ფილოქსერისა და სოკოვან ავადმყოფობათა შემოჭრამდე მასობრივად იყო გავრცელებული მაღლარების სახით გურიის თითქმის ყველა რეგიონში, განსაკუთრებით კი მთისპირა სოფლებში. თეთრყურძნიან ჯიშებს შორის მას ყველაზე გამორჩეული ადგილი ეკავა, როგორც უხვმოსავლიან და იმავდროულად მაღალხარისხოვანი პროდუქციის მომცემს.
სამეურნეო დანიშნულებით საკმიელა საღვინე ჯიშია.
ხასიათდება ძლიერი ზრდა-განვითარებით, რაც შესამჩნევია ყლორტების პირველივე გამოჩენისთანავე. ცალკეული რქების სიგრძე ხშირად 3 მეტრი და მეტიცაა.
ძალიან უხვმოსავლიანია. დაბლარზე საშუალო საჰექტრო მოსავლიანობა შეადგენს 90-95 ცენტნერს, ხოლო სათანადო მოვლის პირობებში იგი გაცილებით მეტია. მაღლარად დაყენების შემთხვევაში, 1 ძირი, საჭირო აგროტექნიკური ღონისძიებების ჩატარების შემთხვევაში, საშუალოდ, 60-70 კგ. მოსავალს იძლევა.
შეიძლება ითქვას, რომ მოსავლიანობის თვალსაზრისით საქართველოში არსებულ ჯიშებს შორის საკმიელა თუ პირველი არა, ერთ-ერთი პირველი მაინც არის.
საერთოდ, არც თუ ხშირია შემთხვევა, რომ ვაზის ჯიში ერთდროულად უხვმოსავლიანიც იყოს და პროდუქციასაც მაღალი ხარისხისას იძლეოდეს. საკმიელა სწორედ ასეთი გახლავთ.
სოკოვან ავადმყოფობათა მიმართ სუსტად გამძლეა. ავადდება როგორც ჭრაქით, ისე განსაკუთრებით ნაცრით.
შედარებით ადრეულა მწიფობისუნარიანია. გურული ვაზის ჯიშების უმეტესობა, ჩვენში არსებული კლიმატური პირობებიდან გამომდინარე, გვიან მწიფდება (ოქტომბრის ბოლოს, ზოგიერთი კი ნოემბერშიც). საკმიელა ამ მხრივაც გამორჩეულია: ტექნიკურ სიმწიფეს აღწევს ოქტომბრის პირველ რიცხვებში.
მტევანი საშუალო სიდიდის, ცილინდრულ-კონუსური, უფრო ცილინდრული. გვხვდება უფორმო მტევნებიც. საშუალო სიკუმსის, ზოგჯერ თხელი და განტოტვილი. მტევნის საშუალო წონა 126 გრამია, დიდი მტევნის წონა _ 166 გრამი.
მარცვალი ღია-მწვანე, მზის მხარეს ოდნავ მოწითალო-მეამული, საშუალო სიმსხოსი ან საშუალოზე მცირე, მრგვალი ან მომრგვალო ფორმის, საკმაოდ სქელკანიანი, მცირედ ხორციანი და უფრო წვნიანი, სასიამოვნო ტკბილი გემოთი.
წვენის გამოსავლიანობა 78,7%, შაქრიანობა 20%, საერთო მჟავიანობა 8,5%.
ვაზზე დატოვებული ყურძენი ნოემბრამდე ძლებს, დაკრეფილი კი საზამთროდ არ ინახება.
ღვინო მაღალი ხარისხის, ღია ქარვისფერი, ალკოჰოლის ნორმალური შემცველობით, მეტად ჰარმონიული, საკმაოდ სხეულიანი, ძვირფასი გემური თვისებებით.
სამწუხაროდ, როგორც მრავალი გურული ვაზი, საკმიელაც _ ეს მართლაც უძვირფასესი ჯიში, გადაშენების და გაქრობის პირას იყო. ჩვენ მას მრავალწლიანი სოფელ-სოფელ ძებნის შედეგად შვიდი წლის წინათ მივაკვლიეთ ერთ-ერთ ოჯახში, სადაც მოუვლელობის გამო იქაც თითქმის გახმობის პირამდე იყო მისული. ზოგი ჭირი მართლაც მარგებელია: საკმიელას ძიებაში გზადაგზა 20-მდე ვაზის ჯიში ვიპოვეთ და დავაბინავეთ (დღეს მათი რიცხვი უკვე 40-ს უახლოვდება).
სადღეისოდ მის ნერგებზე მოსახლეობის მხრიდან მართლაც დიდი მოთხოვნილებაა, რომლის სრულად დაკმაყოფილებაც ჯერ არ შეგვიძლია. მისი გაშენებით დაინტერესდნენ მეღვინე ბიზნესმენებიც.
ყოველივე ამას იმანაც მისცა სტიმული, რომ გასულ 2011 წელს, ბათუმში გამართული ოჯახში დამზადებული ღვინოების მე-4 ფესტივალზე ჩვენს მიერ წარდგენილმა ღვინო “საკმიელამ” თეთრ ღვინოებს შორის ფესტივალის მთავარი პრიზი _ ოქროს მედალი და ფულადი ჯილდო დაიმსახურა, რითაც კიდევ ერთხელ დამტკიცდა, რომ ჯიში მეტად პერსპექტულია და იგი სამართლიანად ლიდერობს გურულ თეთრყურძნიან საღვინე ჯიშებს შორის.
დარწმუნებული ვართ, მალე დადგება დრო, როცა გურიაში აღდგება ტრადიციული მევენახეობა-მეღვინეობა, ხარისხოვანი ღვინო და სუფრის ყურძენი გურული ოჯახების ერთ-ერთი მთავარი შემოსავლის წყარო გახდება, ხოლო “საკმიელა” მათ შორის ღირსეულ ადგილს დაიკავებს.
ანდრო ვაშალომიძე, გურიის რეგიონული ასოციაცია “გურიის ვაზის” გამგეობის თავმჯდომარე
