კვლევას კონსულტაციას უწევდა გამოყენებითი კვლევების კომპანია ARC. ქსელის ფასილიტაციას ახორციელებს სამოქალაქო განვითარების სააგენტო “სიდა”. ქსელის საქმიანობა მხარდაჭერილია აღმოსავლეთ დასავლეთის მართვის ინსტიტუტის G – PAC პროექტის ფარგლებში, რომელიც დაფინანსებულია აშშ საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს მიერ.
კვლევის მიზანი იყო საქართველოს რეგიონებში ადგილობრივი პრობლემების იდენტიფიცირება და ადგილობრივი ორგანიზაციების შესაძლებლობების კონსოლიდაცია ამ პრობლემათა გადაწყვეტის მიზნით.
კვლევა ჩატარდა საქართველოს 10 რეგიონში. თითოეულ რეგიონში გამოიკითხა 100-დან 196-მდე რესპონდენტი. სულ, გამოიკითხა – 1405 რესპონდენტი.
საქართველოს რეგიონებში 2013 წლის თებერვალში ჩატარებული გამოკითხვის შედეგების მიხედვით, რეგიონების მოსახლეობა, დასაქმების პრობლემის შემდეგ, ყველაზე მგრძნობიარე ჯანდაცვის სფეროში არსებული სიტუაციის მიმართ აღმოჩნდა. გამოკითხულთა ნახევარზე მეტი (51,3%) ყველაზე პრობლემურად ჯანდაცვის საკითხებს მიიჩნევს.
საზოგადოების ნაწილი უკმაყოფილოა ჯანდაცვის სფეროში სხვადასხვა პროგრამების განხორციელების არაეფექტურობით. გადაუდებელი სასწრაფო დახმარების გაუმართავი მუშაობით და სოფლის მოსახლეობისთვის ჯანდაცვის სერვისების ნაკლები ხელმისაწვდომობით. როგორც საკითხის უფრო ღრმა შესწავლამ ცხადყო, მოსახლეობის უკმაყოფილების მიზეზი ჯანდაცვის მაღალი საფასური (38,1%) და ექიმების დაბალი კვალიფიკაციაა (21%).
ჯანდაცვის პრობლემის შემდეგ პრობლემურ სფეროებად სოფლის მეურნეობა (33,6%), განათლება (32,7%) და პოლიტიკა (31,7%) დასახელდა.
სოფლის მეურნეობის პრობლემის შიგნით ყველაზე დიდ სირთულეს მოსახლეობა გასაღების ბაზრის არარსებობაში (25%) ან მის განუვითარებლობაში (23,1%) ხედავს.
რანგით მესამე, განათლების ხელმისაწვდომობის პრობლემაში, მოსახლეობის უმრავლესობა უმაღლესი განათლების საფასურს (31,4%), საშუალო განათლების დაწესებულებებში სწავლების ხარისხსა (18,2%) და სახელმძღვანელოების ხელმიუწვდომლობას გულისხმობს (17,2%).
იმ რეგიონებში, სადაც ეთნიკურად არაქართველი მოსახლეობა ცხოვრობს, განათლების საკითხების განხილვისას, გამოიკვეთა ენობრივი ბარიერის პრობლემა, თუმცა წინა წლებთან შედარებით, მდგომარეობა გაუმჯობესებულია.
პირველი ოქტომბრის არჩევნების შემდგომ შექმნილი პოლიტიკური არასტაბილურობა, მოსახლეობისთვის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი, რანგით მეოთხე პრობლემაა. ყველაზე მეტად, პოლიტიკური სიტუაციის შეფასებისას მოსახლეობას საზოგადოების დაპირისპირების საფრთხე აღელვებთ (26,7%), შემდეგ პოლიტიკურ ძალთა მშვიდობიანი თანაარსებობის პრობლემა (23,4%) და საზოგადოების პოლიტიზაციის მაღალი ხარისხი (15,4%).
საზოგადოებრივი ორგანიზაციების აზრით, რეგიონებში საკრებულოებისა და გამგეობების საქმიანობის შეფერხება თავად თვითმმართველობის ინსტიტუტის სისუსტეზე მეტყველებს. პოლიტიკის სფერო ქალაქის მოსახლეობისთვის (29,7%) უფრო ნაკლები პრობლემაა, ვიდრე სოფლის მოსახლეობისთვის (34,6).
ახალგაზრდობის პრობლემებიდან, რომელიც ჩამონათვალში მეხუთე ადგილზე დასახელდა, მოსახლეობა დასაქმებასა (72,9%) და მიგრაციას (11,3%) გამოყოფს. მიუხედავად იმისა, რომ ფოკუს-ჯგუფებზე აქცენტი გაკეთდა ახალგაზრდებისთვის თავისუფალი დროის ორგანიზების შესაძლებლობების სიმცირეზე, მოსახლეობის უმეტესობა მაინც მათ დაუსაქმებლობაში ხედავს მთავარ პრობლემას.
მიუხედავად იმისა, რომ კომუნალური სფერო მოსახლეობისთვის რანგით მეექვსეა, მასში შემავალი თითქმის ყველა საკითხი თანაბრად მწვავეა. მოსახლეობას ერთნაირად აწუხებს კომუნალური სფეროს ტარიფები და ამ სერვისების მიწოდების ხარისხი.
აღსანიშნავია, რომ ფუნდამენტური უფლებების დაცვა, გამოკითხულთა მხოლოდ მეხუთედმა (20,7%) დაასახელა პრობლემურ სფეროდ.
ფინანსური ინსტიტუტების ხელმისაწვდომობის შეფასებისას, როგორც მოსალოდნელი იყო, ყველაზე მეტად საბანკო კრედიტის მაღალი საპროცენტო განაკვეთი აღელვებს მოსახლეობას.
გარემოს დაცვის პრობლემებიდან ყველაზე მნიშვნელოვანი მოსახლეობისთვის ხე-ტყის გაჩეხვაა (44,3%). ჰაერის დაბინძურება (18,5%) საწარმოების ნარჩენების პრობლემა (14%) და მდინარეების ეკოლოგიური მდგომარეობა (12,9%) თითქმის თანაბრად აწუხებს მოსახლეობას.
უსაფრთხოების პრობლემა შეფასებისას მხოლოდ მე-10 ადგილზე მოხვდა. უსაფრთხოების სფეროში, გამოკითხულთა 47.3% ყველაზე მნიშვნელოვან პრობლემას ქვეყნის უსაფრთხოებას ხედავს 24,6% – სამოქალაქო დაპირისპირების საფრთხეს, ხოლო 17,2% – კრიმინოგენული მდგომარეობის გაუარესების საშიშროებას.
თვითმმართველობის შეფასება
ხუთბალიან შკალაზე ადგილობრივი თვითმმართველობების საქმიანობა მოსახლეობამ 2,8 საშუალო ქულით შეაფასა, რაც საშუალოზე ოდნავ დაბალი შეფასებაა.
გამოკითხულები ეთანხმებიან იმ მოსაზრებას, რომ ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლები უსმენენ მოსახლეობის პრობლემებს, პატიოსანი და სანდონი არიან, თუმცა ნაკლებად ეთანხმებიან მოსაზრებას, რომ ისინი ფულს ჭკვიანურად ხარჯავენ და მოსახლეობის ინტერესებს საკუთარ პოლიტიკურ შეხედულებებზე მაღლა აყენებენ.
ბოლო დროს თვითმმართველობაში განვითარებულ მოვლენებს დადებითად გამოკითხულთა 41.5% აფასებს, ხოლო უარყოფითად – 35.2%.
ნდობა
ყველაზე მეტად მოსახლეობა ჯარს, რელიგიურ ინსტიტუტებსა და პოლიციას ენდობა. ყველაზე ნაკლებად კი – პრეზიდენტის ინსტიტუტს, პოლიტიკურ პარტიებსა და რეგიონის ხელისუფლებას.
მოვლენების შეფასება
მოსახლეობა ბოლო სამი წლის განმავლობაში ყველაზე დადებით მოვლენად საქართველოში 1 ოქტომბრის არჩევნების დემოკრატიულად ჩატარებას ასახელებს (42,3%). ხოლო ყველაზე უარყოფითად ციხის კადრებს და პატიმრებზე ძალადობას (19%).
პრიორიტეტები
საზოგადოების უმეტესობის აზრით, ხელისუფლების პრიორიტეტი, პირველ რიგში, უნდა იყოს ჯანდაცვა, ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენა და განათლება. მიუხედავად იმისა, რომ მოსახლეობის 20.7% თვლის პრობლემად ფუნდამენტური უფლებების დაცვას, პირველი რიგის პრიორიტეტებში ამ პრობლემის მოგვარება გამოკითხულთა მხოლოდ 3.5%-მა დაასახელა.
ოპტიმიზმის მაჩვენებელი
გამოკითხულთა უმეტესობის აზრით (60%), მომავალ 2013-2014 წლებში, მისი ოჯახის ეკონომიკური მდგომარეობა გაუმჯობესდება. 33%-ის აზრით, არ შეიცვლება, ხოლო 4% თვლის, რომ გაუარესდება.
