სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების გადაწვა სახიფათო და დასჯადია, მაგრამ მოსახლეობა საგაზაფხულო სამუშაოების დაწყებასთან ერთად, მას მაინც მიმართავს.
კავკასიის გარემოსდაცვითი ორგანიზაციების ქსელის (CENN) გარემოსდაცვითი პროგრამების კოორდინატორი, რეზო გეთიაშვილი “კარმიდამო ჩემთან” იმ საფრთხეებზე ამახვილებს ყურადღებას, რისი გამოწვევაც თუნდაც საკუთარ ეზოში დანთებულ ცეცხლს შეუძლია.
გეთიაშვილი პრობლემის აღმოსაფხვრელ გზაზე საუბრობს.
“გადაწვის შედეგად ბინძურდება არა მარტო ატმოსფერული ჰაერი, არამედ ზიანდება ნიადაგიც, რომლის ჩამოყალიბებასაც დიდი დრო სჭირდება და მოსაფრთხილებელია. ხშირ შემთხვევაში სასოფლო-სამეურნეო ტერიტორიები ესაზღვრება იმ სახელმწიფო მიწებს, რომლებიც შეიძლება იყოს აღდგენილი ტყეებით, ქარსაცავებით და სხვადასხვა ნარგაობებით. ვხედავთ, რომ ხანძრის ფაქტები ყოველ წელს ხშირია და ხშირად, სწორედ ამ სასოფლო-სამეურნეო მიწების გადაწვით არის გამოწვეული. ეს სერიოზული პრობლემაა. საფრთხე შეიძლება შეექმნას არა მარტო ბუნებრივ გარემოს, არამედ ადამიანის საცხოვრებელ გარემოსაც და ადამიანის უსაფრთხოებასაც. ხანძარი, რომელიც ჩნდება ტყეში, სავარგულზე, არის უსაფრთხოების საკითხი, მაგრამ, როგორც ჩანს, ეს უკვე ტრადიციად აქვს მოსახლეობას და ადვილად ვერ შეცვლის. გადაწვა პირდაპირ სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობად ჩამოყალიბდა და ისე უყურებს ამას მოსახლეობა, როგორც სხვა სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობას, როგორიცაა მოხვნა ან სხვა მსგავსი სამუშაო”, _ გვეუბნება გეთიაშვილი.
გეთიაშვილის თქმით, მართალია, სასოფლო-სამეურნეო მიწების გადაწვა დასჯადია, მაგრამ მოსახლეობა არ ფლობს ინფორმაციას იმის შესახებ, რომ კანონს არღვევს. ამის მიზეზად კი CENN-ის გარემოსდაცვითი პროგრამების კოორდინატორი ფაქტების რეაგირების გარეშე დატოვებას ასახელებს. გარდა ამისა, ამბობს, რომ აუცილებელია მოსახლეობის ცნობიერება ამაღლდეს და ფაქტებზე კონტროლი გამკაცრდეს. გეთიაშვილს მიაჩნია, რომ თუ ერთი ადამიანის გაფრთხილება მოხდება ან დააჯარიმებენ, ხალხი დაინახავს, რომ კანონი სრულდება და ნიადაგის გადაწვას შეწყვეტს.
“ორი მიმართულებით არის სამუშაო. უფრო მეტი რესურსი უნდა გამოიყოს ცნობიერების ამაღლების და ინფორმირების კუთხით, მაგრამ, სამწუხაროდ, მარტო ეს არ იქნება ეფექტიანი. უნდა გამკაცრდეს კონტროლი. როგორც ცნობილია, სასოფლო-სამეურნეო მიწის გადაწვა არ არის კანონით დაშვებული საქმიანობა. ადამიანებს, რომლებიც ამ საქმიანობას ეწევიან არ აქვთ ინფორმაცია, რომ კანონს არღვევენ; არ აქვთ ინფორმაცია, იმიტომ, რომ რეაგირებას ვერ ხედავს მოსახლეობა ამაზე. იქნებოდა ლოგიკური თუ აღსრულების ნაწილში მოხდებოდა შეთანხმება გარემოს ზედამხედველობის სამსახურსა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს შორის და საპატრულო პოლიცია ჩაერთვებოდა. გადაწვა არ არის ვიზუალურად შეუმჩნეველი ამბავი. ადვილია ფაქტის გამოვლენა და დაფიქსირება. თუმცა, ამ ფაქტის დაფიქსირების დროს არ ხდება მუშაობა ამის გამოსავლენად. კარგი იქნებოდა თუ საპატრულო პოლიცია მივიდოდა ადგილზე, პირველ ეტაპზე მისცემდა გაფრთხილებას მოსახლეს, გააცნობდა სანქციას, თუ რა ელოდება გამეორების შემთხვევაში. როცა მოსახლეობა დაინახავს, რომ კანონი არსებობს და ხდება რეაგირება, დადგება ფაქტის წინაშე და აღარ დაწვავენ მიწას”, _ გვეუბნება გეთიაშვილი და აღნიშნავს, რომ აღსრულება უნდა იყოს მაქსიმალურად რბილი.
ცნობისთვის, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროში ამბობენ, რომ ნარჩენების დაწვის შედეგად გაჩენილი ხანძარი საფრთხეს უქმნის ქარსაფარ ზოლებს და ტერიტორიის ახლომდებარე ინფრასტრუქტურას, იწვევს ნიადაგის თვისებების გაუარესებას, ნაყოფიერების დონის შემცირებას და, საბოლოოდ, ნიადაგის დეგრადაციას. ხშირად, ხორბლისა და ქერის მოსავლის აღების შემდეგ, ფერმერები განგებ წვავენ მცენარეულ ნარჩენებს, რათა სასოფლო-სამეურნეო სავარგულები შემდგომი დამუშავებისთვის გაასუფთაონ. ასევე, მოსახლეობაში გავრცელებულია მცდარი მოსაზრება, რომ სავარგულებზე ნარჩენების დაწვა მოსავლიანობას ზრდის. ფერმერების მიერ გაჩენილი ხელოვნური ხანძრები მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს გარემოს, ბიომრავალფეროვნებას, იწვევს გაუდაბნოებას. სასოფლო-სამეურნეო სავარგულზე მცენარეული ნარჩენის გადაწვა კანონით აკრძალული ქმედებაა, შესაბამისად, დასჯადია და სამართალდარღვევის გარემოებებიდან გამომდინარე, 200-დან 1000-ლარამდე ჯარიმის ოდენობას ითვალისწინებს, რასაც ემატება გარემოსთვის მიყენებული ზიანის თანხა. სტატისტიკის მიხედვით, გარკვეული ფერმერების უპასუხისმგებლო ქმედებით, სასოფლო-სამეურნეო ნარჩენების დაწვის შედეგად გაჩენილი ხანძრით, ათობით ჰექტარი სახნავ-სათესი მიწაა გადამწვარი და რამდენიმე ათეული კილომეტრი ქარსაფარი ზოლია განადგურებული.
