საქართველოში პური და სხვადასხვა პროდუქტი გაძვირდა, რასაც მოსახლეობა აღშფოთებული ხვდება.
“ჩაიზე და პურზე ვართ ხალხი და ამასაც მიუწვდომელს ნუ გახდით. ხარისხი გააუმჯობესეთ“, _ წერს სოციალურ ქსელში ნანა მესხორაძე.
“ხალხი 1.50-ს ვერ იხდის და კიდე მომატება უნდა?!”_ წერს ჟანა ლაცაბიძე.
“ქვეყანაში სადაც ეკონომიკა “ყვავის” და ბევრ ქვეყანაზე “წინ ვართ“, ნეტა რატომ?” _ წერს მაია ჩხაიძე.
“იმოდენა ზრდა აქვს პენსიას, არც გამიკვირდება, რომ გაორმაგდეს. აბა როგორ დავხარჯოთ ამდენი ფული?!”_ წერს ნატა ძიმისტარიშვილი.
პურის მწარმოებელთა ასოციაციაში ამბობენ, რომ ფასები 10 თეთრით არის გაზრდილი, თუმცა გაძვირება ყველა სახეობის პროდუქტს არ შეხებია:
“ფასები დააკორექტირა მხოლოდ ორმა წარმოებამ ერთი სახეობის პროდუქტზე. ლაპარაკია 10 თეთრზე _ ამ 10 თეთრიდან წარმოებას დაახლოებით, ალბათ, 7 თეთრამდე რჩება.
საქმე იმაშია, რომ წელს ფქვილზე ძალიან მზარდი ფასებია. თუ შარშანდელ პერიოდს შევადარებთ, შარშან საშუალო ფასი 52 ლარი იყო ერთ ტომარაზე, დღეს 60 ლარია დაახლოებით. გარდა ამისა, გასათვალისწინებელია მუშახელის ხელფასი _ მცხობელები როცა ხედავენ, რომ ეკონომიკური სიკეთისკენ მიდის საქმე, ითხოვენ ამ ეკონომიკური სიკეთის მიღებას და გვთხოვენ ხელფასის მომატებას.
ამიტომ მე მინდა მოსახლეობა ამას გაგებით შეხვდეს _ თითოეული კაპიკი მტკივნეულია, მაგრამ ეს გამოწვეულია იმ აუცილებლობით, რომელიც წარმოებას სჭირდება.
პურს ყველაზე სტაბილური ფასი აქვს სხვა პროდუქტებთან შედარებით. ბოდიშს ვიხდი ასეთი შედარებისთვის, მაგრამ ერთი ბოთლი წყალი 1.8 ლარი ღირს და პური 1.2-1.3 ლარი. აქ ხუთ თეთრზე [მატებაზე] საუბარი უბრალოდ უხერხულიც არის“, _ ამბობს მალხაზ დოლიძე BMG-სთან საუბრისას.
დისტრიბუტორთა ბიზნეს ასოციაციაში აცხადებენ, რომ ბოლო თვეების განმავლობაში სასურსათო პროდუქციაზე ფასების ზრდა, ძირითადად, სავაჭრო ქსელების მხრიდან წლის დასაწყისში განახლებულ კონტრაქტებს და მიმწოდებლებისთვის გადასახადების ზრდას უკავშირდება.
რას იწვევს ფასების მატება _ ამის შესახებ “გურია ნიუსი”უფლებათა დაცვის საერთაშორისო ცენტრის (ICFRP) დასაქმების, სოციალური საკითხებისა და მოქალაქეობის სექციის (SOC) ხელმძღვანელს, ქეთევან ყაჭეიშვილს ესაუბრა.
როგორც ქეთევან ყაჭეიშვილი ამბობს, “სიღარიბე და არასათანადო სოციალური დაცვა მნიშვნელოვან ზეგავლენას ახდენს შესაბამის მოსახლეობაზე არამარტო საქართველოში, არამედ მთელ მსოფლიოში. სიღარიბესთან ეფექტიანი ბრძოლისთვის, არსებითია, ეკონომიკურ და ფინანსურ საკითხებზე მსჯელობასთან ერთად, საქართველოში, ასევე, მოხდეს სოციალური დაცვის მექანიზმების განვითარება და მათზე წვდომის უზრუნველყოფა“.
ქეთევან ყაჭეიშვილის ინფორმაციით, 2024 წლის აგვისტოში, საარსებო შემწეობის მიმღებთა ოდენობამ ისტორიულ მაქსიმუმს _ 680 833 ადამიანს მიაღწია. შემწეობის მიმღები ადამიანების წილი საერთო მოსახლეობის 18.4%-ს შეადგენს. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ ცალკეულ მუნიციპალიტეტებში საარსებო შემწეობის მიმღებთა რიცხვი ქვეყნის საშუალო მაჩვენებელს მნიშვნელოვნად აღემატება.
2024 წლის მონაცემებით, 9 მუნიციპალიტეტში საარსებო შემწეობის მიმღებთა წილი ადგილობრივი მოსახლეობის 40%-ზე მეტი იყო, რაც ადგილობრივი მოსახლეობის მძიმე სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის მაჩვენებელია.
“მიზნობრივი სოციალური დახმარების პროგრამები, რომელიც ყველაზე მოწყვლადი პირებისა და შინამეურნეობების იდენტიფიცირებასა და დახმარებას ითვალისწინებს, არაერთ ქვეყანაშია გავრცელებული.
საქართველოში საარსებო შემწეობის პროგრამა სოციალური დაცვის სისტემის ერთ–ერთ მთავარ ელემენტს წარმოადგენს და წლიდან წლამდე კიდევ უფრო მეტ ადამიანს მოიცავს. მიუხედავად მისი მნიშვნელობისა, ქვეყანაში სიღარიბის მაჩვენებლები კვლავ მაღალია, ხოლო მოსახლეობის ნაწილი, საარსებო შემწეობის პროგრამის შინაარსითა და ადმინისტრირებით უკმაყოფილო გახლავთ.
როგორც ცენტრალურ და ადგილობრივ დონეზე სოციალურად დაუცველის სტატუსი და შესაბამისი ქულა არაერთი ბენეფიტის მიღების წინაპირობაა. ადგილობრივ დონეზე არსებული სერვისების მნიშვნელოვანი ნაწილი ექსკლუზიურად სოციალურად დაუცველ მოსახლეობას მიემართება, რაც საარსებო შემწეობის სისტემის მიღმა დარჩენილთა გარიყვას იწვევს ისეთი მნიშვნელოვანი ბენეფიტებიდან, როგორებიცაა, მაგალითად, მედიკამენტების დაფინანსება, უფასო სასადილოს მომსახურება, ერთჯერადი ფულადი დახმარებები, შინ მოვლის სერვისი, კომუნალურ გადასახადების სუბსიდირება და ა. შ.”, _ ამბობს ქეთევან ყაჭეიშვილი.
მისი განმარტებით, ინფლაცია გავლენას ახდენს მოსახლეობის ყოველდღიურ ყოფაზე. მოსახლეობას უწევს ფინანსური დისკომფორტის გაწვდომა, რაც განსაკუთრებით ორიენტირებულია ზედმეტი ხარჯების მოსაკრებად.
“ინფლაციის ზემოქმედება იგრძნობა საჭირო ნივთებზე, როგორიც არის საკვები, საცხოვრებელი, ტრანსპორტი, და სამედიცინო მომსახურება.
გარდა ამისა, მომსახურების ხარჯების ზრდა წარმოადგენს საგანგაშო პრობლემას მთელი მსოფლიოსთვის საქართველოს ჩათვლით. მაგალითისთვის საქართველოში კერძო კლინიკების ვიზიტის ფასი მნიშვნელოვნად გაზრდილია, რაც იწვევს იმას, რომ მოსახლეობა უპირატესობას ანიჭებს მომთხოვნი მომსახურების იგნორირებას, რაც ნიშნავს, რომ ბევრმა ოჯახმა შეიძლება საჭირო სამედიცინო დახმარება ვერ მიიღოს. აღნიშნული განსაკუთრებით მწვავედ ეხება სწორედ მოწყვლად ჯგუფებს.
გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ბინების ქირის ფასები და სხვა საცხოვრებელი ხარჯები დაექვემდებარნენ ინფლაციის ზემოქმედებას, რაც წარმოადგენს კიდევ ერთ მნიშვნელოვან ფაქტორს, რომელიც გავლენას ცხოვრების სტანდარტზე“, _ ამბობს ქეთევან ყაჭეიშვილი.
“ინფლაცია მნიშვნელოვანი მაჩვენებელია, რომელიც ეკონომიკის დინამიკას ასახავს და საზოგადოებაზე პირდაპირი გავლენა აქვს. 2024 წლის დეკემბერში საქართველოში წლიური ინფლაციის დონე 1.9%-ს შეადგენდა (წყარო: საქსტატი), რაც მკვეთრად დაბალი მაჩვენებელია ბოლო წლების მაღალი ინფლაციის პერიოდებთან შედარებით.
საქართველო რეგიონში ინფლაციის საშუალო დონეს ინარჩუნებს. მაგალითად, სომხეთში 2024 წლის დეკემბერში წლიური ინფლაციის დონე 1.5%-ს შეადგენდა, ხოლო აზერბაიჯანში ეს მაჩვენებელი 2.1% იყო. წარმოშობის მიხედვით, მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ინფლაციის ზრდაზე უფრო დიდ გავლენას ადგილობრივი პროდუქტების ფასების ზრდა ახდენს, ვიდრე იმპორტული პროდუქტების. ინფლაციის ფორმირებაზე, როგორც აღინიშნა ყველაზე დიდ გავლენას სურსათის, უძრავ–მოძრავი ქონებების, სასმელების და თამბაქოს გაძვირება ახდენენ.
სურსათისა და უალკოჰოლო სასმელების ჯგუფმა ფასების 3.6%-იანი ზრდით ინფლაციაში 1.18 პროცენტულ პუნქტიანი წვლილი შეიტანა.
ამ კატეგორიაში ფასების მატება ძირითადად ბოსტნეულის (15.7%), ზეთის (10.1%), ყავისა და ჩაის (8.8%), შაქრისა და ტკბილეულის (6.9%) ფასების ზრდამ განაპირობა. აღნიშნული პროდუქტების გაძვირება განსაკუთრებით მძიმეა იმ მომხმარებლებისთვის, რომელთა ხარჯების დიდი წილი საკვებ პროდუქტებზე მოდის. ხოლო ალკოჰოლური სასმელებისა და თამბაქოს კატეგორიაში ფასების 5.9%-იანი ზრდამ საერთო ინფლაციაში 0.4%-იანი წვლილი შეიტანა.
რაც შეეხება კომუნიკაციების სექტორს, აქ პირიქით, ფასების 12.7%-იანი შემცირებით ინფლაციაზე უარყოფითი გავლენა მოახდინა, რაც -0.47 პროცენტული პუნქტით აისახა. ეს ცვლილება დიდწილად ინტერნეტის მომსახურების ფასების შემცირებას უკავშირდება, რაც მომხმარებელთა ხარჯებს ამცირებს და ტექნოლოგიური სერვისების ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესებას უსვამს ხაზს.
ამასთან, მიუხედავად ინფლაციის საერთო დაბალი დონისა, სურსათისა და სასმელების ფასების ზრდა მნიშვნელოვან გამოწვევას ქმნის მოსახლეობის დიდი ნაწილისთვის, რადგან მათ ხარჯების დიდი წილი საკვებ პროდუქტებზეა მიმართული.
რაც შეეხება მომხმარებელთა უფლებების შესახებ ცნობიერების დონეს, როგორც არსებული ვითარება ცხადყოფს აუცილებელია, გადაიდგას კიდევ უფრო მეტი ქმედითი ნაბიჯები სამომხმარებლო უფლებებების შესახებ ცნობიერების ამაღლების უზრუნველსაყოფად და ამ მხრივ მნიშვნელოვანია ეკონიმიკურ და სოციალურ პოლიტიკაზე პასუხისმგებელი სტრუქტურების კიდევ უფრო მეტი კოორდინირებული მუშაობა“, _ ამბობს ქეთევან ყაჭეიშვილი.
