ჯანდაცვის სამინისტროს ახალი რეფორმის პლუსები და მინუსები

ჯანდაცვის სამინისტროს ახალი რეფორმა, რომლის თანახმადაც 1 სექტემბრიდან წამლების დიდი ნაწილი რეცეპტებით უნდა გაიყიდოს, საზოგადოების განსჯის საგანი გახდა.

ჯანდაცვის მინისტრი დავით სერგეენკო ამბობს, რომ ეს რეფორმა ადამიანების ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესებას ემსახურება, თუმცა, მის ამ მოსაზრებას საზოგადოების ნაწილი, მათ შორის, სამედიცინო სფეროს ექსპერტები არ იზიარებენ. როგორც ისინი განმარტავენ, ეს მიდგომა ეკონომიკურად შეჭირვებულ მოსახლეობას კარგს არაფერს მოუტანს და, ბუნებრივია, რომ ასეთ შემთხვევაში არგუმენტი _ "ყველაფერს შეხედეთ სახელმწიფოს თვალით", არ ჭრის.

ექსპერტების აწილი ამბობს, რომ რეფორმა ბოლოდან არ უნდა დაიწყოს.

ზოგის მოსაზრებით, ექიმთან მისვლას თანხა სჭირდება… ამას შემდეგ რიგში დგომა და, შესაბამისად, დრო უნდა, რომელიც ადამიანებს ნაკლებად აქვს… ამას ისიც ემატება, რომ ექიმთა დიდი ნაწილი ფარმაცევტულ კომპანიებთან თანამშრომლობს, შესაბამისად, ჩნდება ეჭვი, ხომ არ იქნება ექიმი დაინტერესებული, გარკვეული პრეპარატის გამოწერით?

ჯანდაცვის სამინისტროში დარწმუნებულები არიან, რომ არა. ამბობენ იმასაც, რომ პროცესი გაკონტროლდება, თუმცა, ეს არგუმენტი საზოგადოების ნაწილისთვის მიუღებელია. ჯანდაცვის ყოფილი მინისტრი ზურაბ ჭიაბერაშვილი მიიჩნევს, რომ მთავრობას პროაქტიური  კამპანია უნდა ჩაეტარებინა.

_ ეს ძირეული რეფორმა ყველა მოქალაქეს შეეხება და ყველა ჩვენგანის ცხოვრებაზე მოახდენს ზეგავლენას. სამწუხაროდ, მთავრობამ თავი არ შეიწუხა, რომ პროაქტიური კამპანია ჩაეტარებინა და მოსახლეობისთვის აეხსნა, თუ რატომ ტარდება ეს რეფორმა. ახლა ჯანდაცვის მინისტრი იძულებულია, მხოლოდ დაჰპირდეს მოსახლეობას, რომ ამ რეფორმის შედეგად არავინ დაზარალდება. არადა დრო საკმარისი იყო იმისთვის, რომ მთავრობას პროაქტიური კამპანია ჩაეტარებინა და აეხსნა ხალხისთვის რატომ და რისთვის ტარდება ეს რეფორმა, _ ამბობს ჭიაბერაშვილი.

მისივე თქმით, რეფორმას პლუსებიც გააჩნია.

_ ამ რეფორმის პირველი პლუსი ჩვენთვის, ჩვეულებრივი მოქალაქეებისთვის, მდგომარეობს იმაში, რომ ექიმებს მოუწევთ კიდევ უფრო დიდი პასუხისმგებლობით მოეკიდონ წამლის დანიშვნის პროცესს. რეცეპტი მკაცრი აღრიცხვის დოკუმენტია და ამ დოკუმენტის მეშვეობით ექიმის პროფესიონალიზმის შემოწმება ძალიან მარტივი გახდება.

მეორე პლუსი ისაა, რომ შემცირდება მეზობლებისა და ნათესავების რჩევით წამლის მიღებისა და თვითმკურნალობის შემთხვევები.

მესამე _ ეს პრაქტიკა აპრობირებულია ევროპის უმრავლეს ქვეყანაში და მნიშვნელოვანი რესურსია მედიკამენტების კონტროლის კუთხით, _ აღნიშნავს ჭიაბერაშვილი.

ჯანდაცვის ყოფილი მინისტრი ამბობს, რომ ამ რეფორმას, ისე, როგორც ნებისმიერ სხვას, გააჩნია თავისი მინუსები და კარგი მენეჯერი ვალდებულია, ეს გაითვალისწინოს.

_ პირველი მინუსი ის არის, რომ ხალხს მოუწევს სერიოზული ლოჯისტიკური პრობლემების გადალახვა და ახალი წესებით ცხოვრება. მაგალითად, ბებია უკვე ვერ დაურეკავს შვილიშვილს, რომ სამსახურიდან წამოსვლისას აფთიაქში შეიაროს და წნევის წამალი წამოიღოს, მეუღლე ვერ დაურეკავს ქმარს, რომ ბავშვისთვის ანტიბიოტიკი გამოაყოლოს და ა.შ. ჩვენ, ყველას მოგვიწევს ჯერ ექიმის გამოძახება ან მასთან მისვლა, რეცეპტის წამოღება და შემდეგ მისვლა აფთიაქში, რაც დროსთან და ფულთან არის დაკავშირებული.

მეორე _ არავისთვის საიდუმლოს არ წარმოადგენს, რომ ექიმებს აქვთ კონკრეტული ფინანსური ინტერესები კონკრეტული წამლის გამოწერის დროს. ფარმაცევტული კომპანიები მათ ან პროცენტს უხდიან ან სხვა ფინანსურ ბონუსებს სთავაზობენ, რომ პაციენტს ურჩიონ რომელიმე კონკრეტული წამალი. რეცეპტის შემთხვევაში, ჩვენ უკვე არ გვექნება შესაძლებლობა, რომ ვიყიდოთ, მაგალითად, სუმამედი და არა ის უფრო იაფი ან უფრო ძვირი ანტიბიოტიკი, რომელიც გამოწერილია ექიმის მიერ, ანუ შემცვლელის გამოყენების შესაძლებლობა მცირდება.

მესამე _ გაუგებარია, რას სთავაზობს ხელისუფლება იმ ხალხს, რომელიც ავად გახდა გადაადგილების დროს. მაგალითად, თბილისელი ბავშვი დედასთან ერთად ისვენებს რაჭაში. მას დასჭირდა წამალი, რომელიც იყიდება რეცეპტით. ამ შემთხვევაში, როგორ უნდა მოიქცეს მშობელი? ეძებოს ადგილობრივი ექიმი თუ "მეგობრულად" სთხოვოს ნაცნობ ექიმს, რომ დისტანციურად გამოწეროს რეცეპტი? თან ბევრი ისეთი სოფელია, სადაც ექიმი თვეში ერთხელ ადის, _ ამბობს ჭიაბერაშვილი და ვარაუდობს, რომ ფარმაცევტული კომპანიები მარტივად აითვისებენ თამაშის ახალ წესებს და აფთიაქებში გახსნიან ექიმის კაბინეტებს, რათა იქვე გამოიწეროს რეცეპტები.

_ ბუნებრივია, ეს პროფანაცია იქნება და თან, სავარაუდოდ, ფასიანიც, _ ამბობს რესპონდენტი.

ჭიაბერაშვილის მოსაზრებებს რიგითი მოქალაქეების უმრავლესობა ეთანხმება. ჩვენ მიერ გამოკითხული ადამიანები ამბობენ, რომ ეს რეფორმა გავლენას მხოლოდ და მხოლოდ მოსახლეობის ფინანსებზე იქონიებს და ისედაც გაჭირვებულ მოსახლეობას დამატებით პრობლემებს შეუქმნის.

განსაკუთრებით ეს პრობლემა ისეთ სოფლებს შეეხებათ, სადაც ექიმი კვირაში ერთხელ ადის და სადაც, საექიმო ამბულატორია, მხოლოდ სახელადაა. ასეთები კი, გურიაში ცოტა ნამდვილად არაა.

სამედიცინო საქმიანობის რეგულირების სააგენტოში "გურია ნიუსთან" საუბრისას ამბობენ, რომ ეს მოსახლეობის ხარჯებს არ გაზრდის:

_ საუბარია მხოლოდ იმ მედიკამენტებზე, რომლის გაცემაც აკრძალულია დანიშნულების გარეშე. უბნის ექიმს აქვს ვალდებულება, რომ პაციენტს, საჭიროების შემთხვევაში, ბინაზეც მოემსახუროს. ამიტომ, პაციენტს ექიმთან ვიზიტის თანხის გადახდა არ მოუწევს, _ გვითხრეს სააგენტოში.

მოსახლეობის ნაწილი მიიჩნევს, რომ ეს რეფორმა წამლების გაძვირებას გამოიწვევს, რასაც უარყოფენ ფარმაცევტული კომპანიების ასოციაციაში.

_ არანაირად არ არის ასეთი პროგნოზი ჩვენი მხრიდან. უბრალოდ, შესაძლებელია, თავიდან დადგეს რიგები, რადგანაც მიმართვიანობა გაიზრდება ექიმებთან. თუკი  ექიმები და სამედიცინო დაწესებულებები დაარეგულირებენ ამ საკითხს, ჩვენ მომსახურების პრობლემა არ გვაქვს, _ ასე უპასუხა შეხვედრაზე, რომელსაც ფარმაცევტული კომპანიების წარმომადგენლები და ექიმები ესწრებოდნენ ფარმაცევტული კომპანიების ასოციაციის პრეზიდენტმა, ირინა ჭელიძემ მინისტრ სერგეენკოს კითხვას, გააძვირებს თუ არა ეს რეფორმა წამლებს.

_ ხშირად ვნახულობდი კომენტარებს სოციალურ ქსელებში, ჩვენთან შემოსულ წერილებში, რომ რად უნდა ექიმი წამლის დანიშვნას _ "მე უკეთესად ვიცი, რა დავუნიშნო ჩემს თავს". ეს არის გზა უფსკრულისკენ. ეს არის გზა არსაით, _ განაცხადა ამავე შეხვედრაზე ჯანდაცვის მინისტრმა.

 ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ჯანდაცვის დეპარტამენტის უფროსი მარინა დარახველიძე ჩვენთან საუბრისას ამბობს, რომ ეს რეფორმა ექიმის ინსტიტუტს გააძლიერებს და ადამიანების ჯანმრთელობაზე იზრუნებს:

_ თვითმკურნალობას ძალიან დიდი ზიანის მოტანა შეუძლია ადამიანისთვის. სამწუხაროდ, საზოგადოებამ კარგად არ იცის ამ რისკების შესახებ. ეს რეფორმაც იმიტომ განხორციელდა, რომ ჩვენი მოქალაქეების ჯანმრთელობა დავიცვათ.

_ ქალბატონო მარინა, ხშირია შემთხვევები, როცა ექიმების პროფესიონალიზმი კითხვის ნიშნის ქვეშ დგება. ბევრჯერ ყოფილა სიტუაცია, როცა რეგიონებში დასმული დიაგნოზი და შესაბამისად, წარმართული მკურნალობა არცთუ კარგი შედეგით დასრულებულა. ბუნებრივია, იქ, სადაც ასეთი შემთხვევები ხშირია, ექიმების მიმართ ნდობა ნაკლებია…  სამინისტრო არ ფიქრობს, რომ ამ კუთხით ბევრი სამუშაოა?

_ როცა მსგავსი შემთხვევებია,  სამედიცინო რეგულირების სააგენტო ერთვება. პაციენტის ყოველ საჩივარზე რეაგირება ხდება…

_ არის შემთხვევები, როცა პაციენტები სააგენტოს არ მიმართავენ…

_ ჯანდაცვის სამინისტრო აქტიურად მუშაობს ამ კუთხით. ჩვენ გვაქვს პროგრამა, რომლის ფარგლებში, ყველა ექიმს აქვს საშუალება კვალიფიკაცია აიმაღლოს, დამატებითი ცოდნა მიიღოს. ამ საკითხზე აქტიურად მიმდინარეობს მუშაობა.

დარახველიძის ინფორმაციით, სამინისტრო აქტიურად მუშაობს, რომ საექიმო ამბულატორიები ყველა სოფელში გაიხსნას და მოსახლეობას ექიმის მომსახურების მიღება თავისუფლად შეეძლოს. 

როგორც ჯანდაცვის სამინისტროში გვითხრეს ამ დღეებში საზოგადოებას კიდევ მეტი ინფორმაცია მიეწოდება რეფორმის შესახებ და, შესაბამისად, ყველა შეკითხვას პასუხი გაეცემა.