შემოდგომის პირია და მთავარი ღალიანობის დასრულებისთანავე, თაფლის გამოღების შემდეგ, უნდა დავიწყოთ ფუტკრის ოჯახების შემოწმება და მომზადება საზამთროდ. შემოწმების მიზანს წარმოადგენს, გამოავლინოს როგორც ძლიერი, საშუალო და სუსტი, ისე უდედო და ცრუდედიანი ოჯახები.
უდედო ოჯახებს და ძველ, დედიან ოჯახებს უნდა ჩავუსვათ ახალ სათადარიგო დედები. ხოლო ცრუდედიან ოჯახებს ჯერ ცნობილი მეთოდებით გამოვასწორებთ, შემდეგ კი ჩავუსვამთ დედას.
საკვები მარაგის უკმარისობის შემთხვევაში, ჩავუტაროთ ხელოვნურ კვება შაქრის სიროფით. შემოდგომით საჭიროა ორი წილი შაქრის ფხვნილი, ერთი წილი წყლის შეფარდებით. საკვების მიღების დროს, დავიცვათ უსაფრთხოება, არ მოხდეს საფუტკრეში ქურდობა და თავდასხმა სუსტ ოჯახებზე.
კვება აუცილებლად დღის მეორე ნახევარში უნდა ჩავატაროთ. სუსტ ოჯახებს შევუმციროთ საფრენები. კვებასთან ერთად, საკვებში ვურევთ სხვადასხვა დაავადებებზე სამკურნალო და პროფილაქტიკურ მკურნალობისთვის პრეპარატებს, მონაცვლეობით, 5-7 დღის ინტერვალით.
ვარვატოზის დაავადების საწინააღმდეგოდ უნდა გამოვიყენოთ შემდეგი პრეპარატები: ვარაკომი, ფუმისანი, თიმოლი-B, ბისანარი, ჭიანჭველამჟავა, ეკოპოლი და სხვა.
ნოემბრის ბოლოს, უბარტყო პერიოდში, საკმარისია პრეპარატის ერთჯერადად მიცემა.
ფუტკრის ინფექციური, ბარტყის სიდამპლეების სამკურნალო პრეპარატებია: ოქსიბაქტოციდი, ოქსიცვიტი, ეკოფიტოლი, აპიმაქსი და სხვა.
ნოზემატოზის სამკურნალო პროფილაქტიკისთვის საჭიროა ნოზემატი და ნოზემაციდი.
სკებისა და საფუტკრე ინვენტარის სადეზინფექციოდ უნდა გამოვიყენოთ დეზინფექტონი. არის სხვა საშუალებებიც.
თუ გვინდა, რომ ჩვენი პროდუქცია, ჩვენი თაფლი იყოს საუკეთესო, ჯანსაღი და მეტი მოთხოვნა გააჩნდეს კონკურენტულ ევროპულ ბაზარზე, მთელი პრეპარატები უნდა ჩავანაცვლოთ სურსათის ეროვნული სააგენტოს და ევროსტანდარტების მიერ აღიარებული ახალი სამკურნალო პრეპარატებით.
როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, ყურადღება ეთმობა ზამთრის მარაგის რაოდენობას და მის ხარისხს. თუ მეფუტკრეს ეჭვი ეპარება, რომ სკაში დიდი რაოდენობის სუროს ან მანანა თაფლია, უნდა ვიცოდეთ, რომ ორთავე საშიშია.
მანანა თაფლი ორგვარია: მცენარეული და ცხოველური. ასეთ დროს ის უნდა შევცვალოთ ხარისხიანი თაფლით ან ფუტკარს აძლევენ შაქრის სიროფს. ასევე, შესაძლებელია, მანანა თაფლი გამოვწუროთ. ეს ხდება ასე:
სკიდან ამოვიღოთ უბარტყო ჩარჩოები, რომელზეც თავღია თაფლია. ჩარჩოებზე გადაბეჭდილ თაფლს არ ვეხებით. სეფერატორის საშუალებით ფრთხილად ვაცლით თავღია თაფლს, ისე, რომ გადაბეჭდილი თაფლი არ დავაზიანოთ. ავაცლით თავღია თაფლს, ჩარჩოებს ისევ ჩავაბრუნებთ სკაში და ვავსებთ ახალი მარაგით.
სამუშაოები ჩავატაროთ სუროს ყვავილობის დამთავრებისთანავე, სექტემბრის ბოლოს, სანამ გარემოში ნორმალური, თბილი ტემპერატურაა და გვაძლევს კარგად მოვლის საშუალებას.
ბუდის შედგენის დროს, სკიდან ვიღებთ ძველ, შავ სიდამპლეშეპარულ, ნახევრად აშენებულ, სავსეთაფლიან ჩარჩოებს. ბუდის განაპირას, კიდეში, ორთავე მხარეს ვათავსებთ უფრო მეტ თაფლჭეოიან ფიჭებს. შუაგულში კი _ ნახევრად სავსე თაფლიან ჩარჩოებს ისე, რომ ოჯახებს საშუალოდ ჰქონდეს 12-15 კგ სამარაგო თაფლი.
საზამთროდ ბუდის ფიჭები, სასურველია, იყოს შედარებით მუქი ფერის, რომელიც უფრო თბილია. ვუდგამთ ტიხარს, ვათბუნებთ ზემოდან და გვერდით ვუდებთ ბალიშს. ფუტკრის ოჯახის სიძლიერის მიხედვით, ვუმცირებთ საფრენს. სკა დაცული უნდა იყოს თაგვებისა და წყლისგან. დაზიანებული სახურავები შეიცვალოს ან შევაკეთოთ. არასაიმედო სკიდან ფუტკრის ოჯახი გადავსვათ სხვა, უსაფრთხო სკაში.
დიდი მნიშვნელობა აქვს საფუტკრე ადგილის სწორად შერჩევას. ეს ადგილი უნდა იყოს მშრალი, გარემო მზიანი, სინათლიანი. ახლოს იყოს საჩრდილობელი. ანუ ხარობდეს ფოთოლმცვენი მცენარეები ისე, რომ არ დავტოვოთ ზაფხულის პერიოდში პირდაპირ მზის ქვეშ.
ეს ადგილი ასევე არ უნდა იყოს ზვავსაშიში და წყალდიდობისას შესაბამისი ზონა, რომ საფრთხე შეექმნას ფუტკარს. ასევე, არ უნდა დავდგათ სკები ავტომაგისტრალთან, საქონლის სადგომთან ახლოს. იყოს მშვიდი, წყნარი გარემო, ეკოლოგიურად სუფთა და მიმზიდველი.
საკარმიდამო ეზოში, სადაც ფუტკარი გვყავს, უნდა დავრგოთ და გავახაროთ თაფლოვანი მცენარეები. სკები ყოველთვის აკურატულად დავნომროთ. ასევე ვიქონიოთ საფუტკრის აღრიცხვის ჟურნალი.
შემოდგომით დროულად და ხარისხიანად ჩატარებული სამუშაოები საფუტკრეში, გარანტიაა ფუტკრის ოჯახების უდანაკარგოდ გამოზამთრების და მაღალი პროდუქტიულობისა.
ჯანვერდ ცეცხლაძე,
გურიის მეფუტკრეთა კავშირის თავმჯდომარე
