ვაგრძელებთ უსაფრთხოების ზომების შესახებ საუბარს, მცენარეთა დაცვის საშუალებების გამოყენებისას. თებერვლიდან უკვე სერიოზულად უნდა დავიწყოთ შეწამვლითი ღონისძიებები. განსაკუთრებით ეს ეხება თხილის კულტურას, რომელიც ჩვენში, სოკოვანი დაავადებების თუ მავნებლების გამო, უკვე სერიოზულ დეგრადაციას განიცდის და სასწრაფო შველა სჭირდება.
ჩვენი რჩევების მეორე ეტაპი ეხება მავნე ორგანიზმების წინააღმდეგ საბრძოლველად გამოყენებული სხვადასხვა პესტიციდების გამოყენებას, რომლებიც შეიცავენ მომწამვლელ ნივთიერებებს.
გურიაში ათწლეულების მანძილზე არ გამოუყენებიათ პლანტაციებში სხვადასხვა პესტიციდები. ამიტომ, როცა მათი გამოყენების სერიოზული საჭიროება დადგა, ძალიან სერიოზულად და ფრთხილად უნდა მოვეკიდოთ შეწამვლის პროცესს, რადგან არასწორი მოქმედების შედეგად, შესაძლოა, ის საშიში გახდეს ადამიანის და ცხოველის სიცოცხლისთვისაც კი.
უბედურ შემთხვევათა თავიდან აცილების მიზნით, პესტიციდებთან მომუშავე პერსონალმა, მეურნეები იქნებიან ეს თუ დაქირავებული მუშა ჯგუფი, მტკიცედ უნდა დაიცვან პირადი და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების ზომები:
არ არსებობს არც ერთი ქიმიკატი რისკის გარეშე, მაგრამ არსებობს მათი უსაფრთხო მოხმარების გზები. პირველ რიგში, გულდასმით წაიკითხეთ ტარის ეტიკეტი და მოიქეცით მითითებული ინსტრუქციის თანახმად. მცენარეთა დაცვის ნებისმიერი საშუალება ანუ პესტიციდი ადგილობრივ მოქმედებას ადამიანზე ახდენს უშუალო სხეულთან კონტაქტის დროს. შესაძლებელია, აგრეთვე, ადგილი ჰქონდეს საერთო ხასიათის მოქმედებას, რაც გამოწვეულია პესტიციდის ორგანიზმში შეღწევით.
განსაკუთრებით დაიხსომეთ, მცენარეთა დაცვის საშუალებებმა ორგანიზმში შეიძლება შეაღწიონ სამი გზით: კანის საშუალებით, გადაყლაპვით, ორთქლის ჩასუნთქვით. მოწამვლის თავიდან ასაცილებლად სამივე ეს გზა უნდა გამოვრიცხოთ. ყველაზე ხშირია კანთან კონტაქტი. ეს ხდება უშუალოდ პრეპარატთან შეხებით, ასევე, დაბინძურებული ტანსაცმლის მეშვეობით. ადამიანის კანი არ წარმოადგენს სრული დაცვის ბარიერს _ კანთან კონტაქტისას, შესაძლოა, მისი ორგანიზმში შეწოვა.
თუკი მოხდა კანის დაბინძურება, ნუ მოიქცევით ზერელედ, სასწრაფოდ ჩამოიბანეთ პრეპარატის კანთან შეხების ადგილი. პესტიციდების ორგანიზმში მოხვედრა ძალზე საშიშია და იწვევს მოწამვლას. ამგვარი რისკი შეიძლება შემთხვევით ხასიათსაც ატარებდეს, რაც კიდევ უფრო საშიშია. განსაკუთრებით შორს გქონდეთ პესტიციდები ბავშვებისგან.
პესტიციდებთან მუშაობისას აკრძალულია ბინძური ხელებით საკვებისა და სასმელის მიღება, სიგარეტის მოწევა.
არ დააბინძუროთ საკვები პროდუქტები პესტიციდებით. საგულისხმოა ის ფაქტიც, რომ ჰერბიციდებით შეწამლული თესლი ცალკე უნდა შეინახოთ, რადგან შემთხვევით საკვებად არ გამოიყენოთ.
შეწამვლითი სამუშაოების დროს, ყოველთვის გამოიყენეთ აირწინაღი ან მისი შემცვლელი. სანამ შეწამვლას დაიწყებთ, პრეპარატის სამუშაო ნაზავის მომზადება უზრუნველყავით კარგი აერაციის შენობაში ან სულაც ღია ცის ქვეშ. კონცენტრატი ფრთხილად დაასხით და ასევე გაფრქვევის დროს ახლოს ნუ დადგებით.
და რა უნდა ვქნათ, თუკი მაინც მოხდა პესტიციდის ჩაყლაპვა ან შესუნთქვა? ჩაყლაპვის შემთხვევაში, რაც იწვევს გულის რევას, ტკივილს მუცლის არეში, ვიდრე ექიმი მოვა, დაზარალებულს დავალევინოთ ჭიქა წყალი, აქტივირებულ ნახშირთან ერთად რამდენჯერმე, შემდეგ კი მივცეთ საფაღარათე მარილი. შესუნთქვის შემთხვევაში, დაზარალებული გავიყვანოთ სუფთა ჰაერზე, სიმპტომები იგივეა, რაც გადაყლაპვისას. კანზე მოხვედრისას პესტიციდების უმრავლესობა სწრაფად შეიწოვება, ამიტომ სწრაფად ჩამოირეცხეთ გამდინარე წყლით. დამწვრობის შემთხვევაში, მიმართეთ ექიმს. თვალში მოხვედრისას აუცილებლად გამოირეცხეთ გამდინარე წყლით. ყველა ამ შემთხვევაში, აუცილებლად მიმართეთ ექიმს, რადგან რისკი მაინც არსებობს.
შხამიან ნივთიერებებთან მუშაობისას აუცილებლად უნდა იქონიოთ წყლის დიდი მარაგი, საპონი, ქსოვილის ნაჭრები, რომ უცაბედი დაბინძურების შემთხვევაში, სასწრაფოდ ჩამოიბანოთ ან გაასუფთაოთ დაბინძურებული ადგილები.
პრეპარატთან მუშაობის დასრულების შემდეგ, სამუშაო ტანსაცმელი სასწრაფოდ გაიხადეთ და აუცილებლად დაიბანეთ თბილი წყლითა და საპნით.
პესტიციდებთან მუშაობისას არ შეიძლება თამბაქოს მოწევა, საკვებისა და წყლის მიღება. თუ ძალიან მოგწყურდათ, მიღების წინ კარგად დაიბანეთ ხელები, მოიბანეთ სახე.
მეტად მნიშვნელოვანია შესხურების შემდეგ, ნაკვეთზე გასვლის ვადა _ ის შეზღუდულია 24-საათიანი ინტერვალით, როგორც ადამიანებში, ისე ცხოველებში. ეტიკეტზე მითითებული ლოდინის პერიოდი _ ეს ნიშნავს ბოლო წამლობიდან მოსავლის აღების ვადას. ეს მოთხოვნა აუცილებლად უნდა დავიცვათ, რადგან პესტიციდის ნაშთი თქვენს მიერ მოწეულ პროდუქტში დასაშვებ ნორმას შეესაბამებოდეს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, პესტიციდი ვერ ასწრებს დაშლას და თქვენი მოსავალი დაბინძურებული აღმოჩნდება პესტიციდის ნარჩენებით. ეს მეტად საზიანოა ადამიანის ჯანმრთელობისთვის.
ჩვენი რჩევები განსაკუთრებით უნდა გაითვალისწინონ გურულმა მეურნეებმა, რადგან დასავლეთ საქართველოში, სადაც თითქმის არასდროს ხდებოდა თხილის პლანტაციების თუ ხილის ბაღების შეწამვლა, ამიერიდან ახალი რეალობის წინაშე დგომა მოგვიწევს. ამიტომ, ჯერ გავუფრთხილდეთ ჯანმრთელობას, სიცოცხლეს და მერე მცენარეებს, ჩვენს მომავალს. მით უფრო, როცა მოსალოდნელია ფაროსანას წინააღმდეგ საგანგებო მდგომარეობაც კი გამოცხადდეს. ამიტომ, აქედანვე იფიქრეთ იმაზე, რომ შეწამვლითი სამუშაოების დროს, ერთი ზერელე ნაბიჯის გადადგმაც კი არ შეიძლება.
ანგელინა ნიკოლაიშვილი,
ბიოლოგიის მეცნიერებათააკადემიური დოქტორი
