პატიმარ ირაკლი კერესელიძის საქმე, რომელიც ევროსასამართლომ “განსაკუთრებულ საქმეთა” ნუსხაში შეიტანა, სახალხო დამცველის ანგარიშშიც მოხვდა. ამ “განსაკუთრებულ საქმეს” ამ წლის პირველ ნახევარში განიხილავენ, რის დამადასტურებელი წერილი ირაკლი კერესელიძის დამცველებმა სტრასბურგიდან ახლახან მიიღეს.
სახალხო დამცველმა ამ საქმესთან დაკავშირებით, 2011 წელს სარეკომენდაციო წერილით მიმართა იუსტიციის საბჭოს, სადაც ის კერესელიძის საქმის განმხილველი სამი მოსამართლის წინააღმდეგ დისციპლინური დევნის აღძვრას ითხოვდა.
“გურია ნიუსში” სტატია სახელწოდებით: “კიდევ ერთი განსაკუთრებული საქმე სტრასბურგში” 2012 წლის 26 იანვარს გამოქვეყნდა.
სახალხო დამცველის ანგარიშში გამოქვეყნებული ფაქტები, რომელიც ირაკლი კერესელიძის საქმეს ეხება, ზუსტად ემთხვევა ჩვენ მიერ მოპოვებულ მასალებს.
გიორგი ტუღუშის ანგარიშში კერესელიძის საქმე მოხსენიებულია ადამიანის უფლებათა გაუმართლებელი შეზღუდვის საფუძვლად.
შეგახსენებთ, რომ ამ საქმის განხილვას ევროსასამართლო უახლოეს 2-3 თვეში აპირებს. ის განსაკუთრებულ საქმეთა ნუსხაშია შეტანილი, რაც იმას ნიშნავს, რომ ადგილობრივ სამართალწარმოებაში უპრეცედენტოდ ბევრი დარღვევა იყო.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 1996 წლის 24 მაისის განაჩენით, ირაკლი კერესელიძე ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის (1960 წლის რედაქცია) 238-ე, 19-190-ე და 104-ე მუხლებით გათვალისწინებულ დანაშაულთა ჩადენისთვის. მას სასჯელის სახით, განესაზღვრა სიკვდილით დასჯა. იგი დაკავებულ იქნა 1995 წლის 24 აგვისტოს.
საქართველოს პრეზიდენტის 1997 წლის 25ივლისის #387 ბრძანებულების საფუძველზე, ირაკლი კერესელიძეს სიკვდილით დასჯაშეეცვალა 20 წლის ვადით თავისუფლების აღკვეთით.
2002 წლის 29 მარტს ირაკლი კერესელიძეს ბრალი დასდეს გაქცევის მცდელობაში. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 12 აპრილის განაჩენით მას მიესაჯა 4 წლით და 6 თვის ვადით თავისუფლების აღკვეთა. აღნიშნულ სასჯელს ნაწილობრივ დაემატა 1996 წლის 24 მაისის განაჩენით დანიშნული სასჯელის მოუხდელი ნაწილი 9 წლით თავისუფლების აღკვეთა და საბოლოოდ მას განესაზღვრა 13 წლით და 6 თვის ვადით თავისუფლების აღკვეთა. სასჯელის მოხდა დაეწყო ახალი დანაშაულის ჩადენის დღიდან – 2002 წლის 29 მარტიდან.
2007 წლის 20 აპრილს საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ განიხილა ი.კერესელიძის საჩივრები 1996 წლის 24 მაისის განაჩენზე და განჩინებით შეცვალა 1996 წლის 24 მაისის განაჩენი, რის საფუძველზეც ამ უკანასკნელს 20 წლის ვადით თავისუფლების აღკვეთის ნაცვლად, განესაზღვრა 15 წლით თავისუფლების აღკვეთა. თუმცა, საბოლოოდ დანიშნული სასჯელის მოხდის დაწყებისა და დასრულების თარიღები სასამართლოს არ მიუთითებია.
სახალხო დამცველის ანგარიშის თანახმად: “საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2008 წლის 20 თებერვლის განჩინებით აღმოიფხვრა 2007 წლის 20 აპრილის განჩინებაში დაშვებული ბუნდოვანება-უზუსტობა და კერესელიძეს განესაზღვრა სასჯელის მოხდის დაწყებისა და დასრულების ვადები.
სასამართლომ განჩინების სარეზოლუციო ნაწილში მიუთითა, რომ „2006 წლის 12 აპრილის განაჩენით დანიშნულ სასჯელს – 4 წლით და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთას ნაწილობრივ დაემატოს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2007 წლის 20 აპრილის განჩინებით დანიშნული სასჯელის მოუხდელი ნაწილი, 4 წლით თავისუფლების აღკვეთის სახით და საბოლოო ი.კერესელიძეს განესაზღვროს 8 წლისა და 6 თვის ვადით თავისუფლების აღკვეთა, რომლის მოხდა დაეწყოს 2002 წლის 29 მარტიდან.“
2008 წლის 3 დეკემბერს, თბილისის სააპელაციო სასამართლომ განიხილა ი.კერესელიძის სააპელაციო საჩივარი თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 12 აპრილის განაჩენზე და უცვლელად დატოვა იგი. თუმცა, განაჩენის სარეზოლუციო ნაწილში მიუთითა, რომ 2006 წლის 12 აპრილის განაჩენით დანიშნულ 4 წლით და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთას ნაწილობრივ დაემატა 1996 წლის 24 მაისის განაჩენით დანიშნული სასჯელის მოუხდელი ნაწილი 9 წლით თავისუფლების აღკვეთა და საბოლოოდ განესაზღვრა 13 წლით და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა. სასჯელის მოხდა დაეწყო ახალი დანაშაულის ჩადენის დღიდან – 2002 წლის 29 მარტიდან და მისი მოხდის დასასრულად დადგინდა 2015 წლის 29 სექტემბერი.
სახალხო დამცველის ანგარიშიდან: “2009 წლის 3 აპრილს, თბილისის სააპელაციო სასამართლომ განჩინებით აღმოფხვრა.
2008 წლის 3 დეკემბრის განაჩენში დაშვებული ბუნდოვანება-უზუსტობა. სასამართლომ განაჩენის სარეზოლუციო ნაწილში შეიტანა ცვლილება იმ მიმართებით, რომ ი.კერესელიძეს სასჯელის ათვლა დაეწყო პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ განაჩენის გამოტანის დღიდან – 2006 წლის 12 აპრილიდან.”
მართალია, საპროცესო კანონმდებლობა ითვალისწინებს განაჩენში უზუსტობის აღმოფხვრის პროცედურას, მაგრამ უპირველესად, ეს უნდა ხდებოდეს საქმის მასალებზე დაყრდნობით და არ უნდა ცვლიდეს განაჩენის არსს და მით უმეტეს, სასჯელის ზომას”.
ამ, ეგრეთ წოდებული უზუსტობის აღმოფხვრით, მოსამართლეებმა: თეთრაულმა, გიგიტაშვილმა და ივანიძემ, საქმის მასალებისა და საპროცესო კანონმდებლობის გვერდის ავლით, კერესელიძეს სასჯელი ოთხი წლით მოუმატეს. მისი გათავისუფლების თარიღმა, 2009 წლის 29 მარტიდან გადაიწია 2013 წლის 12 აპრილამდე.
მანანა კობახიძე: (ირაკლი კერესელიძის ადვოკატი) “იმის გარდა, რომ სააპელაციო სასამართლომ ოთხი წლით სრულიად უკანონოდ დაუმძიმა სასჯელი კერესელიძეს, ამ განჩინებით, განახორციელა კიდევ ერთი უხეში დარღვევა _ მან სამართლებრივად და ფაქტობრივად შეცვალა უზენაესი სასამართლოს მიერ ერთი წლით ადრე დადგენილი, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებA, სადაც წერია, რომ განჩინება საბოლოოა, არ საჩივრდება და რომ კერესელიძეს სასჯელის მოხდა 2002 წლიდან უნდა დაწყებოდა”.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომ მართლაც უკანონო იყო, უზენაესი სასამართლოს სამმა მოსამართლემ; მაია ოშხარელმა, პაატა სილაგაძემ და ლევან მურუსიძემ, საკუთარი ხელმოწერით დაადასტურა განჩინებაში, სადაც აშკარა პრეტენზია გამოხატეს სააპელაციო სასამართლოს მისამართით: “სააპელაციო სასამართლომ, კერესელიძის მიმართ, სასჯელის საბოლოო ვადის განსაზღვრისას, არ გაითვალისწინა უზენაესი სასამართლოს განჩინება _ ირაკლი კერესელიძეს საბოლოოდ განესაზღვროს თავისუფლების აღკვეთა 8 წლითა და ექვსი თვით, რომლის მოხდა დაეწყოს 2002 წლის 29 მარტიდან”.
მსჯავრდებული ირაკლი კერესელიძე, რომელიც 1995-96 წლებში უნდა დაეხვრიტათ და 2009 წელს უნდა გაეთავისუფლებინათ, რომლის სასჯელის ვადების არასწორი ათვლის გამო, სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლეებს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეებმა ღია შენიშვნით მიმართეს, ისევ სასჯელის ბუნდოვანების აღმოფხვრის საჩივრებს ამუშავებს, რადგან უზენაესი სასამართლოს შავმანტიიანმა მოსამართლეებმა, რომლებმაც ფაქტობრივად, დააკანონეს კერესელიძის 2009 წლის 29 მარტს გათავისუფლების თარიღი, იმავე განჩინებაში, რომელშიც ეს თარიღი კანონიერად აღიარეს, ჩაწერეს, რომ კერესელიძეს 7 წლიანი სასჯელის ათვლა არა 2002 წელს, არამედ 2006 წლიდან უნდა დაწყებოდა.
ეს გადაწყვეტილება მოსამართლეებმა 2009 წლის 7 აპრილს მიიღეს, მაშინ, როცა კერესელიძე, ფაქტიურად, 8 დღის უკანონო პატიმარი იყო.
დისციპლინარული პასუხისმგებლობის საკითხი ამ მოსამართლეების მიმართ, ჯერაც არ დამდგარა.
