დღეს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების კომიტეტმა მესამე მოსმენით დაამტკიცა ტყის ახალი კოდექსი, რომლის მიხედვითაც, ტყის საკუთრების ახალი მცნებები დადგინდა. ამ კოდექსის ერთ-ერთი პუნქტის მიხედვით, საპატრიარქოს უფლება ეძლევა ტყეში მდებარე ეკლესია-მონასტრების ირგვლივ 20 ჰა-მდე ფართობი სახელმწიფოსგან შეისყიდოს.
რატომ აქვს ეს უფლება საპატრიარქოს და არა სხვა რომელიმე რელიგიურ დაწესებულებას, რა წესები უნდა დაიცვას საპატრიარქომ ტყის შეძენის შემთხვევაში და რა მოხდება თუ წესებს არ დაიცავენ მონასტრები ან ტყეთმოწყობაზე როგორ უნდა იზრუნოს_ ამ საკითხებზე „გურია ნიუსი“ ბიომრავალფეროვნებისა და სატყეო დეპარტამენტის უფროსს, კარლო ამირგულაშვილს ესაუბრა.
როგორც ამირგულაშვილმა ჩვენთან საუბრისას აღნიშნა, დღეს ძალიან ბევრმა საინფორმაციო საშუალებამ შეცდომაში შეიყვანა საზოგადოება.
„უნდა სამართლიანად ვთქვათ, რომ დღეს იყო გარემოს დაცვის კომიტეტში საქართველოს ახალი ტყის კოდექსის მესამე მოსმენა. არანაირი ცვლილებები და არანაირი საპატრიარქოსთვის ტყის გადაცემის მოსმენა არ ყოფილა. დღეს იყო მესამე მოსმენა, რომელიც არის უმნიშვნელოვანესი კანონპროექტი 1999 წლის მერე, რეფორმის გვირგვინი და პარასკევს გაგვაქვს სესიაზე და ამით ვამთავრებთ ამ 7 წლიან შრომას.
პირველად ისტორიაში ტყის საკუთრების ახალი მცნებები დადგინდა. გარდა სახელმწიფოსა, შესაძლებელი ხდება, რომ მუნიციპალიტეტი და კერძო პირიც იყოს მესაკუთრე, მაგრამ ხაზი მინდა გავუსვა, რომ ეს არ ნიშნავს ტყის პრივატიზირებას ან ტყის გაყიდვას. შემოდის ახალი ტყის განმარტება. თუ 0.5 ჰექტარზე მეტი არის ფართობი და ჩნდება მახასიათებელი ტყისა, რაც აქვს ამ ტყის კოდექსის განმარტებას, კერძო პირს, ვისაც აქვს ნაკვეთი ან ტერიტორია, შეიძლება, აღმოჩნდეს ტყის მესაკუთრე და მუნიციპალიტეტისთვისაც არის სპეციალური რეგულაციები. საპატრიარქოც მოიაზრება როგორც კერძო მესაკუთრე.
მოქმედ ტყის კოდექსში საპატრიარქო უკვე იყო ერთ-ერთი მოქმედი პირი და მას უკვე ჰქონდა ე.წ. მიჩენის წესით ტყეები მართვაში. მიჩენის წესი – არის ხელშეკრულება საპატრიარქოსა და მთავრობის უწყებას შორის, იმასთან დაკავშირებით რომ ეკლესია-მონასტრის გარშემო გარკვეული რაოდენობის ტყეს, რომ იქ იყოს სასურველი და მისადაგებული გარემო მონასტრისა და მომლოცველთათვის და იქ არ მოხდეს ან უკანონო ტყის ჭრა, ან დაბინძურება, ეს მიჩენის ფორმა არსებობდა. ეს განსაკუთრებულ უფლებებსა და მოვალეობებს არც საპატრიარქოს და არც ტყის მართვის ორგანოს უტოვებდა. არის დაახლოებით 1600 ჰა, რაც საპატრიარქოს ამ მმართველობითი ფორმით აქვს, მაგრამ არა საკუთრებაში.
არსებობს ქონების შესახებ კანონი, რომლის თანახმადაც, საქართველოს მთავრობას უფლება აქვს, ხაზს გავუსვამ, სასყიდლიანად, ეს არის შეთანხმების ფორმა, მათ შორის, საპატრიარქოს გადასცეს თავის საკუთრებაში არსებული ქონება იმ რაოდენობით, რა რაოდენობითაც ის ჩათვლის საჭიროდ.
ჩვენ, ტყის ინტერესიდან გამომდინარე, გავითვალისწინეთ, ტყის მდგრადი მართვის პრინციპებიც, საპატრიარქოს აქამდე არსებული რეალობა და პირიქით შევუზღუდეთ ეს უფლებამოსილება. გავაჩინეთ ჩანაწერი ტყის კოდექსში და შესაბამისად ქონების კანონშიც და ვთქვით, რომ ახალი კოდექსის ამოქმედების შემდეგ 2021 წლის 1 იანვრიდან, თუკი საპატრიარქომ მოითხოვა და თუკი სპეციალურმა კომისიამ შეისწავლა და უშუამდგომლა მთავრობასთან, მოითხოვსოს მის გარშემო არსებული ტერიტორია არაუმეტეს 20 ჰექტრისა. ასეთი ფართობები ბევრი ვერ იქნება, რადგან საქართველოში არის 3 000 000 ჰა ტყე, ყველა მონასტერმა თანაბრადაც რომ მოითხოვოს, მაქსიმუმ 2-3 000 ჰა ტყე გადაეცეთ სულ. არ უნდა მოხდეს ტყის ინტერესის დარღვევა“,_ ამბობს ამირგულაშვილი.
როგორც ამირგულაშვილი აღნიშნავს, აღნიშნული კანონპროექტი სხვა რელიგიურ სამლოცველოებს იმიტომ არ განიხილავს, რომ დღეის მდგომარეობით, ტყეში მარტო ქართული მართლმადიდებლური ეკლესია-მონასტრები მდებარეობს.
ამირგულაშვილი აღნიშნავს, რომ თუ კი კანონის ამოქმედების შემდეგ მოითხოვს საპატრიარქო და მოხდება მისთვის ტყის ფართობის გადაცემა, ყველა ის წესი უნდა დაიცვას, რაც ტყის მოვლას, აღდგენას, დაცვას გულისხმობს.
„ეს ნიშნავს იმას, რომ მას უნდა ჰყავდეს იმ ტერიტორიისთვის პროფესიონალი მეტყევე, სპეციალისტი, გამოყოს შესაბამისი რესურსი და თანხა. დაიცვას ტყე ისე, როგორც ეს ევალება ეროვნულ სატყეო სააგენტოს, აჭარის სატყეო სააგენტოს და ყველა ტყეზე პასუხისმგებელ ორგანოს, ვინც კი გვეყოლება ტყეზე პასუხისმგებელი.
ის ვერ გაექცევა ამ ვალდებულებას, რადგან კანონის წინაშე ყველა მესაკუთრე თანასწორია.
იმ შემთხვევაში თუ ტყეში მოხდა უკანონო ჭრა ან ვერ იქნა სათანადოდ დაცული და მოვლილი, დაჯარიმდება. ეს კანონი გამონაკლისს არ ცნობს არავისთვის. თუ დავარღვევთ პასუხი უნდა ვაგოთ ამისთვის“,_ გვპასუხობს ამირგულაშვილი.
რაც შეეხება ტყეთმოწყობაზე ზრუნვას, ბიომრავალფეროვნებისა და სატყეო დეპარტამენტის უფროსის თქმით, თუ საპატრიარქოს საკუთრებაში არსებულ ტყის ფართობში ჭრის ან რაიმე სხვა მანიპულაციური სამუშაოს ჩატარება დასჭირდება, მიკროინვერტარიზაცია უნდა გააკეთოს და შესაბამისად შეადგინოს სამოქმედო გეგმა.
მეორე მხრივ, კი მთავრობა ტყის ეროვნულ აღრიცხვას გაახორციელებს.
„გვაქვს 2 დონიანი ინვერტარიზაცია. რადგან ვსაუბრობთ ძალიან პატარა, 20 ჰა-მდე ფართობზე, არ წარმოეშობა ვალდებულება ტყის მართვის გეგმის შედგენის. ვალდებულება ექნება, თუკი იქ საჭირო გახდა ჭრის ან სხვა მანიპულაციური საქმიანობის გახორციელება, უნდა გააკეთონ მიკროინვერტარიზაცია, აღწერა და ამის საფუძველზე შეადგინონ სამოქმედო გეგმა. უნდა გავითვალისწინოთ, რომ ძირითადად ეს ტერიტორიები არის მაღალი დაქანების ფერდობებზე, სადაც ზონირების თვალსაზრისით ჭრა კანონმდებლობით ნაკლებად ინიშნება, უფრო არის ვალდებულება იმისი მოვლის და შენარჩუნების.
მეორე დონე ინვერტარიზაციის არის ტყის ეროვნული აღრიცხვა, რასაც სახელმწიფო აკეთებს და უზრუნველყოფს ყველა მესაკუთრეს. ხაზი მინდა გავუსვა, ეროვნული ტყის აღრიცხვა განსხვავებულია ტყის დეტალური აღრიცხვისგან. ამას სახელმწიფო აკეთებს აჭარაშიც, კერძო მესაკუთრის ტყეშიც და მუნიციპალური თუ იქნება, იქაც, დაცულ ტერიტორიებზეც. ეს არის ვალდებულება, ქვეყანას საქართველოს ტყეზე, განურჩევლად საკუთრებისა, ჰქონდეს ამომწურავი ინფორმაცია, რა ხარისხობრივი და რაოდენობის მაჩვენებელია იქ“, _ ამბობს ამირგულაშვილი.
