რუსეთის თავდაცვის მინისტრმა, სერგეი შოიგუმ 9 ოქტომბერს ქალაქ ხერსონიდან ჯარების გაყვანის ბრძანება გასცა. მანამდე, რუსეთის გაერთიანებული სამხედრო დაჯგუფების მეთაურმა მოხსენება წარადგინა, რომელშიც ხერსონიდან რუსული ჯარების გაყვანის აუცილებლობაზე საუბრობდა. სუროვიკინმა ხერსონიდან ჯარების გაყვანის მოტივად ის დაასახელა, რომ სამხედროების მომარაგება და ეფექტური ფუნქციონირება ვერ ხდება.
უკრაინული ძალები უახლოვდებიან ხერსონს, ხოლო რუსული ძალები მასში თავდაცვას ქმნიან. ორივე მხარე ხედავს ქალაქს, რომელიც ქვეყნის სამხრეთით არის კონტროლირებადი. თუმცა, სამხედრო ექსპერტები ამბობენ, რომ მისთვის ბრძოლა შეიძლება ძალიან ძვირი დაჯდეს.
სად არის ხერსონი და რატომ არის მისი მდებარეობა მნიშვნელოვანი?
ომამდე ხერსონში დაახლოებით 380 000 ადამიანი ცხოვრობა, რომელიც მდებარეობს მდინარე დნეპრის ნაპირებზე, შავი ზღვის სანაპიროსთან.
ის ასევე ახლოს არის ყირიმის ნახევარკუნძულთან – უკრაინის ნაწილთან, რომელიც 2014 წლიდან რუსეთის მიერ არის ანექსირებული, სადაც რუსლი სამხედრო ბაზებია.
ლონდონის კინგის კოლეჯის თავდაცვის კვლევების მკვლევარი მარინა მირონი BBC– თან საუბრისას ამბობს, რომ “ხერსონი არის კარიბჭე ყირიმისკენ” და აღნიშნავს, რომ მისი ხელახალი აღება უკრაინას ყირიმის დაბრუნებისკენ გზას გაუხსნის.
,,ხერსონის მდებარეობა, ასევე მნიშვნელოვანია მდინარე დნეპრზე კონტროლის მოსაპოვებლად, რადგან ის პირდაპირ უკრაინის ცენტრში გადის,“ – ამბობს ბრიტანეთის არმიის დაზვერვის ყოფილი ოფიცერი და Mackenzie Intelligence Services-ის აღმასრულებელი დირექტორი ფორბს მაკენზი.
რა სიმბოლური მნიშვნელობა აქვს ხერსონს?
ხერსონი არის ერთადერთი უკრაინის რეგიონალური დედაქალაქი, რომელიც დაეცა რუსეთის ძალების მიერ.
რუსეთმა ხერსონი ომის დაწყებიდან მალევე, მარტის თვეში დაიკავა. სექტემბერში კი იქ რუსეთთან მიერთების შესახებ ე.წ. რეფერენდუმიც ჩაატარა და ანექსია მოახდინა.
მარინა მირონი ამბობს, რომ ქალაქის აღება იქნება მესიჯი, რომ ომი უკრაინის სასარგებლოდ მიმდინარეობს.
,,ეს დასავლეთს აჩვენებს, რომ ჯერ კიდევ ღირს ფულის დახარჯვა უკრაინის მხარდასაჭერად და იარაღის მისაწოდებლად,“ – ამბობს BBC- თან მირონი.
თუმცა, რუსეთის ძალები, ასევე დიდი წნეხის ქვეშ არიან ხერსონის დასაცავად. მათ დაკარგეს 6000 კვ.კმ ტერიტორია ოკუპირებული ქვეყნის აღმოსავლეთში უკრაინული ძალების კონტრშეტევის დროს.
“რუსეთს სჭირდება გამარჯვება. უნდა აჩვენოს, რომ შეუძლია წინააღმდეგობა გაუწიოს,” – ამბობს მირონი.
რამდენ ხანში შეიძლება დაიწყოს ბრძოლა ხერსონისთვის?
უკრაინულმა ძალებმა რაკეტებით დაბომბეს დნეპრზე ხიდები, რომ რუსეთმა ვერ შეძლოს მიწოდების ხაზები ქალაქთან აღმოსავლეთიდან და სამხრეთიდან.
მისი ძალები, ასევე თანდათან მიიწევდნენ ქალაქის ჩრდილო–დასავლეთიდან და ჩრდილო–აღმოსავლეთიდან.
”უკრაინის შემდეგი მთავარი სამიზნე არის ქალაქი ბერისლავი, მდინარე დნეპროზე, როდესაც ისინი აიღებენ ამ ქალაქს, მაშინ მათ შეუძლიათ თავდასხმა განახორციელონ ხერსონზე. ეს შეიძლება იყოს მხოლოდ რამდენიმე კვირა,“ – ამბობს მირონი.
გადის თუ არა რუსეთი ხერსონიდან?
რუსეთი აცხადებს, რომ მან ქალაქიდან 70 000 მშვიდობიანი მოქალაქის ევაკუაცია მოახდინა და არის ნიშნები იმისა, რომ ის ჩინოვნიკების ევაკუირებას ცდილობს.
რუსეთის მიერ დაყენებული ხერსონის ოლქის სამოქალაქო ადმინისტრატორის მოადგილე კირილ სტრემუსოვი ამბობს, რომ რუსულმა ძალებმა შესაძლოა უკან დაიხიონ ხერსონის ნაწილებიდან დნეპრის დასავლეთ მხარეს.
”სავარაუდოდ, ჩვენი ქვედანაყოფები, ჩვენი ჯარისკაცები, გაემგზავრებიან მარცხენა (აღმოსავლეთის) სანაპიროზე”, – თქვა მან.
თუმცა, უკრაინის სამხედროებმა განაცხადეს, რომ ჯარების გაყვანის შესახებ საუბარი შესაძლოა, სისულელე იყოს.
Mackenzie Intelligence-ის შეფასებით, რუსეთს ჰყავს 5000-დან 10000-მდე ჯარისკაცი, რომლებიც იცავენ ქალაქს, მათ შორის ელიტური შენაერთები.
ომის შესწავლის ინსტიტუტი ვარაუდობს, რომ ისინი ამზადებენ თავდაცვით პოზიციებს ხერსონის შიგნით და ქალაქის ჩრდილო–დასავლეთით .
“არსებობს ურთიერთსაწინააღმდეგო ნარატივები. რუსეთი აცილებს თავის ადმინისტრატორებს, მაგრამ ამავე დროს აყენებს მედესანტეებს და საზღვაო ქვეითებს“, – ამბობს ბენ ბარი.
რამდენად ძვირი შეიძლება იყოს ბრძოლა ხერსონისთვის?
ფორბს მაკენზი ამბობს, რომ ხერსონის დასაბრუნებლად თავდასხმა უკრაინული ძალებისთვის ძალიან ძვირი იქნება.
”ბრძოლა იქნება კარდაკარ და მსხვერპლის მაჩვენებელი ძალიან მაღალი იქნება. პერსპექტივა საშინელია”, – ამბობს მაკენზი.
ბენ ბარის თქმით, ქალაქისთვის ბრძოლა გარდაუვალია.
“თითოეულ მხარეს აქვს ვარიანტები. რუსულმა ძალებმა შეიძლება იბრძოლონ უკრაინელების დასაყოვნებლად და შემდეგ უკან დახევად. უკრაინელებმა შეიძლება სცადონ ქალაქის შემორტყმა და მომარაგების ხაზების გაწყვეტა, ვიდრე მასში შესვლა.“ – ბენ ბარისი
მათი სტრატეგიების მეორედ გამოცნობა შეუძლებელია.
ავტორი
