მარილის და შაქრის მოხმარება გლობალური პრობლემაა. მსოფლიოს მოსახლეობის 75% მოიხმარს რეკომენდირებულ დოზაზე ორჯერ მეტ სუფრის მარილს.
საქართველოში ჩატარებული კვლევის შედეგად აღმოჩნდა, რომ მოსახლეობის უმრავლესობა საკვებში მარილს სუფრაზე მიტანის შემდეგაც ამატებს. მოქალაქეების ნაწილი თვლის, რომ მარილი სუფრის აუცილებელი ატრიბუტია.
მარილსა და შაქარს თეთრ სიკვდილსაც უწოდებენ.
სახიფათოა თუ არა ადამიანის ჯანმრთელობისთვის მარილისა და შაქრის ჭარბი მოხმარება_ამ საკითხზე „გურია ნიუსი“ მედიცინის დოქტორს, ნესტან ბოსტოღანაშვილს ესაუბრა.
მისი თქმით, შაქრისა და მარილის ჭარბი ოდენობით მოხმარებას სხვადასხვა დაავადებების გამოწვევა შეუძლია.
„მარილის და შაქრის ჭარბი მოხმარება იწვევს შესაბამისად ელექტროლიტებისა და ნახშირწყლოვანი ცვლის მოშლას. ეს ჰიპერტენზიას, ჭარბ წონას და შესაძლო შაქრიანი დიაბეტის განვითარებას გულისხმობს. ამიტომაც მაქსიმალურად უნდა შევზღუდოთ მათი გამოყენება,“_ამბობს ბოსტოღანაშვილი.
დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ინფორმაციით კი მსოფლიოში 2,3 მილიონი კარდიული სიკვდილი უკავშირდება მარილის ჭარბ მოხმარებას.
რაც შეეხება შაქარს, დიაბეტის გარდა, სტომატოლოგიური დაავადებების, მაგალითად კბილების კარიესის განვითარების დიდ რისკს წარმოადგენს.
დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ცნობით, შაქრები, რომლებიც რძეში, ხილსა და ბოსტნეულში გვხვდება, არ არსებობს მტკიცებულებები უარყოფითი გვერდითი ეფექტების შესახებ.
აღსანიშნავია რომ, შაქრების დიდი ნაწილი დღესდღეობით ფარულად შედის ისეთი საკვები პროდუქტების შემადგენლობაში, რომლებიც, როგორც წესი, ტკბილეულად არ განიხილება. მაგალითად, ერთი სუფრის კოვზი „კეტჩუპი“დაახლოებით 4 გრამ შაქარს (დაახლოებით ერთი ჩაის კოვზი თავისუფალი შაქარი) შეიცავს.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მკაცრი რეკომენდაციით საერთო მოხმარებული ენერგიიდან თავისუფალი შაქრების მოხმარება 10%-ით უნდა შემცირდეს, რაც დღეში 6 ჩაისკოვზი შაქრის გამოყენებას გულისხმობს, რაც შეეხება მარილს – 5 გრამამდე.
იმ ადამიანებისთვის კი, ვინც მარილსა და შაქარს ვერ ელევა, შემდეგი რეკომენდაციები არსებობს:
არ დაამატოთ კერძს მარილი განუსაზღვრელად, ნუ მოიხმართ მარილწყალს მაკარონის, ბრინჯის და ბოსტნეულის მოხარშვისას, თავი აარიდეთ მარილიან სოუსებს და სანელებლებს, ბოსტნეული (მაგ: ნიახური) ბოსტნეულიდან „მიღებული მარილი“ ჯანმრთელობისთვის საზიანო არაა. ნუ მოამზადებთ ზედმეტად მარილიან კერძს, ნუ დადებთ სუფრაზე მარილს ცალკე, კერძის კიდევ უფრო მეტად დასამლაშებლად, შეამცირეთ შაქარი ჩაისა და ყავაში, წაიკითხეთ ეტიკეტი. აგავას ნექტარი, ლერწამის კრისტალები, დექსტროზა, ფრუქტოზა, ლაქტოზა, მალტოზა, თაფლი, ბადაგი, ყველა ეს სიტყვა „შაქრის“ მანიშნებელია.
