,,კიევის ბრძოლაში წაგების შემდეგ, რუსი ომის დამნაშავე ვლადიმირ პუტინი ცდილობს გადაარჩინოს სამხედრო წარმატება აღმოსავლეთ უკრაინის დონბასის რეგიონში. მისი არმიის წინსვლა იყო ” ნელი და არათანაბარი ” და ეს მანამდეც კი, სანამ დასავლეთის მიერ ჩადენილი მძიმე შეიარაღება დამცველებს მიაღწევს. მას შემდეგ, რაც უკრაინის შეიარაღებული ძალები ყველა ახალ აღჭურვილობას შეიტანენ, ისინი მზად უნდა იყვნენ კონტრშეტევის გასატარებლად, რომელსაც შეუძლია დაიბრუნოს დაკარგული ტერიტორიები.“ – წერს რუსული წარმოშობის ამერიკელი სამხედრო ისტორიკოსი მაქს ბუტი The Washington Post-ის რუბრიკაში.
რას გააკეთებს მაშინ პუტინი? გავრცელებულია შეშფოთება, რომ მას არ შეუძლია წაგება და, შესაბამისად, გაორმაგდება. მას შეეძლო ესკალაცია ან უფრო ჩვეულებრივი სამხედრო ძალით, ან ქიმიური ან ბირთვული იარაღით. ზოგი მაინც ელის, რომ ასე თუ ისე რუსეთი გაიმარჯვებს.
„თუ დასავლელი ლიდერები ფიქრობენ, რომ მათი უკრაინის ხელშეუხებელი წახალისება უკრაინის სამხედრო გამარჯვებას მოიტანს, მაშინ ისინი ფატალურად არასწორად იგებენ პუტინის განზრახვებს და გადაწყვეტილებას“, წერს ბრიტანელი ჟურნალისტი და ყოფილი „კრემლის კონსულტანტი“.
ანალიტიკოსების მიერ წამოჭრილი ერთი სცენარი არის ის, რომ პუტინი გამოიყენებს 9 მაისის გამარჯვების დღის აღნიშვნას წითელ მოედანზე, მეორე მსოფლიო ომის დასასრულის აღსანიშნავად, რათა გამოაცხადოს გაფართოებული საომარი ძალისხმევა უკრაინაში. ადრე ცდილობდა შეჭრას „სპეციალურ სამხედრო ოპერაციად“ გადაეტანა, ახლა მას შეეძლო ომი გამოეცხადებინა და გამოეცხადებინა ტოტალური, მეორე მსოფლიო ომის სტილის მობილიზაცია. მას შეეძლო წარმოედგინა, რომ შეეძლო უკრაინის განადგურება გაცილებით მეტი ტანკითა და ჯარით. მაგრამ ეს საფრთხეს უქმნის სოციალურ არეულობას და, ალბათ, გამარჯვებას მაინც ვერ მოიტანს.
ისტორიკოსი აღნიშნავს, რომ რუსეთი დიდი ქვეყანაა (მოსახლეობა 144 მილიონი), მაგრამ პუტინს არ ჰყავს მომზადებული სამხედრო ძალის დიდი რეზერვი. რუსეთი წელიწადში დაახლოებით 260 000 კაცი მოაბილიზაცია, წვევამდელების ორ გაწვევით, გაზაფხულზე და შემოდგომაზე, ერთი წლის განმავლობაში. მაგრამ იმ შემთხვევაშიც კი, თუ პუტინი წვევამდელებს უკრაინაში გაგზავნის (რასაც ის პირობას დებს, რომ არ გააკეთებს), მათ მაინც დასჭირდებათ მინიმუმ ოთხთვიანი წვრთნა – და ეს კი დაბალი ხარისხის, არამოტივირებულ ჯარს გამოიმუშავებს.
გარდა მომზადებული რეზერვების ნაკლებობისა და საბრძოლო მასალისა და თანამედროვე აღჭურვილობის სავარაუდო დეფიციტისა, რუსებისთვის მთავარი პრობლემა ლოჯისტიკაა. ისტორიკოსი ირწმუნება, რომ მაშინაც კი, თუ რუსეთმა ბევრი ცუდად გაწვრთნილი წვევამდელი გაგზავნა ბრძოლაში, მაინც გაუჭირდება მათი აღჭურვა.
როგორც ისტორიკოსი აღნიშნავს, ქაღალდზე რუსეთს რეზერვში ჰყავს 2 მილიონზე მეტი ყოფილი სამხედრო მოსამსახურე, მაგრამ, ომის შემსწავლელი ინსტიტუტის თანახმად , მათგან ცოტას გადის განახლებად მომზადებას. 2019 წლის რენდის მოხსენებამ დაადგინა, რომ მხოლოდ 4000-დან 5000-მდე რეზერვისტი ჩაითვლება შეერთებული შტატების ეროვნული გვარდიის ან რეზერვის წევრებთან შედარებით. თავდაცვის სამინისტრომ 2021 წელს წამოიწყო ინიციატივა რეზერვების 80 000-დან 100 000 ჯარამდე გაფართოების თაობაზე, მაგრამ არ არსებობს რაიმე ნიშანი იმისა, რომ ეს ამბიციური მიზანი მიღწეული იქნება.
მაშინაც კი, თუ რუსეთს არასწორად გაწვრთნილი წვევამდელების დიდი რაოდენობა ბრძოლაში ჩაებმება, მას გაუჭირდება მათი აღჭურვა. რუსები აცხადებენ, რომ 10 000-ზე მეტი ტანკი და 36 000 სხვა ჯავშანტექნიკა ინახება, მაგრამ უმეტესობა, სავარაუდოდ, მოძველებული და დანგრეულია. რუსეთი კარგავს თავის საუკეთესო სამხედრო აღჭურვილობას უკრაინაში და გაუჭირდება შემცვლელების მოძიება. დასავლეთის სანქციები ახშობს რუსეთის სამხედრო წარმოების ხაზებს მიკროჩიპების ნაკადის შეჩერებით. მაგალითად, რუს სამხედროებს არ აქვთ ზუსტი მართვადი საბრძოლო მასალები .
რატომ ფიქრობენ, რომ მათ შეუძლიათ მოაწყონ მარაგი უფრო დიდი არმიისთვის, თუ მათ არ შეუძლიათ 150 000 კაცის მიწოდება?
სამხედრო ისტორიკოსი წერს ,,მაშინაც კი, თუ რუსეთს შეეძლო მოძველებული აღჭურვილობით აღჭურვილი გაცილებით მეტი დაბალი ხარისხის ჯარისკაცი, მას გაუჭირდებოდა მათი მიწოდება. რუსულმა ლოჯისტიკურმა ძალებმა ვერ შეძლეს შეენარჩუნებინათ შემოსევის არმია, რომელიც თავდაპირველად დაახლოებით 150 000 კაცს შეადგენდა . როგორ მიაწოდონ ისინი უფრო დიდ ძალას? მეტი რუსული ჯარი უბრალოდ უფრო მეტ სამიზნეს შექმნის უკრაინის ყველა თანამედროვე იარაღისთვის.
უფრო საშინელი სცენარი იქნება, თუ პუტინი გამოიყენებდა ქიმიურ ან, განსაკუთრებით, ბირთვულ იარაღს. რუსი პროპაგანდისტები რეგულარულად იმუქრებიან ბირთვული ომის წამოწყებით, თუ მათი ძალები უკრაინაში დამარცხდებიან, თავად პუტინი კი დასავლეთის დასაშინებლად ბირთვულ სროლაში მონაწილეობს.
ყველაზე ნაკლებად სავარაუდო სცენარი ყველაზე აპოკალიფსურია: რუსეთი თავს ესხმის ნატოს ქვეყნებს ჩვეულებრივი ან ბირთვული იარაღით. პუტინი არ არის თვითმკვლელობისკენ მიდრეკილი და მან იცის, რომ შეერთებული შტატების პასუხი დამღუპველი იქნება. ბირთვული იარაღის უფრო შეზღუდული გამოყენება უკრაინის ბაზების ან მოსახლეობის ცენტრების წინააღმდეგ ოდნავ უფრო დამაჯერებელია. პუტინმა შესაძლოა საპროტესტო გაფიცვით დაიწყოს კიევის დატერორება და დანებება. (ქიმიური იარაღის გამოყენება ჯერ კიდევ უფრო სავარაუდოა, მაგრამ ეს არ იქნება თამაშის შეცვლა.)
,,ეს შეარყევს პუტინის კრიმინალურ რეჟიმს.“
ავტორი ასკვნის, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მსოფლიო ვერ შეუშლის ხელს პუტინის ესკალაციას, მას შეუძლია გარანტია მისცეს, რომ ამისთვის გადასახდელი ფასი რუსეთისთვის ძალიან მაღალი იქნება. თუმცა, გამარჯვების შემთხვევაში, ეს მხოლოდ დიქტატორს წაახალისებს შემდგომი აგრესიისკენ – ისევე როგორც დანარჩენი თაღლითი ქვეყნები.
The Guardian-ის ბრიტანული გამოცემის ცნობით , უკრაინაში ომის შემობრუნება ამ თვეში მოხდება. ჟურნალისტები აღნიშნავენ, რომ ახლა უკრაინის შეიარაღებულ ძალებს არ შეუძლიათ კონტრშეტევა და ოკუპირებული ტერიტორიების დაბრუნება. თუმცა, სიტუაცია უნდა შეიცვალოს როგორც კი ქვეყანაში დასავლური იარაღის ბოლო ტალღა შემოვა.
ავტორი
