დღეს ყატარში ფეხბურთში მსოფლიოს მორიგი საფეხბურთო პირველობა იწყება, ჩემპიონატი რომელიც ფეხბურთის ისტორიაში განსაკუთრებული იქნება. თავად განსაჯეთ. გაგანია ახალი წლის წინ აზიის ამ პატარა ქვეყნის საფეხბურთო მინდვრებზე დიდი საფეხბურთო ბატალიების მომსწრენი გავხდებით. ამის მსგავსი მსოფლიო ფეხბურთს არ ახსოვს და მეეჭვება ანალოგიური ფაქტი ოდესმე კიდევ დაფიქსირდეს.
ფეხბურთი უპირველეს ყოვლისა ზაფხულის სპორტია და ასე გახლდათ ყოველთვის. რა ვუთხრა იოზეფ ბლატერსა და მიშელ პლატინის, რამდენიმე წლის წინ ყატარს მსოფლიო პირველობის მასპინძლობის უფლება რომ მიანიჭეს. არატრადიციული საფეხბურთო ქვეყნის სტატუსს თავი რომ დავანებოთ, განსხვავებული მენტალობის მატარებელი ქვეყანაც გახლავთ და სამხრეთ ამერიკიდან თუ ევროპიდან ჩასული ათასობით ფეხბურთის გულშემატკივარი შეიხების ყატარში თავს არაკომფორტულ მდგომარეობაში იგრძნობს.
ჩემპიონატი ჯერ არ დაწყებულა და რამდენიმე „არასაფეხბურთო“ კონფლიქტი უკვე დაფიქსირდა.
ჯერ იყო და დანიელ ჟურნალისტებს Live-ჩართვის დროს გადაღებები შეაწყვეტინეს. უსაფრთხოების სამსახურის თანამშრომლებმა ოპერატორს კამერა წაართვეს და მისი დამტვრევითაც ემუქრებოდნენ.
დანიური TV2-ის რეპორტიორმა რასმუს ტანთოლდტმა კატარელ სამართალდამცავებს თავისი აკრედიტაცია უჩვენა და შეეცადა აეხსნა, რომ საჯარო სივრცეში გადაღების უფლება ჰქონდა. “თქვენ აქ მთელი მსოფლიო დაპატიჟეთ. რატომ არ შეგვიძლია გადაღება? ეს ხომ საჯარო სივრცეა. ჩვენ გვაქვს უფლება, რომ აქ გადავიღოთ…” – ეუბნებოდა ის ყატარელებს.
ჟურნალისტის ამ სიტყვებს ყატარელის მუქარა მოჰყვა – ის კამერის დამტვრევით იმუქრებოდა. ამან დანიელი ჟურნალისტიც ცოტა გააბრაზა: “თქვენ შეგიძლიათ კამერის დამტვრევა. ამის გაკეთება გინდა? კარგი, მიდი, დაამტვრიე…”
მოგვიანებით, ტანთოლდტი სხვა ტელევიზიას, NRK-ს ჩაერთო და თქვა, რომ მსოფლიოს ჩემპიონატის საერთაშორისო მედიის დეპარტამენტმა მას ოფიციალურად მოუბოდიშა მომხდარის გამო. თუმცა გამოცდილი ჟურნალისტი ამბობს, რომ უკვე შიშობს, უარესები არ მოხდეს.
“არა მგონია, რომ ყატარში ყველა პოლიციელმა იცოდეს, როგორ უნდა მოიქცნენ მსოფლიოს ჩემპიონატის დროს. ეჭვი მეპარება, რომ მათ კარგად გაიგეს, რა ხდება ამ ქვეყანაში ამ ერთი თვის განმავლობაში. ეს შემთხვევა კარგად ასახავს, რა ხდება ყატარში. საჯარო სივრცეში გადაღების აკრძალვა და თან ასეთი უხეშობით? ყატარი თავისუფალი და დემოკრატიული ქვეყანა არ არის,” – თქვა 49 წლის დანიელმა ჟურნალისტმა.
ამის შემდეგ მსოფლიო პირველობის მასპინძელი ქვეყნიდან ერთი თავზარდამცველი „ნიუსი“ გავრცელდა:
„კატარის ხელისუფლებასთან საკითხის განხილვის შემდეგ, ფიფამ გადაწყვიტა, შეზღუდოს ალკოჰოლური სასმლების გაყიდვა ფიფას გულშემატკივართა ფესტივალზე, სხვა ფან–მიმართულებებსა და ლიცენზირებულ მოედნებზე, მოაცილოს ლუდის გაყიდვის წერტილები ყატარის სტადიონების პერიმეტრიდან, სადაც მსოფლიოს ჩემპიონატის მატჩები ჩატარდება.
შეზღუდვა არ ვრცელდება უალკოჰოლო ლუდის გაყიდვაზე, რომელიც კვლავაც ხელმისაწვდომი იქნება მუნდიალის მასპინძელ ყველა არენაზე.
მასპინძელი ქვეყნის ხელისუფლება და ფიფა მომავალშიც იზრუნებს იმაზე, რომ სტადიონები და მიმდებარე ტერიტორიები ყველა გულშემატკივრისთვის უზრუნველყოფდეს დროის საკადრისად და სასიამოვნოდ გატარებას“, – ნათქვამია ფიფას განცხადებაში.
ამ განცხადების შემდეგ ცნობილი გახდა რომ ადგილობრივი მოსახლეობის მხრიდან მუნდიალისადმი ინტერესი არასაკმარისია, ბილეთები ცოტა გაიყიდა და ყატარის მთავრობამ პაკისტანელები დაიქირავა, რათა თამაშებს დაესწრონ.
ყატარში არიან ადგილობრივი ფეხბურთის ფანები, მაგრამ არასაკმარისია მათი რაოდენობა და ადგილობრივი მთავრობა შიშობს, ტრიბუნებზე დიდი სიცარიელეები არ იყოს.
ღარიბ პაკისტანელებს დღეში 10 დოლარს მისცემენ, უფასო საცხოვრებელიც ექნებათ, დღეში სამჯერადი კვებაც და პლუს, თამაშებზე დაურიგებენ იმ ქვეყნის ნაკრების მაისურებს, რომლებსაც იმ შეხვედრაში გულშემატკივრობენ.
უცხოეთიდან ჩამოსული გულშემატკივრების რიცხვი მნიშვნელოვნად მცირეა, ვიდრე წინა მსოფლიოებზე იყო. გასაგები მიზეზების გამო: ყატარში ბევრი აკრძალვაა, მათ შორის ალკოჰოლური სასმელების.
უფრო მეტი. ცნობილი გახდა რომ ორივე სქესის ქომაგებს ყატარში ყოფნისას ეკრძალებათ შორტების ჩაცმა. რასაკვირველია ამ შეზღუდვებს ყატარში ჩასული ფეხბურთის გულშემატკივრები არ დაემორჩილებიან და არის საშიშროება რომ „მუნდიალი – 2022“ ერთ დიდ კრიმინალურ სერიალად გადაიქცეს.
საინტერესოა, ვინც თავის დროზე ფიფა–ში გადაწყვიტა, რომ მუნდიალის ჩატარების უფლება ისლამური შეზღუდვებით გაჯერებული ყატარისთვის უნდა მიეცათ, ნეტა ახლა რა განწყობაზეა?
აგერ, ცნობილმა ბრიტანულმა გამოცემამ „The Times“ ერთ–ერთი ინგლისელი ფეხბურთის ფანი ჩაწერა, რომელიც ჰყვება, რა საშინელი პირობებია ყატარში ჩასული გულშემატკივრებისთვის შექმნილი.
„ყატარში ფან–ზონები და ფან–სოფლები ჯოჯოხეთია. ბინაში კონდიციონერი ძლივს მუშაობს და გამანადგურებელი თვითმფრინავის მსგავსი ხმა აქვს.
იმ შემთხვევაში, თუნდაც კონდიციონერი მთელი დღე ჩართული იყოს, ტემპერატურა 27 გრადუსზე დაბლა არ დაეცემა. ღამით მისი ჩართვა კი შეუძლებელია, რადგან ძალიან ხმაურიანია.
საწოლები? – ისინი ქვასავითაა. შეიძლება, იატაკზეც დაიძინოთ… არასდროს ვყოფილვარ ასეთ არასასიამოვნო ადგილას, 10 დღეა აქ ვარ და სრული კოშმარია!
შესაძლოა, 1-2 დღე აქ კარგი იყოს, მაგრამ თუ უფრო დიდხანს გაჩერდებით, ნამდვილი საშინელებაა“, – ამბობს გულშემატკივარი.
ინგლისელ გულშემატკივრებზე ჩამოვარდა სიტყვა და ახლო წარსულსი პოპულარული მოთამაშე დევიდ ბექჰემი ყატარის მსოფლიო ჩემპიონატის გამო დიდ უსიამოვნებაში გახვეული აღმოჩნდა.
ინგლისის ნაკრების ყველაზე დიდი „LGBTQ+“ გულშემატკივართა ასოციაცია, ამ გუნდის ყოფილ კაპიტანს დევიდ ბექჰემს აკრიტიკებს. ნაკრების ვეტერანს, ფანებმა ყატარის მუნდიალის ელჩობა არ აპატიეს.
დი კანინგემი, „Three Lions Pride“–ის თანადამფუძნებელი ამბობს, რომ ბექჰემის ქმედებით ძალიან იმედგაცრუებულია – ოფიციალური წყაროს მიხედვით, ბექჰემს, ყატარის მთავრობა მუნდიალის ელჩობაში 150 მილიონ ფუნტ სტერლინგს გადაუხდის.
„რუსეთში ჩავედით, მაგრამ ყატარში არ მივდივართ – არანაირი ნიშანი არ არსებობს იმის, რომ იქ დაცული ვიქნებით,“ – ამბობს კანინგემი. „ძალიან ვწუხვართ იმის გამო, რომ ერთ დროს ჩვენი მეგობრის, დევიდ ბქეჰემის შესახებ გვიწევს ამის თქმა – მას აღარ ვენდობით!
ფიფამ მუნდიალი ისეთ ქვეყანაში აღარ უნდა ჩაატაროს, რომელიც ადამიანის უფლებებს არ იცავს და ამ უფლებების ძალიან ღრმა ფუნდამენტურ პრინციპებს არ ცნობს. სპორტსმენებისაც გვესმის, ერთგვარ ტყვეობაში აღმოჩდნენ“.
მსოფლიო ჩემპიონატზე ყატარში ჰაერის საშუალო ტემპერატურა 25-30 გრადუსი იქნება. მსოფლიო ჩემპიონატის პირველი მატჩი 20 ნოემბერს, ყატარსა და ეკვადორს შორის გაიმართება.
ამ შეხვედრის დაწყებამდე კიდევ ერთი სერიოზული სკანდალი აგორდა. ჟურნალისტი, პოლიტიკური ანალიტიკოსი და ბრიტანეთის ახლო აღმოსავლეთის გამოკვლევების ცენტრის ხელმძღვანელი ამჯარ ტაჰა ირწმუნება, რომ ეს თამაში ჩაწყობილია.
„ყატარმა რვა ეკვადორელი ფეხბურთელი 7.4 მილიონ დოლარად მოისყიდა, რათა ისინი დამარცხდნენ (0:1, გოლი მეორე ტაიმში უნდა გავიდეს). ყატარიდან და ეკვადორიდან ხუთმა ჟურნალისტმა ეს ამბავი დაადასტურა.
ჩვენ ვიმედოვნებთ, რომ ეს სიცრუეა. იმედია, ამ ინფორმაციის გავრცელება შედეგზე იმოქმედებს. მსოფლიო ფიფაში კორუფციას უნდა შეეწინააღმდეგოს“, – დაწერა ტაჰამ თავის „ტვიტერზე“.
ავტორი
