“ჩაის, თხილს და სიმინდს მიხედოს სახელმწიფომ…” _ გურულები პროდუქტის ფასების და სასურსათო პრობლემების შესახებ

სოფლის თუ სხვადასხვა სასურსათო პროდუქტის ფასი შესახებ, მომხმარებელი მუდამ დაინტერესებულია და უპირველესი საჭირბოროტო თემა, სასაუბროდ რომ შეურჩევია ხალხს, სწორედ ესაა.

ბოლო სამი თვის განმავლობაში, სახელმწიფოში ფასების კომისიის შექმნის შემდეგ, საზოგადოების ინტერესი დიდი იყო, რა მოხდებოდა, დღეს კი უფრო ირონიით საუბრობენ მიმდინარე თუ დამდგარ შედეგებზე.

_ ნამდვილად გვაინტერესებდა, მართლა დაიკლებდა თუ არა სურსათზე ფასი, რაც ხალხის ჯიბეს მძიმედ აწევს. მართალია, ამბობენ, რომ ჯერ პროცესი არ დასრულებულა, მაგრამ კომისიამ მუშაობა ხომ დაასრულა? გაგეცინება და კვერცხის კონტეინერში რომ არ ვიხდით ფულს, მაგის შედეგია? მხოლოდ ეს დავინახეთ მაგ კომისიის მუშაობის შემდეგ. კვერცხის ფასზე რომ ხითხითი დაიწყო ხალხმა, კი დარჩება სახარხარო თემად ისევ, რადგან 5-10 თეთრის სხვაობით არა ერთ საბითუმო თუ სასურსათო მაღაზიაში იყიდებოდა და იყიდება კვერცხი. მაგრამ მაინც არის მიღწევა! კვერცხის კონტეინერში აღარ გახდევინებენ ფულს. მაგალითად, კვერცხი, როცა ღია კონტეინერებზე დაწყობილი იყიდებოდა, აი, “ლატოკს” რომ ვეძახით, “ცელოფანში” ჩაგილაგებდნენ და ხუთი თეთრით ნაკლები ღირდა იმ ათცალიან დახურულ კონტეინერზე, რომელშიც იმავე ფასის კვერცხები ეწყო, დახურულ კონტეინერში ჩალაგებული კი 20-50 თეთრით მაინც სულ მეტი ღირდა. ახლა გილაგებენ კონტეინერში და ფასს არ უმატებენ. აი, ეს დავინახეთ მაგ კომისიის მუშაობის შემდეგ და დიდი მიღწევაა, ვითომ? რა ვიცი, _ არც ისე ტკბილი იუმორით გვეუბნებიან ოზურგეთელი მომხმარებლები: ნანა პატარაია, ლილი ურუშაძე და სხვები.

რაც შეეხება პირველადი მოხმარების პროდუქტების: ზეთის, შაქრის, კარაქის, ბურღულეულის ფასს, ჯერჯერობით, იგივე ნიშნულზეა, როგორც იყო 5-6 თვის წინ .

სოფლის პროდუქტს შორის, ყველის ფასი ახლა ოზურგეთში და ზოგადად, გურიაში, არც ისე მაღალია. დღეისთვის ერთი კილოგრამი 10 ლარი ღირს და მომხმარებლები არ წუწუნებენ ამის გამო.

_ ყველი ჯერ არა, მაგრამ პირუტყვს რომ მთაში გარეკავენ და დამსვენებელიც ჩამოვა, აუცილებლად გაძვირდება. ყველაზე მიუწვდომელი კი დღეს სოფლის ქათმის ფასია ბაზარში _ ჩვეულებრივი ქათამი 40 ლარი ღირს, იმასაც ვერ იშოვი. აი, აქედან აშკარად ჩანს, რომ ჩვენი სოფელი უკუსვლის გზაზეა და თავს ნურავინ დაიიმედებს, რომ წავა ბაზარში და საიდანღაც შემოტანილ მარცვლეულს თუ დაკლულ, გაყინულ (გაუყინავ) ქათმის ხორცს იყიდის. ხალხი უმეტესად ფრინველის საკვები მარცვლეულის ფასის გამო წუხს. როგორც არასდროს, ისე რომ არის სოფლის ქათამი გაძვირებული, ეს სწორედ მარცვლეულის უქონლობის ბრალია. რადგან ხალხი საერთოდ აღარ ამუშავებს საყანე ფართობებს. დაუყოვნებლივ უნდა მოხდეს საყანე ფართობების აღდგენა–დამუშავება. ჩაის რეაბილიტაცია და არა ისე, აქა–იქ რომ რაღაცას ლაპარაკობენ. სახელმწიფოს ჩარევაა საჭირო. ასევე, თხილი სერიოზული მისახედია. მოცვის გაშენება ვერ უშველის თხილს, სიმინდს თუ ჩაის. მრავალმხრივი მეურნეობა თუ არ გვექნა, ვიხეტიალებთ ასე, მოცვის ბუჩქიდან ჩაის ბუჩქზე და ამასობაში, იქნებ, გავქრეთ, ჩვენი გაველურებული ფართობებიანად, _ გვეუბნებიან შრომით საქმიანობაში გამოცდილი ადამიანები.

_ დღეს იმდენს ვსაუბრობთ სიმინდის საყანე ფართობების აღდგენაზე, ჩაის რეაბილიტაციაზე, თხილის დაავადების არაერთ სასტიკ უკუჩვენებაზე, თუ სახელმწიფო არ მიიღებს გადამწყვეტ ზომებს, ბევრი დრო არ დასჭირდება ჩვენი სოფლის მეურნეობის მთლიანად გაქრობას. აი, ვინც იმას ფიქრობს, რომ კონკრეტული პირები, უმეტესად, ადგილობრივი გამილიონერებული ბიზნესმენები მოახდენენ უცხო ქვეყნიდან იმპორტს, საბოლოოდ ჩვენს საქმიანობას გაქრობა ემუქრება.

გლეხი ვიღაცამ გააზარმაცა. სიმინდის საყანე ფართობებს, თხილს და ჩაის მიხედვა უნდა _ პარლამენტში უნდა დაისვას საკითხი და სოფლის მეურნეობა სერიოზულად უნდა აღდგეს. ის არაა მუშაობა, რასაც ფერმერი საკარმიდამო ნაკვეთში აკეთებს. გლეხს სჭირდება სერიოზული დახმარება, თორემ უფსკრულის პირას ვართ, _ ამბობენ მიწისმოყვარე, შრომაში გამოცდილი, გურიის სხვადასხვა სოფლების მცხოვრებლები: ნუგზარ ანთიძე, ნიკოლოზ ურუშაძე, ავთო ბერიშვილი… ისინი მუდამ მზად არიან, საკუთარი თვალსაზრისი გამოთქვან და გულწრფელად წუხან არსებული ვითარების გამო.

სოფელ ლიხაურის მკვიდრი, ცნობილი მეურნე ილია ვასაძე იმასაც გვეუბნება, რომ ერთი დიდი კრება ხალხმა მოვიწვიოთ და დავგეგმოთ, როგორ მივაწოდოთ მთავრობას ჩვენი აზრი, რომ სასწრაფოდ საქმეზე გადავიდნენო.

სერგო ბოიაჯანი, ფერმერი, სოფელ ქაქუთის მკვიდრი: “პარლამენტში უნდა დაისვას საკითხი _ ხომ არის საკანონმდებლო ორგანო. ჩაის, სიმინდს, თხილს თავიდან სჭირდება აღორძინება. სიმინდის საყანე ფართობების აღდგენაზე ოცნებობს ხალხი _ ძალიან ძვირი ჯდება და ვერ ახერხებენ. პარლამენტარს, 15 000 ლარი რომ აქვს ხელფასი  თუ მილიონერ ბიზნესმენს ნაკლებად ესმის, რა პრობლემა ეს. არ შეიძლება ასე გაგრძელება … . მრავალი ათეული წლის მანძილზე, ხალხი ჩაის, მერე თხილის და სიმინდის მოიმედე იყო. თვენახევარიც არ დარჩა თხილის სეზონამდე. წელს მაღალ ფასს ვარაუდობენ, რადგან თხილის კულტურა, ძირიდან ბევრი გახმა, თურქეთშიც საგაზაფხულო ყინვები ყოფილა, როგორც ინფორმაცია ვრცელდება…”

ახლა ოზურგეთში, თხილის მიმღებ პუნქტებში აქტიური მოძრაობაა. აქ გვეუბნებიან, რომ შარშანდელ თხილს, რომელიც ცოტა კვლავ შემორჩა, ხანდახან იბარებენ, თავისუფალ დროს კი სათავსოებს ალაგებენ, ასუფთავებენ და ემზადებიან თხილის ახალი სეზონისთვის.

_ თვენახევარიც არ დარჩა ახალი თხილის შემოსვლამდე. ფასს რაც შეეხება, წელს, სავარაუდოდ, მაღალი უნდა იქნეს, რადგან ეს კულტურა ფიზიკურად უკვე ცოტა დარჩა. ბევრი გახმა. ასევე, ამბობენ, რომ თურქეთში საგაზაფხულო წაყინვებმა დააზიანა და მოსავალი ნაკლები იქნება. გურიაში, წელს, რაც არის პლანტაციები, იქ მსხმოიარობა კარგია. სავარაუდოდ, თუ იქნება კარგი მოსავალი, ფასი მაღალი უნდა იყოს, _ გვეუბნებიან თხილის მიმღები ოპერატორები.

ასევე, გურიაში, კონკრეტულად ოზურგეთში, წლევანდელი მკვეთრი სიცივის პირობებში, თხილი ყინვას არ დაუზიანებია. სამაგიეროდ, ვაშლისა და მსხლის და ზოგი სხვა ხეხილოვნის ტოტებზე საერთოდ არ ჩანს სანაყოფე კვირტიც კი _ ყვავილშივე დააზიანა სიცივემ.

დარეჯან ნარსია: “ჩაიმ გურია გოგია უიშვილის ქვეყნიდან, მოწინავე რეგიონად აქცია. შემდეგ რომ გვეგონა, ღვინო და ბორჯომი გვარჩენდა და ჩაის ფაბრიკები ჯართში ჩავაბარეთ, საქმე ცუდად წავიდა.

პრობლემა ახალი არ არის. 2012 წელს, როცა ანასეულის სამეცნიერო ინსტიტუტი მიწასთან გაასწორეს და არსებული ფაბრიკები გასხვისდა, საქმე საბოლოოდ გაფუჭდა. არავინაა მიმხედავი. სახელმწიფომ კი სადავეები ხელიდან გაუშვა. კერძო სექტორი ვერანაირად ვერ უზრუნველყოფს ჩაის რეაბილიტაციას და ტყუილად საუბრობს ზოგი. სახელმწიფოებრივ პრობლემას უნდა მიხედოს სახელმწიფომ…”

_ ჩაი გაჩეხეს, გაავერანეს, მიატოვეს. ახლა იძახიან, უნდა აღდგესო. გაჩეხვა ძალიან ადვილია, მაგრამ აბა, თქვით, როგორია დარგის აღორძინება? ახლა ცალკეული პირები რაღაც ინიციატივებს იჩენენ, რომ ჩაი ააღორძინოს, თუმცა, სახელმწიფომ თუ არ იზრუნა, არაფერი გამოვა, _ ამბობს აგრონომი ელდარ თავაძე და იხსენებს, რომ კომუნისტების ეპოქიდან, კარგი რაც იყო საქმის წინსვლისთვის, ისეთი მიდგომები უნდა შეენარჩუნებინათ და ახლაც რომ გაიხსენონ, არაა გვიანიო.

_ როცა ჩაის აღორძინებაზე და ხალხის დასაქმებაზე საუბრობენ, მოდით, ასე მივუდგეთ საკითხს: ერთ ჰექტარზე, სამი ნაკადის ჩაი მოდის სრული აგროტექნიკური წესების დაცვით. _ საშუალოდ 405 ტონა ფოთოლი. დღეისთვის გურიაში შემორჩენილი 50 ჰა ჩაი თუ იქნება, რომ დათვალო. აქ შეიძლება, ნედლი ფოთლის სახით 250 ტონა ჩაი მივიღოთ. გამშრალ–გამხმარი კი დარჩება 60-65 ტონა. რა რაოდენობაა ეს? საქართველოს მომხმარებელსაც ვერ აკმაყოფილებს და რა ექსპორტზე უნდა ისაუბროს ადამიანმა? გაიჩეხა, განადგურდა. აღდგენას კი მხოლოდ სახელმწიფოს თაოსნობა უნდა, რომ საქმე გამოვიდეს, _ გვეუბნება ოზურგეთელი ავთანდილ ბერიშვილი.

ახლა როცა საგაზაფხულო ხვნა-თესვის პერიოდია და იმაზე უარესად არის საქმე, ვიდრე წარმოედგინათ, ხალხმა საერთოდ აიღო ხელი ხვნა-თესვაზე, სოფელში შინაური ფრინველის და ცხოველის რიცხვმა კატასტროფულად იკლო, უბრალოდ, ღობის შეკეთებაც ნაკლებად შეუძლია ადგილობრივ მკვიდრს, ადამიანები ეძებენ ხსნის გზას, ამ გზაზე კი, გურიის პირობებში ჩაის, სიმინდის, თხილის კულტურის სერიოზულად მიხედვას ასახელებენ, სხვა სასოფლო-სამეურნეო კულტურებთან ერთად და ამ საქმეში მხოლოდ სახელმწიფოს ჩარევის, შემდეგ ვარაუდობენ წარმატებას.