ვინ გახდება საქართველოს მომავალი პატრიარქი ილია მეორის შემდეგ? ეს კითხვა ბოლო პერიოდში კიდევ ერთხელ გააქტიურდა. თეოლოგები ამბობენ, რომ საპატრიარქო ტახტისთვის ბრძოლაში პატრიარქის რჩეულს, მოსაყდრე შიოს ფოთისა და ხობის მიტროპოლიტი, გრიგოლ ბერბიჭაშვილი დაუპირისპირდება და ამ მიზნით მან სინოდის წევრებთან კულუარული კონსულტაციებიც კი დაიწყო.
სავარაუდოდ, სწორედ საპატრიარქო ტახტისთვის ბრძოლას უნდა უკავშირდებოდეს ერთი თვის წინ ხობში, მეუფე გრიგოლის რეზიდენციაში გამართული საიდუმლო სერობა, რომელსაც სინოდის არაერთი გავლენიანი მღვდელმთავარი ესწრებოდა. ამ შეხვედრის შესახებ ოდნავ ქვემოთ მოგახსენებთ, მანამდე კი ორიოდე სიტყვით გიამბობთ თავად მეუფე გრიგოლის შესახებ.
საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულების თანახმად, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქობის კანდიდატი უნდა აკმაყოფილებდეს შემდეგ მოთხოვნებს: ეროვნებით უნდა იყოს ქართველი, უნდა იყოს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავარი, უნდა ჰქონდეს საღვთისმეტყველო განათლება და საეკლესიო მმართველობის საკმარისი გამოცდილება, ასაკით უნდა იყოს არანაკლებ ორმოცი წლისა და არაუმეტეს სამოცდაათი წლისა, უნდა იყოს ბერი.
მეუფე გრიგოლი ყველა ამ კრიტერიუმს აკმაყოფილებს, თუმცა მის ბიოგრაფიაში არის ერთი დეტალი, რომელმაც საპატრიარქო ტახტისკენ მიმავალ გზაზე შესაძლოა, სერიოზული წინაღობა შეუქმნას. საქმე ის გახლავთ, რომ წმინდა სინოდის ერთ-ერთი გავლენიანი მღვდელმთავარი ერისკაცობაში გურამ ბერბიჭაშვილი 1981 წელს ქურდობის ბრალდებით გაასამართლეს. საქმე ეხება მოპარული ავტომობილების ვლადიკავკაზში გადაყვანასა და უკანონო რეალიზაციას. მაშინ გურამ ბერბიჭაშვილი, სულ რაღაც, 25 წლის გახლდათ. ამ ამბიდან 8 წლის შემდეგ ის დიაკვნად ეკურთხა, ერთი წლის შემდეგ კი მღვდელი გახდა. მისი ბერად აღკვეცა და ეპისკოპოსად კურთხევა 1996 წელს მოხდა, 2007 წელს კი მიტროპოლიტის სტატუსი უბოძეს. მეუფე გრიგოლს ხშირად ნაციონალური მოძრაობისა და პირადად მიხეილ სააკაშვილის აქტიურ მხარდაჭერადაც განიხილავდნენ. მოქმედ ხელისუფლებას კი დღესაც აქტიურად აკრიტიკებს, თუმცა ბოლო პერიოდში მისი კრიტიკის სამიზნე თავად კათოლიკოს-პატრიარქიც გახდა. ეს მას შემდეგ, რაც მისმა უწმინდესობამ ყველასთვის მოულოდნელად თანამოსაყდრედ მეუფე შიო გამოაცხადა. პატრიარქის ამ გადაწყვეტილების ლეგიტიმურობა მეუფე გრიგოლმა კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენა და „რუსთავი 2“-თან საუბრისას ასეთი რამ თქვა:
„სამართლებრივი კუთხით რომ შევხედოთ, ბევრი კითხვა ჩნდება. მე ისიც არ ვიცი, ის ამ გადაწყვეტილებაში თავისუფალი იყო თუ არა… მოსაყდრე ინიშნება მაშინ, როდესაც პატრიარქი უუნაროა. თუ ამ ლოგიკას გავყვებით, მაშინ ამას უნდა მოჰყოლოდა განცხადება, რომ მე მივდივარ, მოსაყდრეს ვნიშნავ და მოსაყდრე აგრძელებს იმ პროცედურებს, რაც დებულებით არის განსაზღვრული“, – განაცხადა მეუფე გრიგოლმა.
აშკარაა, რომ ფოთისა და ხობის მიტროპოლიტმა ამ განცხადებით პირდაპირი იერიში მიიტანა მოსაყდრე შიოზე და, შესაბამისად, იმ გადაწყვეტილებაზე, რომელსაც პატრიარქმა პირადად მოაწერა ხელი. ისიც აშკარაა, რომ მეუფე გრიგოლი იქნება ის, ვინც შიო მუჯირს საპატრიარქო ტახტისთვის ბრძოლაში დაუპირისპირდება. როგორც ჩანს, მან უკვე საარჩევნო კამპანიაც დაიწყო, რასაც მოწმობს მის ირგვლივ მღვდელმთავართა ბოლოდროინდელი და უცნაური კონცენტრაცია. მაგალითად, 7 თებერვალს, ფოთისა და ხობის ეპარქიას სინოდის გავლენიანი წევრები სტუმრობდნენ. საპატრიარქოდან ჩვენი წყარო გვიყვება, რომ იქ ჩასულმა მღვდელმთავრებმა მეუფე გრიგოლს მხარდაჭერა აღუთქვეს. შეხვედრას ესწრებოდნენ: დასავლეთ ევროპის მიტროპოლიტი აბრაამი, მროველ-ურბნელი მიტროპოლიტი იობი, ვანისა და ბაღდათის მიტროპოლიტი ანტონი, მესტიისა და ზემო სვანეთის მიტროპოლიტი ილარიონი, ბოლნელი მთავარეპისკოპოსი ეფრემი, მარგვეთისა და უბისის ეპისკოპოსი მელქისედეკი, თიანეთისა და ფშავ-ხევსურეთის ეპისკოპოსი მიქაელი, სურამისა და ხაშურის ეპისკოპოსი სვიმეონი და ბორჯომ-ბაკურიანის ეპისკოპოსი ლაზარე. რამდენიმე მათგანმა საკუთარი პოზიცია ღიადაც დააფიქსირა, ასე მაგალითად:
„ძალიან ბევრი რამ გაკეთდა ამ ეპარქიაში. გამოვხატავთ დიდ სიყვარულსა და პატივისცემას იმ ღვაწლის გამო, რომელიც აქვს მეუფე გრიგოლს არა მარტო ამ ეპარქიის, არამედ ჩვენი ეკლესიის წინაშე. ღმერთმა დალოცოს მისი მსახურება საქართველოს წმინდა მართლმადიდებელ ეკლესიაში“, – აღნიშნა მეუფე აბრაამმა.
„როდესაც ვეცნობით წმინდანების ცხოვრებას, ძალიან ბევრ საერთოს ვხედავთ მეუფე გრიგოლთან. თქვენ გახსოვთ, რა მდგომარეობაში იყო ეს ეპარქია და რა ხდება დღეს. თამამად შემიძლია ვთქვა, რომ მეუფე გრიგოლმა შექმნა ეპარქიის ეფექტური მართვის სისტემა. ამაზე დაშენდა მისი წარმატებული მატერიალური თუ სულიერი წინსვლა. ამას ყველა ხედავს. მართვის ეს სისტემა ყველასთვის მისაბაძია. გრიგოლის მმართველობა ნამდვილად მისაბაძი და მისასალმებელია“, – ეს კი მეუფე იობის სიტყვებია.
იმ დღეს ტაძარში, ამ საჯარო გამოსვლის გარდა, იყო არასაჯარო ნაწილიც… და როგორც ჩვენი წყარო გვიყვება, სწორედ დახურულ შეხვედრაზე განიხილეს, მეუფე გრიგოლის გაპატრიარქების შესაძლებლობა. გარდა შეხვედრაზე მყოფი მღვდელმთავრებისა, სინოდში მეუფე გრიგოლს სხვა მხარდამჭერებიც ჰყავს, მათ შორის ჭყონდიდის მიტროპოლიტი პეტრე ცაავა.
თეოლოგი გიორგი ტიგინაშვილი არ გამორიცხავს, რომ ფოთისა და ხობის მიტროპოლიტის შანსები და მხარდამჭერთა რაოდენობა კიდევ უფრო გაიზარდოს, რაც იმას ნიშნავს, რომ პატრიარქის მიერ დადგენილი მოსაყდრე, მეუფე შიო (მუჯირი) თამაშგარე მდგომარეობაში აღმოჩნდება. „წინააღმდეგობა პატრიარქის გადაწყვეტილების მისამართით“ – „პრაიმტაიმთან“ საუბრისას ასე აფასებს თეოლოგი გიორგი ტიგინაშვილი მეუფე გრიგოლის ირგვლივ მიმდინარე კულუარულ პროცესებს.
