“ჩხავერის” და “კაბერნე-სოვინიონის” დუელი საყვავისტყეში

ჩოხატაურელების სიძემ, ზურა თოფურიძემ, თავის ნათლიმამასთან, ჩოხატაურელ დავით ხაბეიშვილთან და აქაურ აგრონომ მევლუდ ცინცაძესთან ერთად, 2003 წელს, გადაწყვიტეს, გურული ვაზის ჯიშების გაშენება და პოპულარიზაცია დაეწყოთ. პირველად ჩხავერის მომრავლება გადაწყვიტეს. მევლუდ ცინცაძის მიერ ერთ ადგილზე დარგულ ვაზის ნერგებს ბევრი კრიტიკოსი გამოუჩნდა:

_ როდესაც კლდოვან მიწაზე დავიწყეთ გურული ვაზის გაშენება, ჩემს მეგობარს, მევლუდ ცინცაძეს, რამდენიმე ადამიანი არასერიოზულად უფასებდა ნამოქმედარს: “რაია, მევლუდია, ჭკვიანი კაცი გვეგონე და შტერ ქალაქელ მეღვინეს როგორ აყევი, მანდ ჩხავერი მოვაო?” ზუსტად სამი წლის შემდეგ, ამ კაცმა ისეთი ჩხავერი მოიყვანა იმ კლდეზე, გაგიხარდებოდა. დაარჭო ხუთი ხუთმეტრიანი ბამბუკის ჭოკი და აიყვანა ჩხავერი, რადგან მთელი დუნიისთვის დაენახვებინა _ რომ დამცინოდით, ხომ ხედავთ, როგორ გავახარეო, _ თქვა ჩვენთან საუბრის დროს ზურა თოფურიძემ, რომელიც დღევანდელ ნომერში გურული ჯიშების მოყვანის შესახებ გვესაუბრება.

_ მეოცე საუკუნეში, გურიაში დავიწყებას მიეცა გურული ღვინო და გადავიდნენ ისეთYჰიბრიდულ ჯიშზე, როგორიცაა ადესა. აქედან გამომდინარე, ძალიან ბევრი გურული, რომელსაც გული შესტკივა გურულ ღვინოზე, დაინტერესდა, აღედგინა და დაეცვა გურული ჯიშები. საუკუნენახევრის წინ, გურიაში 60 ჯიშზე მეტი იყო. გურია ფაქტობრივად, ლიდერობს საქართველოში ვაზის ჯიშების მრავალფეროვნებით. აქედან გამომდინარე, დაიბადა იდეა _ გავაძევოთ ადესა გურიიდან და დავიწყეთ სხვადასხვა ჯიშებზე ფიქრი. სოფელ ბუკისციხეში იყო ჩხავერი, ჯანი და სხილათუბანი, რომელთაგან კეთდებოდა ძალიან კარგი ვარდისფერი ღვინოები.

ახლახან დავიწყეთ მუშაობა თეთრ ჯიშზე, საკმიელაზე, რომელიც ასევე პერსპექტიულია.

ჩვენი მიზანია, ეს ჯიშები გავაშენოთ, გვინდა გვქონდეს მეცხრამეტე საუკუნეში ყველაზე პოპულარული ათი გურული ჯიში, მათგან ვაწარმოოთ ღვინოები და დავიწყოთ ახალი ექსპერიმენტები.

სოფელ საყვავისტყეში, სადაც მიწა ვიყიდე, ადესა იყო გაშენებული და ჩინური კაკლები იდგა. პროფესიით გეოლოგი ვარ და ადვილად მივხვდი, რომ აქ, ბაზალტოვან და კლდოვან ადგილებზე, ძალიან კარგი ჩხავერის ვენახი გაშენდებოდა.

_ რამდენად ძნელი იყო ამ საქმის დაწყება და როგორ მოხდა ზემოთ ჩამოთვლილი ჯიშების მოპოვება?

_ პირველი კვირტები ჩვენ ავიღეთ ბუკისციხიდან, დავით შარაშიძის ოჯახიდან, სადაც ვაზის უამრავი ჯიშებია გაშენებული. ეს იყო 2003 წელს. თუმცა, კვირტებთან დაკავშირებით გურიაში პრობლემაა, ამიტომ ვაპირებთ, საგურამოდან, სადაც შეიქმნა “ვაზის ჯიშების ფონდი”, წამოვიღოთ რამდენიმე გურული ჯიში. ამ ფონდის პრეზიდენტია გურული ლევან უჯმაჯურიძე. მან, ფაქტობრივად, ყველა ქართული ჯიში შეკრიბა და უვლის. გვინდა ვითანამშრომლო მასთან.

_ ახლა რამდენი ჯიში გაქვთ?

_ ჩხავერი, ჯანი, ცოლიკაური, ალადასტური, სხილათუბანი, ციცქა. ციცქა და ცოლიკაური იმერული ჯიშებია, თუმცა, ჩოხატაურის რაიონში და მთლიანად გურიაში ძალიან პოპულარული გახდა ბოლო საუკუნეში _ აქ ის კარგად ხარობს.

_ რატომ მოხდა ძველი გურული ჯიშების გადაშენება?

_ 19 საუკუნეში, გაძლიერდა დაავადები: ჭრაქი და ნაცარი. იმის გამო, რომ აქ ნესტიანი ჰავაა, უფრო ძნელი გახდა ამ დაავადებებთან ბრძოლა, ვიდრე, მაგალითად, კახეთში. თან ამ დროს შემოვიდა პროვოკატორი ჯიში _ ადესა. როცა გურულმა კაცმა ნახა, რომ ეს ვაზი ადის ხეზე, არ სჭირდება შეწამვლა და ღვინოც არ არის, ერთი შეხედვით, ურიგო, ადესას გაშენებას მიჰყო ხელი.

_ ჩხავერის რეალიზაციას თუ ახდენთ?

_ ჯერ ექსპერიმენტულად ჩამოვასხით ჩხავერი ბოთლებში, რომელიც 28 ოჯახში შევკრიბეთ. მთლიანად გამოგვივიდა 1 200 ბოთლი, რომელიც რამდენიმე მაღაზიაში უკვე შევიტანეთ. გურული ჩხავერი ჩოხატაურის რაიონის რამდენიმე სოფელში მოდის _ საჭამიასერი, საყვავისტყე, ბუკისციხე, დაბლაციხე და შეიძლება, ერკეთიც ჩავთვალოთ. ამ ხუთ სოფელში ჩხავერი კარგად მწიფდება.

_ ამ ხუთივე სოფელში აპირებთ გურული ჯიშების გაშენებას?

_ ჯერჯერობით, საყვავისტყეში გვაქვს მიწის ნაკვეთი. თუ მარკეტინგულად ჩვენმა საქმემ გაამართლა, მაშინ სხვა სოფლებიდანაც ვიყიდით ჩხავერს. ჩხავერი გაშენებული გვაქვს, დაახლოებით, ერთ ჰექტარზე. ამავე ზომის ფართობზე გვაქვს დარგული დანარჩენი ჯიშები _ 200-მდე ძირი. გვინდა გამოვცადოთ ფრანგული ჯიში “კაბერნე-სოვინიონი”. კახეთში კარგად გაიხარა და ვნახოთ, აქ რა შედეგს მოგვიტანს.

ეს წამოწყება არის ჩვენ ჰობი და ასე იქნება, სანამ კარგად არ გავმართავთ მეურნეობას, სანამ ამ ფერდობებზე ოთხი ან ხუთი საუკეთესო ჯიშის ღვინო არ დადგება, რომელსაც თავისუფლად შეგვეძლება დავარქვათ გურული ღვინო.

საუბრის დასასრულს, ზურა თოფურიძემ სასიამოვნო ინფორმაცია მოგვაწოდა: წელს, ბათუმში ღვინის ფესტივალზე, მათ მიერ დამზადებულმა გურულმა ჩხავერმა ვერცხლის მედალი მოიპოვა.

“კარმიდამო ჩემო” შემდგომ წარმატებებს უსურვებს გურულ ღვინოს და მის გულშემატკივრებს!