“ფარულობის პრინციპის დარღვევა ეჭვქვეშ აყენებს არჩევნების ლეგიტიმურობას”

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ (საია) აწარმოა საარჩევნო დავები 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე ხმის ფარულობის მასობრივად დარღვევის ფაქტებთან დაკავშირებით.

საია–ს ოზურგეთის ოფისის იურისტის ქეთი თოიძის თქმით, ხმის ფარულობის დარღვევა გამოიხატა იმაში, რომ ბიულეტენების უკანა მხარეს გადადიოდა ამომრჩევლის მიერ მარკერით გაფერადებული წრის კვალი, რის გამოც ბიულეტენის ხმის დათვლის ელექტრონულ აპარატში მოთავსებისას კომისიის წევრებისა თუ საარჩევნო უბანზე ყოფნის უფლების მქონე სუბიექტებისთვის მარტივად აღქმადი/იდენტიფიცირებადი ხდებოდა ამომრჩევლის მიერ გამოხატული ნება. ამასთანავე, აღნიშნული პროცესი იწერებოდა უბნებზე განთავსებული ვიდეოკამერების მეშვეობითაც. შესაბამისად, ტექნოლოგიურ უბნებზე ბევრი მოქალაქე აღმოჩნდა ისეთ სიტუაციაში, სადაც მათი არჩევანი არ იყო ფარული.

ქეთი თოიძე: “საია–ს მიერ საერთო ჯამში გასაჩივრდა 73 ოლქის გადაწყვეტილება. ორგანიზაცია ყველა იმ უბნის (2263 უბანი) შედეგების ბათილად ცნობას ითხოვდა, სადაც არჩევნები ტექნოლოგიების გამოყენებით ჩატარდა. გურიის მასშტაბით საჩივრები 86 ტექნოლოგიური უბნის შედეგების ბათილად ცნობასთან დაკავშირებით წარდგენილი იქნა ოზურგეთის, ლანჩხუთისა და ჩოხატაურის საოლქო საარჩევნო კომისიებში, თუმცა სამივე მათგანმა საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ იდენტური, შაბლონური გადაწყვეტილება მიიღო.

საოლქო საარჩევნო კომისიების გადაწყვეტილებები ოზურგეთის რაიონულ სასამართლოში გავასაჩივრეთ, თუმცა წარდგენილი მტკიცებულებების მიუხედავად, სასამართლომ სარჩელი არ დააკმაყოფილა. აღსანიშნავია, რომ საქართველოს მასშტაბით 73 ოლქის გადაწყვეტილება გასაჩივრებული იყო 24 რაიონულ/საქალაქო სასამართლოში. აქედან მხოლოდ თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლო აღმოჩნდა მოწოდების სიმაღლეზე. აღნიშნული სასამართლოს მიერ შემთხვევითი შერჩევით შემოწმდა რამდენიმე უბნის ბიულეტენი, სადაც დადასტურდა, რომ ბიულეტენების უკანა მხარეს მარკერის კვალი ხილვადი იყო. მოსამართლემ, რომელიც თავად ჩაატარა შემოწმების პროცესი, დააფიქსირა ხმის მთვლელ აპარატში ბიულეტენის მოთავსებისას ფარულობის დარღვევის აშკარა ფაქტი.

23 რაიონული/საქალაქო სასამართლოს (მათ შორის ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს) გადაწყვეტილება საია–მ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქუთაისისა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოებში. მიუხედავად წარდგენილი მტკიცებულებებისა, სააპელაციო სასამართლოებმა არ დააკმაყოფილეს საია–ს სარჩელები.

ხმის მიცემის ფარულობა საარჩევნო კონსტიტუციური უფლების ძირეული კომპონენტია. არჩევნები უნდა ჩატარდეს უმთავრესი პრინციპის _ ფარულობის დაცვით, რაც, თავის მხრივ, პირდაპირ კავშირშია ამომრჩევლის ნების თავისუფალ გამოვლენასთან და მის ნამდვილობასთან. აქედან გამომდინარე, ფარულობის პრინციპის დარღვევა ეჭვქვეშ აყენებს შესაბამისი არჩევნების ლეგიტიმურობას. სამწუხაროა, რომ სასამართლოებმა არ დაიცვეს ამომრჩევლების კონსტიტუციური უფლება“, _ ამბობს ქეთი თოიძე.