საქართველოში ბევრი ადგილია, რომელსაც უნიკალურობას ისტორიული წასული, ბუნებრივი სილამაზე ან უიშვიათესი მცენარეები სძენენ. ეს უკანასკნელი მხოლოდ მას შემდეგ გახდა საზოგადოებისთვის მნიშვნელოვანი, რაც საქართველოს ყოფილი პრემიერ მინისტრის ბიძინა ივანიშვილის დაინტერესების შესახებ გახდა ცნობილი.
“გურია ნიუსმა“ მკითხველს მიაწოდა ინფორმაცია, თუ რა ხდება წვერმაღალაზე, სადაც გავრცელებული ინფორმაციით, უნიკალური ხეების გაჩეხვა მიმდინარეობდა. თუმცა, ჩვენს მიერ გადაღებული კადრებით გაირკვა, რომ სამუშაოების დროს, არცერთი ხე არ მოუჭრიათ და პირიქით, ახლები დაირგო (იხილეთ ვიდეო და ფოტო მასალა).
ბოლო დღეებში ეს საკითხი, მას შემდეგ გახდა აქტუალური, რაც ბიძინა ივანიშვილმა ციხისძირში ხეები შეიძინა და გადარგვის სამუშაოები დაიწყო.
თუმცა, საინტერესოა, როგორაა მოვლილი და დაცული საქართველოში არსებული არათუ ცალკეული უნიკალური ჯიშის ხეები, არამედ, სხვადასხვა ეპოქაში წინაპრების შრომით გაშენებული დენდროლოგიური პარკები, ცალკეული პირების დაინტერესების გარეშე, აქვთ თუ არა მათ გადარჩენის შანსი.
ერთ-ერთი ასეთი უნიკალური დენდროლოგიური პარკი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, სოფელ გორაბერეჟოულში, ერისთავების ყოფილ მამულში მდებარეობს, სადაც ადრე პროფესიულ -ტექნიკური სასწავლებელიც ფუნქციონირებდა.
გასული წლის ბოლოს, 29 დეკემბრის სხდომაზე, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარემ ზაალ მამალაძემ, დეპუტატების მხარდაჭერით, პროექტის შესახებ ისაუბრა, რომელიც ითვალისწინებს ჩოხატაურში ისტორიული დენდროპარკის, ერისთავების ისტორიული სასახლის და ადგილ-მამულის გადარჩენა-დაცვას, როგორც პროფესიული განათლების კერის ნაწილის:
„დიდი ხანია, მიმდინარეობს მუშაობა გორაბერეჟოულის ტექნიკუმის აღდგენაზე, თუმცა, განათლების სამინისტროს მიერ დადებული დასკვნის თანახმად, არსებული შენობა გამოუსადეგარია და დემონტაჟს ექვემდებარება. სამაგიეროდ, მდგრადი და ვარგისია იქვე, ოთხიოდ კილომეტრში მდებარე სოფელ ქვემო ერკეთის ყოფილი პროფესიულ-ტექნიკური სასწავლებლის შენობა.
მიმაჩნია, რომ ორივე სოფლის განვითარებისთვის, მნიშვნელოვანია სასწავლო კორპუსად გამოყენებული იქნას ქვემო ერკეთში მდგარი შენობა, ხოლო საცდელი ნაკვეთები, სასწავლო ბაზა განთავსდეს გორაბერეჟოულში. ამ ვარიანტს, რომელიც ორ სოფელს გამოაცოცხლებს და სამუშაო ადგილებს შექმნის, ასევე, გადაარჩენს უძველეს ისტორიულ-კულტურულ ადგილს, დენდროლოგიურ პარკს, პროექტის სახით, განათლების სამინისტროს უახლოეს ხანში შევთავაზებთ," _ ამბობს საკრებულოს თავმჯდომარე.
როგორც გავარკვიეთ, საკითხზე მუშაობა უკვე აქტიურად მიმდინარეობს. ზაალ მამალაძის თქმით, ერკეთში 10651 კვადრატული მეტრი მიწა სახელმწიფოს საკუთრებაა და დიდი ხანია გამოუყენებელია, ხოლო გორაბერეჟოულში, სადაც წლების წინ სანერგე მეურნეობა და საცდელი ნაკვეთები იყო, 24 ჰექტარზე მეტი მიწა „უმოქმედობისგან ფუჭდება“;
ნელ-ნელა ნადგურდება აქვე, დამატებით, 2,2 ჰექტარზე გაშენებული ერისთავების უნიკალური დენდროლოგიური პარკისა და ისტორიული შენობა-ნაგებობების შემორჩენილი ნაწილი, რომელიც სხვადასხვა პერიოდში, უსულგულო დამოკიდებულებით ცუდ დღეში აღმოჩნდა: დაიკარგა ექსპონატები, დაიწვა უნიკალური შენობა, მოიჭრა ხეები….
_ გორაბერეჟოულში, 1924-2000 წლებში არსებული სასოფლო-სამეურნეო პროფილის ტექნიკური სასწავლებელი, ყოველწლიურად ამზადებდა 120-150 კვალიფიციურ სპეციალისტს სოფლის მეურნეობის სხვადასხვა სპეციალობით; აქვე მოღვაწეობდა 60-მდე პედაგოგი, რომელთა უმრავლესობა ამჟამად უმუშევარია. სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმს ჰქონდა ტექნოპარკი, 24 ჰექტარზე მეტი მიწა, რომელზეც მოწყობილი იყო საცდელი ნაკვეთები და სანერგეები. ამავე ტერიტორიაზე მდებარეობს 12 დამხმარე ნაგებობა და სასწავლო კორპუსი.
იმის გამო, რომ ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა წლების განმავლობაში ითხოვდა 
პროფესიული სასწავლებლის აღდგენას, ჩვენი თხოვნით, განათლების სამინისტროს სპეციალისტების მიერ შემოწმდა სასწავლო კორპუსი და დამხმარე ნაგებობები, რომელთა მდგრადობა ეჭვის ქვეშ დგას. ამის გათვალისწინებით, საჭირო გახდა ახალი კორპუსის მშენებლობა.
ჩვენი ინფორმაციით, მომზადდა კიდეც პროექტის პირველადი მონახაზი, თუმცა, ახალი კორპუსის მშენებლობა საკმაოდ ძვირი ჯდება. ამის გათვალისწინებით, შევიმუშავეთ წინადადება, რომელიც ვფიქრობთ, რომ ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის განვითარებისთვის გაცილებით ხელსაყრელია: ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ერკეთში 2000 წლამდე, ასევე, ფუნქციონირებდა პროფესიულ-ტექნიკური სასწავლებელი, რომელიც ასევე ყოველწლიურად 130-150-მდე სხვადასხვა პროფილის სპეციალისტს ამზადებდა.
აქაც დასაქმებული იყო 50-მდე პედაგოგი. სახელმწიფო მიწაზე დგას საკმაოდ მდგრადი შენობები, რომლებიც კაპიტალური რემონტის შემდგომ, რაც გაცილებით იაფი დაჯდება, სასწავლო კამპუსებად ვარგისია.
გაცილებით მომგებიანი იქნება, თუ მოხდება ამ ორი ბაზის შერწყმა-გაერთიანება. შესაბამისად, შეიქმნება ერთი მძლავრი, მრავალპროფილიანი განათლების ცენტრი_ სასწავლო კორპუსებით/კამპუსებით სოფელ ერკეთში და უნიკალური 24 ჰა-ზე გაშენებული საცდელი ნაკვეთებით _ სოფელ გორაში. ეს გამოიწვევს ორი სოფლის და მთელი მუნიციპალიტეტის გამოცოცხლებას, დამატებითი სამუშაო ადგილების შექმნასა და მიგრაციის შემცირებას, _ ამბობს მამალაძე ჩვენთან საუბრისას და აქცენტს გორაბერეჟოულში მდებარე დედროლოგიური პარკის განვითარებაზეც აკეთებს.
_ ეს არის უნიკალური ადგილი, სადაც მდებარეობს ერისთავების საზაფხულო რეზიდენცია, ციხე-გალავანი და საცხოვრებელი სახლი და რაც მთავარია, უიშვიათესი მცენარეებით გაშენებული დენდროლოგიური პარკი.
ისტორიულ მასალებს თუ დავეყრდნობით, რომელიც შემდგომ გამოკვლევებს საჭიროებს, აქ ადამიანს ჯერ კიდევ ძვ. წ. I ათასწლეულში უცხოვრია.
გორაბერეჟიული გვიან შუა საუკუნეებში წარმოადგენდა გურიის სამთავროს პოლიტიკურ ცენტრს. გორაბერეჟოულში დაიწყო პირველი ქართული ჩაის წარმოება. აქ, შოტლანდიელი აგრონომის – იაკობ მარის ინიციატივით, შემოიტანეს ჩაის ნერგები და ქართული ჩაის წარმოებას, წარმატებებს საერთაშორისო გამოფენებზე ჩაეყარა საფუძველი.
ასევე, ერისთავის მამულში გადარგეს ჩაის ნერგები ოზურგეთიდან, მამია V გურიელის ბაღიდან. ერისთავმა საქართველოში პირველმა პრიმიტიული წესით დაამუშავა ჩაი 1864 წელს და პროდუქცია გაიტანა თბილისსა და სანკტ-პეტერბურგში გამართულ სასოფლო-სამეურნეო გამოფენებზე.
სასახლის ირგვლივ ორი ჰექტარის ფართობზე გაშენებულ დენდროლოგიურ პარკში წარმოდგენილია იშვიათი ჯიშის მცენარეები: ფანქრის ხე, კანფეტის ხე, გიგანტური სეკვოია, იაპონური მარწყვის ხე, გინკო… _ 150 ჯიშის მსოფლიოს ხუთი კონტინენტიდან ჩამოტანილი მცენარეები.
სამწუხაროდ, წლების განმავლობაში პარკს დაფინანსება არ ჰქონია, რამაც საქართველოში ერთ-ერთ უნიკალურ დენდროპარკს პრობლემები შეუქმნა. მაგალითად, სეკვოიამ დაიწყო ხმობა. ამის პარალელურად, სეკვოიას სამი ნერგი ე.წ. ნაყარი წამოვიდა, მაგრამ გადარგვით ვერ გაიხარა, რადგან ამას სპეციალური ტექნოლოგია, მოვლა სჭირდება. გორაბერეჟოულის ტყე-პარკის გადარჩენა, ტექნიკუმის აღდენა ჩვენი ხელისუფლების მთავარი ამოცანაა, _ ამბობს მამალაძე.
საკრებულოს თავმჯდომარის განმარტებით, გურიაში სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო პროფილის ტექნიკუმი არ არსებობს და ამ კომპლექსის განვითარება ამ კუთხითაც მნიშვნელოვანია, განსაკუთრებით, სოფლის მეურნეობაში სხვადასხვა სახელმწიფო პროგრამების გახორციელების ფონზე.
მამალაძე ამბობს, რომ პროფესიული სასწავლებლისთვის შენობების აღდგენასთან დაკავშირებით, სახელმწიფოებრივი მიდგომების მქონე ადამიანების ჩართვით, საკითხი წინ წავიდა, რასაც ვერ ვიტყვით დენდროლოგიურ პარკზე:
_ მისი გადარჩენა ფინანსებთან არის დაკავშირებული, რასაც ადგილობრივი ხელისუფლება ვერ შეძლებს. ჩვენ რამდენიმე მიმართულებით ვმუშაობთ. ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კი პარკის გადარჩენაა, სადაც როგორც ზემოთ აღვნიშნე, უნიკალური ჯიშის ხეები და მცენარეებია გაშენებული.
ჩვენ წლების მანძილზე მივეჩვიეთ, რომ ხეებს ვჭრით, ვანადგურებთ და მის ნაცვლად არაფერს ვრგავთ. ძალიან ცოტაა იმ ადამიანების რიცხვი, რომელსაც გურიის და არა მარტო გურიის ეს უნიკალური სიმდიდრე ნანახი აქვს. არადა, ეს ადგილი თავისუფლად შეიძლება იქცეს გურიის ტურისტულ და ახალგაზრდულ ცენტრად, _ ამბობს ჩვენთან საუბრისას მამალაძე.
საკრებულოს თავმჯდომარის თქმით, პროექტის არანაკლებ მნიშვნელოვანი მხარე სოციალური ასპექტებია, რომელსაც ახლა ამუშავებენ და ორ დღეში სრული სტატისტიკური მონაცემები ექნებათ.
_ უახლოეს პერიოდში დამუშავებული წინადადებები გადაეგზავნება ყველა უწყებას. ძალიან დიდი იმედი გვაქვს, რომ გათვალისწინებული იქნება ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობის, განსაკუთებით ახალგაზრდობის თხოვნა და გურიაში კვლავ აღდგება მრავალპროფილიანი სასწავლო ცენტრი, რომელიც ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტისა და მთელი გურიის მოსახლეობისათვის მნიშვნელოვანი იქნება;
სახელმწიფო გვერდში დაგვიდგება, რომ გადავარჩინოთ ისტორიულ-კულტურული ძეგლი, რომელსაც უნიკალურობას ერისთავების დენდროლოგიური პარკი სძენს! _ გვითხრა ზაალ მამალაძემ.
“გურია ნიუსი“ ამ თემას პერმანენტულად გააშუქებს, ასევე, მოგითხრობთ გურიაში ჯერ კიდევ შემორჩენილ უიშვიათესი მცენარეების, პარკების შესახებ. ასევე, იმ პარკების შესახებაც, რომლებიც უმოწყალოდ, დანაშაულებრივად განადგურდა, თუმცა ამაზე პასუხი არავის უგია!
