ისინი დღემდე სახელმწიფოსგან საცხოვრებელი სახლებისა და სასოფლო-სამეურნეო მიწების საკუთრებაში გადაცემას ითხოვენ. მიწა და საცხოვრებელი სახლი, რომელშიც შესახლებულნი არიან, ადგილობრივ ბერძნებს ეკუთვნით, რომლებიც ამჟამად საზღვარგარეთ ცხოვრობენ. თუმცა პერიოდულად ბრუნდებიან და სახლის დაცლას ითხოვენ.
“10 წელია, სხვის მიწა-წყალზე ვართ ჩასახლებულები. სოფლის მეურნეობას იმ მიწაზე ვეწევით. რომელსაც არალეგალურად ვსარგებლობთ. სახელმწიფოს ვთხოვთ, დაგვიკანონონ ეს ტერიტორია. რამდენიმე ოჯახი სახლიდან გამოასახლეს. საბუთი არ გაგვაჩნია და არაფერი. ჩვენთვის არ არსებობს სახლი, მიწა და წყალი. საკუთარ ქვეყანაში ჰაერში ვართ გამოკიდებულები. ჩვენნაირი გაჭირვება არ აქვს აფხაზეთიდან და ოსეთიდან დევნილებს. რადგან მათ რაღაც კერძო საკუთრება მაინც აქვთ,” _ აცხადებს “გურია ნიუსთან” ჯუმბერ დავლაძე.
სოფელ ტბეთში ჩასახლებული ვაჟა მიქელაძე ამბობს, რომ სახლები სახელმწიფოს უნდა შეესყიდა: “თუმცა, მათაც მოგვატყუეს. ყოფილა შემთხვევები, როცა საბერძნეთიდან პატრონი ჩამოსულა. გამოასახლა იქ მცხოვრები ოჯახი, დაკეტა სახლი და წავიდა. ზოგი მეპატრონე ყიდის სახლს, ზოგი _ არა. რამდენიმე სახლი უპატრონობისგან დაიშალა. თავიდან სოფელში 120 სახლი იყო, ახლა 80-მდეა დარჩენილი. სახელმწიფომ მოგვატყუა _ ჰაერში ვართ გამოკიდებული.”
“გურია ნიუსთან” ზემო აჭარიდან ჩამოსახლებულებმა განაცხადეს, რომ საცხოვრებელი სახლისა და სახნავ-სათესი მიწის საკუთრებაში დარეგისტრირების გარდა, ეკომიგრანტებს, რაოდენ უცნაურიც არ უნდა იყოს, სასაფლაოს პრობლემაც აწუხებთ. მიუხედავად იმისა, რომ ადგილობრივმა თვითმართველობამ მათ სასაფლაოსთვის მიწა გამოუყო. იგი სხვისი საკუთრებაა და მეპატრონე დასაფლავებული ადამიანის გადასვენებას ითხოვს: “აქ მოსახლეობის უმეტესობა მიცვალებულს ხულოში მიასვენებს. სოფელ კარაკუმში ჭირისუფალს ცხედარი მიწიდან ამოაღებინეს. მუნიციპალიტეტმა 1 ჰექტარი მიწა გამოყო და გვითხრეს, დღეს-ხვალ დაგირეგისტრირებთო. მოგვიანებით აღმოჩნდა, რომ ის მიწა გაყიდულია და მიწის მფლობელმა გარდაცვლილის გადასვენება მოითხოვა,” _ ამბობს თემურ ბოლქვაძე.
ეკომიგრანტები თვლიან, რომ მათი პრობლემის მოგვარება რამდენი წუთში შეიძლება: “ხელისუფლების წარმომადგენლებს შეუძლიათ სახლი და სასოფლო სამეურნეო მიწები საკუთრებაში გადმოგვცენ. ჩვენი პრობლემის მოგვარება 10 წუთში შეიძლება, მაგრამ გვაწამებენ. სახლი ჩვენი არ არის, მიწა და წყალი. მიწა სახელმწიფოსია. იყო მოიჯარე, რომელსაც მიწა დაათმობინეს, მოვაგროვეთ ფული, ნახაზი გაგვიკეთეს, მიწას კოდი მიანიჭეს და თითო კომლს 3 ჰექტარი მოგვცეს. ფული ყველა ოჯახმა გადაიხადა. მაგრამ _ არაფერი, არ დაგვიკანონეს, გვითხრეს, ივანიშვილმა აკრძალა, რომ უცხოელებს არ ეყიდათო. მაგრამ იმის მერე ამ სოფელში 10 ჰექტარი მიწა გაიყიდა. მხოლოდ ჩვენთვის არის აკრძალული, აჭარელი მოსახლეობისთვის? იმათ როგორ იყიდეს? არავითარი ტენდერი და აუქციონი არ გამოცხადებულა. თუ აკრძალულია, ყველასთვის უნდა აიკრძალოს, თუ ნებადართულია, ჩვენ რატომ გვიკრძალავენ?”
“გურია ნიუსის” კითხვაზე, იცის თუ არა მათი პრობლემების შესახებ წალკის მაჟორიტარმა დეპუტატმა რევაზ შავლოხაშვილმა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობამ, მოსახლეობამ ასე გვიპასუხა: “წყალთან დაკავშირებით ჩვენს მაჟორიტარ შავლოხაშვილს მივმართე. პირადად დავურეკე ტელეფონით და მითხრა, მე ქუთაისში ვზივარ “კრესლოში” და გავცივდები, იქ რომ ამოვიდეო. არ იკადრა თავის შეწუხება.
აჭარის მთავრობამ აქ ერთხელ, 3 წლის წინ გაიარა. დიდი მანძილით ვართ დაცილებულები _ რა უნდა დაგვეხმაროს აჭარის მთავრობამ? ის აღარ არის ჩვენზე პასუხისმგებელი _ იქედან წამოვედით. “
“გურია ნიუსი” წალკის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ჩასახლებული ეკომიგრანტების პრობლემებზე წალკის მაჟორიტარ დეპუტატს, რევაზ შავლოხაშვილს ესაუბრა.
_ ბატონო რევაზ, წალკაში ჩასახლებული ეკომიგრანტები საცხოვრებელი სახლებისა და სასოფლო-სამეურნეო მიწის საკუთრებაში გადაცემას ითხოვენ.
_ იქ ბევრი საკითხია მოსაგვარებელი. მაგრამ, პრობლემა შექმნა იმან, რომ ბევრი ბერძენი მოსახლე არ ყიდის სახლს. თუ გაყიდვაზე მიდის მოლაპარაკება, ფასები აწეულია. ამ საკითხზე აქტიურად მუშაობს ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტრო. წალკის რაიონში 3 000 ოჯახზე მეტია აჭარიდან ჩამოსახლებული. ყველა ეკომიგრანტი არ არის. სახელმწიფომ 760 ოჯახზე შეისყიდა ბინები. მიდის გამიჯვნა, ვის აქვს სტატუსი გაყალბებული. თუ კერძო პიროვნება გაყიდვაზე თანახმა არაა, იქ ძალის გამოყენება გამორიცხულია _ კერძო საკუთრება ხელშეუხებელია. დანარჩენი, რაც კი თავისუფალი სახელმწიფო მიწაა, ყველას ადგილობრივი მოსახლეობა, გლეხი იყენებს. ამიტომ უნდა გამოინახოს სხვა საშუალება, ან გრძელვადიანი კრედიტით მიწა მისცე და იქ ააშენოს. ყოველ კონკრეტულ პრობლემას ინდივიდუალური მიდგომა სჭირდება, ერთი ხელის მოსმით ეს პრობლემა არ მოგვარდება. ამის დეტალური შესწავლა მიმდინარეობს.
მიწის კატეგორიების მიხედვით იჯარის სხვადასხვა ფორმებია _ საძოვარი არ იყიდება, ის შეიძლება იჯარით გასცე. სახნავსა და სათიბ მიწას სხვა ფასი აქვს. ამას ეკონომიკის სამინისტრო განკარგავს. ადგილობრივი ხელისუფლება მიწას ვერ განკარგავს და სწორედ ამიტომ, ახალი თვითმმართველობის შესახებ კანონში მიწების განკარგვა ადგილობრივ ხელისუფლებაზე უნდა გადავიდეს. მიუხედავად იმისა, რომ იჯარის შესახებ კანონი არ არის შეცვლილი, სახნავი, საძოვარი და სათიბი მიწის 99 პროცენტს ადგილობრივი მოსახლეობა იყენებს. შეგიძლიათ, ოფიციალურად მიმართოთ შესაბამის ორგანოებს და ოფიციალურ პასუხს მოგცემენ.
საპარლამენტო კომიტეტის სხდომაზე სასოფლო-სამეურნეო მიწებზე ვისაუბრეთ. კანონი იცვლება, იჯარით გაცემის წესი შეჩერებულია. ეს ეხება საძოვრებს. დანარჩენი სახნავ-სათესი მიწა მოსახლეობამ პირდაპირი წესით შეისყიდა. თქვენ არასწორი ინფორმაცია გაქვთ. არ არსებობს მოსახლეობა, რომელსაც მიწა არ ჰქონდეს _ ყველას საძოვარი აქვს.
_ ეკომიგრანტებმა გვითხრეს, რომ წყლის პრობლემის მოგვარებასთან დაკავშირებით გესაუბრნენ, მაგრამ, თქვენ არ დაინტერესდით მათი პრობლემით.
_ არ ვიცი, ეს ვინ გითხრათ, ტყუილია! ვის შეხვდით? მე მათი პრობლემების შესახებ ყველაფერი ვიცი.
_ აჭარიდან ჩამოსახლებული ეკომიგრანტები აცხადებენ, რომ მათ არ აქვთ მიცვალებულის დასასაფლავებელი ადგილი.
_ არასწორის ინფორმაცია გაქვთ. ყველა სოფელში სასაფლაოსთვის გამოყოფილია მიწა. შეგიძლიათ, ადგილობრივ მუნიციპალიტეტს მიმართოთ და ოფიციალურ საბუთს მოგცემენ. თუმცა, შეიძლება ამის შესახებ მოსახლეობამ არც იცოდეს. პრობლემა იყო ერთ-ერთ სოფელში _ გარდაცვლილი კერძო მფლობელის მიწაში იყო დასაფლავებული და ეს საკითხიც გადაწყდა.
“გურია ნიუსი” წალკაში ჩასახლებული ეკომიგრანტების პრობლემებთან დაკავშირებით, საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა განსახლების და ლტოლვილთა სამინისტროს, მიგრაციის, რეპატრიაციისა და ლტოლვილთა საკითხების დეპარტამენტის უფროს, ზაზა იმედაშვილს დაუკავშირდა:
” სამწუხაროდ, პრობლემა მასშტაბურია და ადამიანთა დიდი რაოდენობის ჯგუფს მოიცავს. საქართველოში არ არსებობს საკანონმდებლო ბაზა. რომელიც ამ საკითხს მოაგვარებს. მინისტრის დავით დარახველიძის ბრძანებით შეიქმნა კომისია. რომელიც საკანონმდებლო ინიციატივაზე მუშაობს. ამ პრობლემის მოგვარებას გარკვეული დრო სჭირდება. სამწუხაროდ, არავის აქვს ჯადოსნური ჯოხი _ მოიქნიო და ყველაფერი მოგვარდეს.
კიდევ ერთხელ ვადასტურებ, რომ საკმაოდ მძიმე სიტუაციაა. სულ რამდენიმე თვეა, რაც კომისია შეიქმნა, რომელიც სტიქიური მოვლენებით დაზარალებული ოჯახების საკანონმდებლო რეგულაციაზე მუშაობს. კომისიას მინისტრის მოადგილე ნინო ჭავჭავაძე ხელმძღვანელობს. კომისიის შემადგენლობაში შედიან ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტრო, გარემოს დაცვის სამინისტრო, ეკონომიკის სამინისტრო, სახალხო დამცველის აპარატი, საერთაშორისო ორგანიზაციები და არასამთავრობო ორგანიზაციები. კომისიის წევრების შეხვედრის დროს დეფინიციაზე ჩამოყალიბებამაც კი კამათი გამოიწვია. ჩვენმა სამინისტრომ აიღო ვალდებულება, ვაკეთებთ საკანონმდებლო ინიციატივის პროექტს, რომელსაც წლის ბოლომდე გაუგზავნით კომისიის ჯგუფის წევრებს. რათა გარკვეული შენიშვნები მივიღოთ. როდესაც არაფერი არ არსებობს, საუბარი ადვილია. რამე პრეცედენტი, რომ იყოს, საფუძვლად იმას გამოვიყენებდით. სამწუხაროდ, დასავლეთისა და აღმოსავლეთის ქვეყნებში, არც ჩვენს მეზობელ ქვეყნებში, ამ კუთხით არ არსებობს ანალოგიური საკანონმდებლო ინიციატივა. პირველი მცდელობა არის საქართველოში, რათა გვქონდეს მკაფიო პოზიციები. ვალდებულებები. ამ ეტაპზე რთულია იმაზე საუბარი, რას აპირებს სახელმწიფო. მინდა გითხრათ, რომ ამაზე მუშაობა ძნელია, რადგან, პრაქტიკულად, ისეთი კანონი, რომელიც მიზანმიმართულად განსაზღვრავდა ამ ჯგუფს, არ არსებობს,” _ გვითხრა იმედაშვილმა.
