთრებით რადიკალურმა ისლამურმა დაჯგუფებამ გაერთიანება გადაწყვიტა და ,,ერაყისა და ლევანტის ისლამურტი სახელმწიფო“ დაირქვა. მოგვიანებით კი სახელი შემოკლდა ,,ისლამური სახელმწიფო“, დღეს კი ,,ISIS” – უსასტიკესი ტერორისტული ორგანიზაციაა.
ტერორისტებთან ბრძოლაში სხვადასხვა ქვეყნები აქტიურად არის ჩართული, მათ შორის საქართველოც მონაწილეობს, ანტიტერორისტულ ოპერაციებში ერაყსა და ავღანეთში. საქართველო, პირველად ანტიტერორისტულ ოპერაციაში 2004 წელს ჩაერთო, ავღანეთში. ტერორისტული დაჯგუფებები საქართველოს სიახლოვეს მოქმედებენ და თბილისში, ბერი გაბრიელ სალოსის ქუჩაზე ჩატარებულმა ანტიტერორისტულმა ოპერაციამ დაგვანახა, რომ მათ საქართველოშიც შემოაღწიეს.
აღნიშნულმა ანტიტერორისტულმა ოპერაციამ, საზოგადოება შეაშფოთა და აქედან გამომდინარე ადამიანებში გაჩნდა კითხევები: საქართველო, რამდენდაა საერთაშორისო ტერორისტული ორგანიზაციების სამიზნე, რამდენად მოდის მათგან საფრთხე და როგორ დაიცავს ხელისუფლება საკუთარ მოქალქეებსა და ქვეყნას, აღნიშნული მოვლენის, ისევ განმეორების შემთხვევაში. ამ საკითხებთან დაკავშირებით „გურიანიუსი“ ესაუბრა, სამხედრო ექსპერტს ვახტან მაისაიას.
მან თბილისის ანტიტეროსისტული ოპერაციის შეფასებისას განაცხადა, რომ სპეცოპერაცია სტრატეგიულ დონეზე, სპეცრაზმელების მაღალი პროფესიონალის ხარჯზე იყო წარმატებული. თუმცა, დაგეგმარების კუთხით, სპეცოპერაციამ აბსოლუტური კრახი და ჩავარდნა განიცადა.
_ ბატონო ვახტნგ, თბილისში, ბერი გაბრიელ სალოსის ქუჩაზე გახორციელებული სპეცოპერაციას როგორ შეაფასებდით _ იყო თუ არა ანტიტერორისტული ოპერაციის დროს რაიმე სახის შეცდომა დაშვებული?
_ოპერაცია სტრატეგიულ დონეზე წარმატებული იყო, რადგან მთავარი მიზანი, ჩვენს მოსახლეობაში მსხვრეპლი თავიდან იქნა არიდებული და ტერორისტები იქნა ლიკვიდირებული. მართალია, ეს ჩვენ ძვირად დაგვიჯდა, დაიღუპა სპეცრაზმელი, რომელმაც საკუთარი სიცოცხლე შეწირა ამ ოპერაციას. სამი ადამიანი კი დაიჭრა. მინდა გითხრათ, რომ ასეთი ოპერაციის დროს სპეცრაზმელების დაჭრაც ითვლება ძალიან ცუდ შედეგად და ფასდება წარუმატებლად.
ეს ოპერაცია, შეიძლება შეფასდეს დადებითად, ოღონდ უშუალოდ სპეცრაზმელების დამსახურებით, რომლებიც მონაწილეობდენ უშუალოდ შტურმის დროს. არავის ეგონოს სპეცრაზმელები მხოლოდ შტურმის დროს მონაწილეობენ, ისინი ეკომესირების ჩატარების დროსაც მონაწილეობენ, ასევე, პოზიციების დაკავებისა და შესწავლის დროს. შემდგომ კი შტურმის დროს. ეს მთელი პროცესია. სწორედ, მათმა პროფესიონალიზმა იხსნა, ოპერაცია სრული კრახისგან. სწორედ, მათ უნდა ვუმადლოდეთ, იმ გმირებს, რომლებიც იყვნენ პროფესიონალები. აი, მათი დამსახურებაა, რომ მოსახლეობაში არ აღმოჩნდა მსხვრეპლი და მოსახლეობის ნაწილი არ იქნა მძევლად აყვანილი, რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, ასეთი ოპერაციების დროს. რადგან, მძევლის აყვანა ასეთ დროს, ნიშნავს რომ სიტუაცია აბსოლიტურად კრიტიკულია. ასეთი იყო ბესლანის ოპერაცია, სადაც სიტუაცია აბსოლიტურად კრიტიკულად წარიმარათა.
ასე რომ ჩვენი ოპერაცია სტრატეგიულ დონეზე იყო წამატებული. მაგრამ, ტაქტიკურ დონეზე ეს იყო სრული კრახი.
კრახი იყო რადგან, დაგეგმვარების კუთხით იყო სრული ქაოსი. ჩანდა, რომ ოპერაციის დაგეგმვას ანხორციელებდა, არა პროფესიონალები, დასაწყისშივე შეიქმნა პრობლემები. ეს იყო პირველი შეცდომა, მეორე მომენტია პერიმეტრი სრულიად დაუცველი იყო.პირდაპირ ეთერში ხდებოდა შტურმის დეტალები სჩვენება.
როცა გამოვთქვი გარკვეული პროტესტი მერე დაიწყო ზომების მიღება, ეს არის აბსოლიტურად მიუღებელი მომენტი.
სპეცნაზელების პროფესიონალიზმი რომ არა, ჩვენ შეიძლება ძალიან ბევრი სპეცრაზმელი დაგვეკარგა, ამას სრული პასუხისმგებლობით ვამბობ.“
_რას იტყვით სპეცრაზმელის გარდაცვალებაზე, რადგან ვიცით, რომ სპეცრაზმელს ტყვიაგაუმტარი ჩაფხუტი ახურავს, გარდაცვლილს კი სწორედ ტყვია თავის არეში ქონდა მოხვედრილი. ბუნებრივია ჩნდება კითხვა იყო თუა რა შესაბამისად აღჭურვილი სპეცნაზელები ოპერაციის დროს?
_“ასეთი მასმედიური მიდგომა და საინფირაციო უზრუნველყოფა არის სრულ კრახი. ასეთი რამ მე არ მინახავს ამბობენ, რომ ეს არის საზოგადოებრივი ინტერესისი მაღალი დონეო, მაგრამ ვიტყოდი ეს ასე არ არის. ეს არის უსაფრთხოების მაღალი ინტერესის მოვლენა. აქ ჩვენი და თქვენი უსაფრთხოების პირობები იზომება. აქედან გამომდინარე ჩვენ ხელისუფლებას უნდა მოვთხოვოთ საინფორმაციო უზრუნველყოფა, მეტი ინფორმაცია დაიდოს. რადგან, მითხრეს რომ სპეცნაზელი ყუმბარის აფეთქების შედეგად დაიღუპა, ეხლა გამოჩნდა რომ ტყვია თავის არეში მოხვდა. რომელი ვერსია დავიჯეროთ არ ვიცით, რადგან არცერთი არაა გადამოწმებული წყარო. სრული ვაკუუმია, ამიტომ სპეცნაზელის სიკვდილიზე ვერ დავიწყებ სპეკულაციას.
_ ხელისუფლებამ, ტერორისტების ვინაობა გაასაიდუმლოა, არავინ იცის, ვინ იყო ჩატაევის გარდა ორი ლიკვიდირებული ტერორისტი. რამდენად სწორი მიდგომაა ხელისუფლების მხრიდან ესეთი გასაიდუმლოება?
_“მეც ვსვამ მსგავს კითხვას, როგორც ამ დარგის სპეციალისტი, პირველ რიგში, მაინტერესებს, ვინ იყვნენ ტერორისტები, როგორც კი მოხდა სტამბულში ტერაქტი, მეორე დღესვე იყო ცნობილი ტერორისტების ვინაობა. არ მგონია თურქეთის სპეცსამსახურები გაცილებით დაბალი დონის არიან ვიდრე საქარველოს სპეცსამსახურები, რომლებიც მუშაობენ ამ მიმართულებით, ვერც შევადარებთ ჩვენებს, მიუხედავად ჩვენების უდიდესი პატივისცემისა. თუნდაც იმიტომ რომ, მათ ყოველდღე უხდებათ ტერორისტებთან კონტაქტში ყოფნა, ყოველდღე აქვთ მათან, საბრძოლო მგომარეობა. ჩვენ კი, დღეს პირველად მივიღეთ ესეთი გამოწვევა. ჩვენ გვქონდა მსგავსი შემთხვევა პანკისის ხეობაში, როცა აიუფ ბორჩაშვილი დააკავეს, თუმცა არ ვიცი ის რამდენად ტერორისტი იყო, ვერ გავაკეთებ კომენტარს. მე არ მომწონს ამ საქმის გასაიდუმლოება რომ მოხდა, დღემდე არ ვიცით, რა მტკიცებულებები არსებობს მისი ტერორისტობის, ეს მავნე თვისება, ადამიანს დააბრალებენ და მერე გასაიდუმლოებენ საქმეებს, ეს უნდა მორჩეს, ეს არის მიხეილ სააკაშვილის რეჟიმის გადმონაშთი, რომელიც უნდა დავივიწყოთ. ლაფანყურის ოპერაცია ბოლომდე რომ არ არის გამოძიებული, აი ამიტომ მივიღეთ ასეთი მძიმე შემთხვევა. ამა საქმეს რომ ვასაიდუმლოებთ, ხვალ უარეს მივიღებთ.
_საქართველო, რამდენად დგას საერთაშორისო ტერორიზმის საფრხის წინაშე და რამდენად არის ჩვენი ქვეყანა მათი სამიზნე ობიექტი?
_სანამ არსებობს საერთაშორისო ტერორისტული დაჯგუფებები, რომლებიც მოქმედებენ ჩვენს სიახლოვეს(უკვე ჩვენს ტერიტორიაზეც გამოჩნდენ), დასკვნა საზოგადოებამ გამოიტანოს.
როცა ვამბობდი, ჩვენს ტერიტორიაზე არის ასეთი ქსელები, მათ შორის ,,გურჯისტანის ვილაიეთის“ შესახებ. მაშინ გავხდი ქილიკის ობიექტი, ზოგიერთმა ტელევიზიამ ლამის სამშობლოს მოღალატედაც კი გამომაცხადა, პლიუს ევროინტეგრაციის ჩამშლელადაც კი. ეხლა ვინ გამოდგა მართალი, მე თუ ეგ ეგრეთწოდებული ვაი ტელევიზიის წამომადგენლები.
_როგორც ვიცით, ტერორისტებს, დიდი რაოდენობით ქონდათ იარაღი, რომელიც ქვეყნის ტერიტორიაზე უკანონოდ იქნა შემოტანილი, აქიდან გამომდინარე ჩანს რომ საზღვარი თითქმის უკონტროლოა. რა უნდა გააკეთოს ხელისუფლებამ ამ კუთხით?
_“დიახ, საზღვრის დაცვის კუთხით არის პრობლემა. ეს პრობლემა არის იმიტომ რომ, ელემენტარულად მესაზღვრეები არ შეიძლება, სასაზღვრო პოლიციის ძალებს ქონდეთ ჩაბარებული. უნდა შეიქმნას, სპეციალიზირებული სახელმწიფო უშიშროების სამსახური და სასაზღვრო კონტროლი სახელმწიფო უშიშროების სამსახურის პრეროგატივა გახდეს. შეიქმნას სპეციალიზირებული ნაწილები, რომელიც ადრე სასაზღვრო ჯარის სახით არსებობდა. დღევანდღელი სასაზღვრო პოლიციის ძალებით, საზღვრის კონტროლი არის შეუძლებელი, ეს პრაქტიკამაც აჩვენა. ჩვენ უნდა აღვადგინოთ ის პრაქტიკა, რომელიც არსებობდა სასაზღვრო ჯარების სახით.“
_არის საუბარი რომ საქართველოს ძირითადად, საფრხე ემუქრება ჩეჩენი ბოევიკებისგან და მათი ტერორისტული ორგანიზაციებისგან, როგორ ფიქრობთ რამდენად შესააბამება აღნიშნული მოსაზრება სიმართლეს.
_“შინაგან საქმეთა მინისტრის განცხადებას ვუსმენდი, რომელიც საკმაოდ განათლებული და ერუდირებული პიროვნება ჩანს. ის პოლიტიკურად საკმაოდ კარგ მესიჯებს აკეთებს. მან კარგად თქვა, ერთი ფრაზა, მან ამ მოვლენის კვალიფიკაცია გააკეთა და სწორი კვალიფიკაცია, სხვა პოლიტიკოსებისგან განსხვავებით, მათ მემგონი საერთოდ ვერ გაიგეს რა მოხდა. მან თქვა ,,ეს იყო საერთაშორისო ტერორიზმი“ მან მისცა ზუსტი კვალიფიკაცია ანუ მან თქვა, ჩვენ ვართ საერთაშორისო ტერორიზმის წინააღმდეგ. ამიტომ ტერორისტებს არ აქვს, არავითარი ნაციონალობა, ჩვენ გვაქვს ეგრეთწოდებულ ჯიხადიზმთან საქმე. დღეს საერთაშორისო ტერორიზმის ერთერთი მთავარი გამოვლენაა ჯიხადიზმია. როგორც პოლიტიკური ისლამის სპეციალისტი, ამისთვის მიმიძღვნია უამრავი მონოგრაფია, წიგნი და ა.შ. აქედან გამომდინარე მინდა გითხრათ, რომ ჯიხადიზმს არ აქვს არავითარი ნაციონალიზმი, ეს არის კოსმოპოლიტური, ათეისტური მოვლენა, ასე რომ, დავყოთ ჩვენ, ჩეჩნებად, ტაჯიკებად და ა.შ ეს არ იქნება სწორი მცნება, იმ ჩეჩენ ტერორისტს წაშლილი აქვს თავისი ეროვნება, თუ საჭირო იქნა ის შეიძლება ისე მოექცეს თავისი ეროვნების ადამიანს, როგორც სხვა ეროვნების პიროვნებას. ამიტომ როცა ვამბობთ საერთაშორისო ტერორიზმზე უნდა დავივიწყოთ მათი ეროვნება.“
ჩვენს სპეც სამსახურებს მსგავსი მოვლენის, ბრძოლის გამოცდილება არ აქვს, როგორ უნდა მოიქცეს ხელისუფლება მსგავსი ფაქტის განმეორების შემთხვევაში, როგორ უნდა მოემზადოს, როგორ უნდა მოახერხოს ქვეყნის და მოსახლეობის დაცვა?
_“მსგავსი გამოცდილება იყო პანკისის ოპერაცია 2002-2003 წლები, სადაც მე თვითონ ვმონაწილეობდი ამ ოპერაციის დაგეგმვაში. მაშინ ეს ოპერაცია წარმატებით დასრულდა. მაგრამ იმ დროინდელი კადრები, რომლებიც ამ ოპერაციას ატარებდენ, დღეს ზოგი ციხეშია, ზოგი მოკლეს, ზოგი კი გაიქცა. ფაქტიურად დღეს არ არიან, რომ მათი გამოცდილება გაიზაირონ.
აუცილებელია ძველი სპეციალისტების მოზიდვა და ანტიტერორისტული ცენტრის შექმნა, რომელიც დაექვემდებარება უშუალოდ ქვეყნის უმაღლეს პირს, პრემიერ-მინისტრს. ანტიტერორისტულ ცენტრში იქნება სამი მიმართულება: 1. სამეცნიერო კვლევების და ანალიტიკური მიმართულება, 2. აკადემიური მიმართულება, სპეციალიზირებული სასწავლო ცენტრი, 3. ყველაზე მნიშვნელოვანი, საკორდინაციო ცენტრი.
დღეს შეიძლება ეროვნული უშიშრობის საბჭო არ გვქონდეს მაგრამ ანტიტერორისტული ცენტრი უნდა გვქონდეს აუცილებლად, სადაც ეს ყველაფერი შევა. პრემიერმინისტრს უნდა ყავდეს სპეციალური თანაშემწე, რომელიც სწორედ გაუწევს რჩევას და კორდინაციას, ანტიტერორისტული და კონტერორისტული ღოისძიებების მიმართულებით. მიღებული უნდა იქნას ახალი დოკუმენტი, ტერორზმთან ბრძოლის სტრატეგია, რაც საქართველოში არ არის მიღებული ცალკე კუთხით, ასევე მოხდეს შესაბამისი ცვლილება სამხედრო სტრატეგიაში, ეროვნული უსაფრთხობის კონცეფციაში და იქ გაძლიერდეს ანტიტერორისტული და კონტტერორისტული ბლოკები, ასევე ძირფესვიანად შეცვალოს სააფრთხეების და რისკების დოკუმენტი, შესაბამისად მოხდეს შესაბამისის სამართლებრივი ცვლილებების შეტანა”.
